Digitized by Googie
V
LATINjE POESEdS
^Opulculum Primum ,
A U T H ORE
£MSARE FANELLI
gX FLOREN.a.
Digitized by
BRACHYMACROLOGIA
LATINA POESEOS
Opufculum Primum
DE I 1 Sr
Qu» pertinent ad diTcendum, Ado-^
cendum cum facilitate Sc feli*
citate Metrum
Ja quocumque Genere 9
quacumque Specie ^
A U T H O R E
CiESARE FANELLI
Laureato Archi poeta ex FlorenO) Sc Acade- '
mico Peregrino in Romana Peregrinonint
3lIod(
Academia, ubi Pauiilypi Apollodorus
aotonomadicd appellatur^
DIVO
MICHAELI
ARCHANGELO
CcBieflium Militiarum Ptincipr r
D l C A r V M.
X:''
■ /
Y-
xv-
NEAPOLI MDCCWj'
Ex Suptriotum permijju.
.G>’V ^
Dig i zcd bv Googlc
DIVO
MIGHAELI
ARCHANGELO
Supremo Empyrei Duci » Cceleftiuiii
Militiarum Principi 5 & prsefen-
tiffimo Mufarum Patrono. ^ '
CMS'AK fanelli
® lld Bene^oUntiam
meam peculiarem
er gei 'Te Gra^i
tianiTuam fpecialem 'er-k
ga me aliqua esc par$e
Digitized by Googie
Mlortalibut ofiendam , o ]
CfleHium Militiarum Su-
preme "Dux fUC Princeps^
Archangele Michael j 7V-
bi uni Opufculum pri-
‘mum de Arte Pontica Do-
no , Dedico , ac humili-
ter Dico y Accipias y de- .
precor quidquid in eo
mea parvacomplexa funt
Elucubrationest nec objlu,
pefcas Ji 'Terrarum Ma-
tenatibus , «Sf Populorum
Magnatibus Opus hoe
non obliilerirh , namque
hifce noBris Temporibus
tanta eji Infcitia Mentis ,,
tanta Cupiditas Auri
Iniquitas Cordis in Hu^
mana Progenie.t Ut Vefii-
menta Virtutibus prteJK
rant , fpeciofa Nur
mi/mata Piominis. . Irrfi-
mortalitati anteponant 5
contemnunt proinde quod
plaufu mcipi .debet ,
gravi perfequuntur Odio
quod AffeHionem . Anioh
ris expetat j jEquo Anii
mo dignar e. quod Offer Ot,
pro. pramio laborum
ea Menti pojlheic in/pira^
qua . Apollinarem Lau^
ream Crinibus laudabili-.
34 ter
— Bigitized by Google
fer promereant , me
ama , Jicuti ex primo
fiatis curriculoTefem’-
per excolui y ‘Te femper-
in Oculis tuli , atque in
Operihus meis pro meo
tutelari fingularher. ha^
in pojierum fpe-i
'eialijjfimo Pietatis fervo-
re JingulariJJimi habebo ;
Si- contra me ■ mecfque
Aiufas^Momi , Zoili, atq^
Zryiqrcbi veneno arma*
ti , toxicoque muniti for~ '
tafsh infurgant , Gladium
habes , quo dejiruas , dif-
Jipes , perimas. OccidiHi^
ht-
Dt§rfizc?d tey Googlc
Infer omni fuperbienHnt,
Pythonem , ^ peBiferum
Erehi Anguem , . eumque
per totam feculor uni Or*. \
bitam defolatoriis, Gehenr
n<e Carbonibus dedifti ai.
comburendum j Hon mi’-,
nor Triumphus accedet ,
fi ferpentinamHominuni,
Progeniem , ^ , Viperi-
nam Mortalium .Cohor,
^ - X . - .
tem ea morte plebas ,
quam merent \ , Interim
JUmmo.Obf equio, fumma-,
■que Reverentia Te deve-
neror y ■& rogo y atqi
e^gro t ut nec prafidm
Digitized by Google
i
-Poeyi , ?iec Tatrocinium ;
. Poeta deneges i Quoniam
ex fulgejcentibus Digfjt- -A
tatis Tua Splendoribus
primo erudita Intelligen^.
tia Auroram \ fecundo co~
fuf cantis Gloria Meri-
diem^ tertid Corporis Oc-
caftini non fne fpeciofa
Mominis Immortalitate
firmiter , cert^ , ac fidu-
cialiter fpero . Arcbange-^
Ius es y Archipoetam de-
fendas , nh pereat in eo
Judicio , ubi Deus vel Ju-
fiitias fever i ffinie judica-
bit'^ Vive denique^hl Vah,
by Google
Juthor ad Leporem
fui Oberis,
N Eapolis omni tempore ita ba
• nis literis floruit, Amiciffime
Le6lor, ut Infignium Artium Mu-»
(^um 9 illuflrium Scientiarum Do*
micilium , & nobilium Facultatum
Emporium non minus Doniefticis,
quitm Exteris vi& fit ; Adolefcentia
tamen lumine indiget, ut e6tendat>
ubi Gloria habitat, & Sapientia Glo-
riae Genitrix immoratur ; proinde
duo Opufcula de Poefi elaboravi, ui
inde Adoleicentes cum Lumine
Calcar accipiant ad futuram Sp^ x
ciofi Nominis Immortaiitatem , ac
Decus \ Non pro Senibus , pro Ir»»
berbibus fcripfi ; Non pro Eruditis^,
pro Tyronibus conftruxi ; Non pra
Sapientibus^ pro Infciis pradocom*
mifi quod Quoniam Im*
berbis ^ non barbatus Apolld eft
Mtti
Mufarum Liimeti^ ac Numen,-Non
Senex , fed Puer eft Amor Muficae
Praeceptor , ’& Poeticae Artis Magi-
fler; Non Vir, fed Adolefcenseft
Hermes, qui ad Eloquentiam fi-
mul , & Poeticam Profeliionem in-
clinat ; Pacato , humanoque igitur
animo legas Opus, quod tibi legen-
dum expono , nec dente dilaceres
quidquid in hifce Chartis infpicies:
Virum Te volo, non Aprum ; Ho-
painem Te expofeo y non Colu-
brum^ Vive igitur, & fecundum
Opiif^lum, Deo aufpice , expe6ta
long^.quidem nobilius , longe qui-
dtvii praeftantius propter fj^ciofas
metrorum. Immines. ex vanis _ —
—-thoiibus; excerptas .ad concipien-
das Idaas eorum praecq)toruni, quae
tradimus* . r .c T"
i,d< I '
Digiti?'- G ud^^Ic
Autboris Protefiatiol
J • * 1 V
. ' l . i
Ihil e(^;equidefa ip hoc med
OpuJculo , quatenus arbi!»
fror , guod aut‘Rcgi^“ Juri/aition!
temere ad verfetur, aiit Ecdefiafti*
4 *•
ese potetoti 'perfidi cohtrarietur;
QuoniamUtramque ita femper de-
verieratiistfiim^ & deveneror, ut a(i
aTUU(tirh;^xequi videar cfelebre ii- .
tu 3 np{lriRedeptorisAfl^tum;jQ^re
Junt' Q^Jaris C(^fari; ^ quee fun^
pei Veo ;S\qmd tamen cafiijprnetei;
Intentionem ex ' calamo effluxit,'
quod & corrigi mereat, & emenda-
ri expofeat, Di 6 lum pro non Di- -
fto, & Scriptum pro non Scripto,
tenaciter volo . vel emendet Flam-
ma , vel corrigat Spongia quidquid
aut Deum fortafs^ dedecet, aut
Regi fort^. praejudicat; hoc no»;
fcas, & Vale.' t '
Au*
- •7 Googie
lAuthor de le ipfo
CARMEN.
M Antua Virgilio , ftlsx Ver»na Catulhy
Nafoni cuftas inclita Sulmo dedit ,
Sed mibitUrerMPairemque^omumque^Genufque^
Praeit it i haud tantis Vatibus invideo:
Fatna florefrit ceu Nomine , floret in Atuis ^ •
indicium Mufee flor idiotis habet
Ingentum vivax ad vivida carmina pronum .
Natura in fibris indidit aha meis:''
^ot verfus pofcis\ totidem tibi reddit Apollo^
'Neve mhi fi erilis vena , nec illa rud^'t i, . .
VndiquePartbenope fpeclofa Epigrammata plduiit^
In inediis pajfim fa^ia , rediSia viis':
Plurima legifiet memori d-gnijfima lauro , . . »
Si Sors , quas rapuit , blanda dedijfet Opesf
Divitia Mufas augent ^ ^ commoda aurumt
Negligitur. Virtus , chm ma/b culta jacet :
Pauperies quandoque juvat prs> carminis Oejlro^
^i^andoque ingenio Vifhque ^ Decufque rapit ?
Ex reneris annis haufi pracepta legendi ' ) ;
In V atria‘^ vultus laSie madebat ' adbhc;
Pojled me Genitor duxit Sirenis in urlem^
Hdc Ego Grammatica pritna^ Elementa bibi:
Ift^ola veneranda cohors fne jura metrorum ;
Edocuit y paruum Cura peregit opus:
Natura caufas ^ primavaque' femina rerum^
■ Aftrorumque Ortus ^ Interitufque leves ^ ' :
Cafarcas Leges ^ Canones , Calunique^ DeumquOt
Nofcere tentavi tempus in omne vigil :
Vader a Amicitia fprevi pro Palladis Arte^
' * , Coxa-
Digitized by Goo^k'
Comprejfere Animos Otia nulla meot : '
Otia tum Sociis eneruant Mentis Acumen^
Moribiss exitium , Perniciemque ferunt i
Antiquos Vates legi ^ legique Recentes ^
Glifceret ut fiudiis culta Minerva fuis:
Prototypa infpiciat laudanda Poejfsy oportet^
Ex illis lumen , Confliumque fluit :
Alterius formas imitatur Pi5ior ,• Jdaas
Alterius fpe^at quique PoSta bonus i •
Sol erat in Cancri'Sig>jofub parte fuprema ^
(2hm capit Vita munere Vita fiuij'
Pulchra "Dies Veueris vidit me Matris ab alvo
Enafci ^primum cUm daret Alba jubar :
fuppiter hinc flabat ^maftus Saturnus^ illinc ^
Valdh juvant Mufis talia figna meis :
nlLher dat jlirnulos hilares ad Oarmina , ahtr
Segregat i popule^ triflitiamque paris:- ,
Contribuit "DefunBus Avtis mihi Homen ,• ab illo
Auguflo Caflir Nomine dicor Ego:
Carminus efl diSius Genitor ^ mea Carminatqli
Nomine pradixit forfan , ^ Ingenium'.
Sed Genitrix Ttorothea Deas qPhabique Sorores
Pneftnfit y Genio Numina grata' meo:
T res habui fratres conjungi os Sanguine utrinque^
Parca unum necuit .flpemqueflitcufqtte Domus:
'Ter ternas Natat genuit cbarijjima Mater ,
Vix orta Fati prada fuere fui :
Bis jacui in leble infirmus y bis proxima tergjit']
Mors vifa efl y Superis bis mea vota dedi c
Guflavi lymphas per iempora longa . Lyaus ‘ ‘
' Neve Gula vino pocula plena dahtf y
Hippocrates jujjit , hibertm qub munera Bacchi^
In toto i fiud>is corpore Pallor erat t ^ ^
Bis jam quina fluunt snibi luflra fugacia ah orne^
OlO^ "
O totidam tfibuant , Wata benigna precw : |
amnia temporibus fufer addita tempora limanti
Omnia nobilitat Cura , comefque Labor y
Stramina fecerunt primo fub tetnpore 1{pmam ^
Nunc Mundi Stupor efi ^ Orbi/ & illa caput:
Sublimis Platanus y^ercusf^uprejfus , & Ornuf^
• Exiguum exiguo Corpore Gramen erant: ^
Sunt qutTbefauros cumulant fttulofque requirunt %
Atque at/gent parta Nobilitate Genus ,*
Sunt qui conantur tolli fuper atbera fajiuy
Sive {llud pefcat Eas fibi^ five Nefas i
Committunt Alii per Carula Carbafa Venti
Proque Opibus Velis extera ^egna petunt i
apponunt Alii rigido fua Corpora ferro ^
Ut .rigida vitent Vulnera dora Famis j
J^cmanas Aulas Alii quarumque ^ coluntque y
Ut decoret tandem Mitra decora caput ^
Jpfe Ego contentus parvo traducere Vitam y .
Delicias reputo Carmina fola meas y
Extra Virtutem funt Omnia Maror Angof^
AfpePiu quamvis fint pretiqfa fuoj
Dat quacumque Homini felix Fortuna, peribunti
Gloria pojl Cineres una fuperjles erit : .
J(cgna, Urbes , Populi , taciti tabentibus Annis y
' ' ■ Prafcriptum certo in tempore funus habent : '
'Fulvis , ^ umbra tegit fub limi fronte Colojfosy
Atria feu Martis , Templaque f ve Jovis:
Amphitheatra, pri^s Miracula maxima Pprum^
Anguibus , Colubris non nif Nidus erunt;
Temporis ad fluxum Sapientia provida mentis
Pubefcit y femper pulchrior ore nitet y
Ut fefe renovat mdior pofi funera PbaniXy \
Sic Virtus melior pofl fua Fata viget:
iPna mori rtefcit - moriamur c ater a quamvis;
. —
I
Digit.zcd by Coogit
Catifs pfdunmt , attamen uHa Aianeif
. Fe/ix qui Jiudiis format MentemqutyAnimumqu i)
Nam cultum Vita. Simplicioris habet #
» Affodiat Superis Pallas , redditque beatos
^iuptquot Confla dulce fequuntur iter f
PirsJarus^Anacrton^Alcaus^^OrpbeusUmbraefii
Nafe letis pulvis , VirgiUtfque Cinis f ^
Sed vivit Nomen quh Sol enafcitur qui .
Poft Ortam extindia luce peremptus obit • *
Seu Cris nfve Hodib moriar mi fer ^ Urnaqu^
elassdet ; i
Omnia quod vivat S acula,, Nomert erit,
Ccnfpicuos Equites colui ^magnofque .E)^nafiat^ •
mihi prodejfet^ nil tamen inde venit ;
JMsecenas obiit , nec noftfo hoc tempore Qafar •
Ullus adef , Msfas qui fuper Afira vehatt -
Aurifera Chlanr^s pltfqudm bona Carmina
amantur: ^ v
Virtutes Auro poflpofuijfe Juvnt j
Omnia contemno fatis ejl nubi fola PoP/ts
Hat Nos vel I(fges ^velfafit ejf t Dee/, ‘
Digftized by Google
, CENSORIS LAUS
Metra Endeca/yllaba,
I Nftr Carmina neftra fanFliora^
rtdoUnt Pudoris ^ atqu9
Infamis Veneris fugant Amores^
Cenfor noluit ejfe qua Catullus
^oafcivis numeris , metrifque fadis
^^^n feripf er at , ut reor >• proinde
^nfium ru>hjle^£infgc ^ jmtottue
Dignum eonfpieuis quidem triumohis.
Dignum flaufibus^ atque hude^ fulget'
Stu^ ptdcbris radiis , nitetque Pbabus^
merfus tenebris \aeet fepuhus,
^tquot Carmina condidit Vetuflas
^^otquot^ Carmina nofifa fotmat ./£tas ,
Co^itti facibus^^ merentque flammis,
Cwfunt difsond fnflbus pudicis^
<luat cafiis Animis noceat ^ aures .
J-adunt KenocratiSy Deique Cultum \
Kam fenflm pariunt y fovent que pravas
,delicias , necantque Honeflum , .
Virtutem perimunt , Utente Viru ,
inficiunt y pretulque tollunt
mlfldquid I(elIigio , Vides , Decorque
Hqfrss addiderat fibris j ^ Orco
Danant quot depidas legunt Camanas /
Stt quamvis tenuis favilla yf ape
immodicos par it ^ dlomumque
. Perdit cum Domino ^ diiique ga^as
^trvatas fcriniis ; Cinifque fiunt
j, j Trabet ^ Supelku ^
qui^ttid fibi Faflus cptat
Et Curis parat ^ & Labore quatit \
Addifeat fine labe femper ejf»
Carmen , quod dotet , ^ notat Potfis
Serrsper Vitineis /tmita Mufis ;
O quantum mihi dijplitet Cupido !
O quantum Venus Pater Lyaur^
C^m ver/uj lega ^fcriho y pango yt^ iUos.
Chartis infero , paginifque trado ^
Ut vivam y nimihm delente FatOy
Poftquam me Lachefis recludet Urna ^
Et vitam r/^t maligna Clethol
Plures tartareo tremantur. Igne -
jEtern^m Miferi delent fub OrcOy
Atque inter Stygies querttittur Angues^
laudes capiunt y bahehtque platfus
Per totos Populos , canente Fama ' •
Pelix ligenium ^ fublime Carmen^
Jdsfias laureas y Salefqite cultosy
^id prodefi tamen hoc Pfis Cehenna ^
De Cetle Exulibus per omne luflrumy _
Infeflfquc Ueo y Deique Juri v ..
Dum fiabit Deus , ^ manebit /E,thef}
Laftivta yfrd Pudica 'Horii^dt^
Vfllffs fatit , hffWt,pqet4f ,
ERJLATA CORRIGE.
» /I
^rimo Impetu facili erramus , advertenti a .
deinde corrigit errores, qui incautd irrepfe- •
runt : Reflexio eft veluti Utfa , quae Arte,
& ingenio reformat quidquid informetue-'
tur,& confpicit : pauca evenerunt in hoc * '
Opere,partim ex Incuria Typographi , par- *
tim ex Inadvertentia Authorisii corrige Igi- '
tur,Ledor ,&diii Vale. '
pagina pS omifTumefl . Ri Conjundivi in
quacumque xonjugatione apud Oratores '
breve eft , apud Poetas anceps. - ^
Pagina 99 Navis devenit ad ultimas Tyllabas^ x
quam ad finem, 8 c metam Artis, quam Me-
trinm appellamus: legas ^ Navis devenit ad - i
ultimas fy liabas tamquam ad finem, & me!-'’'
tam Artis, quam Metricam appellamus. , '
Fagina 284 Adavus, Adavia, Adnepos, Ad-'
neptis , legas » Abauus , Abavia , Abnepos^ J
Abn^tls. /
Imprimatm ; >
CAN. D. NICOLAUS ROTA
— ^ ^ROVIC. GEN. .
^•Petrus Marcus Giptius Can.De]^
Digitized hy GtKjgIc|
P '0 E S E O S
‘ ujculum ^fivum
I laduosUbrosparCitvifflV j .
P R /E.F A r / O, ;ji
que bilingui mo-
|S flr0 comparatur
Poetis quo-
niamdeleftatfa-
.faalis, & prodeft;
allegoriis; fiSis rerum imagi-
nibus jocatur ad animorum
hilaritatem ; & ianis confilioru
cruditiojnibu| illqftrat
i adxapeflendam jjirtutem , un-
i : de*^iilud Horati) in fiia poS*
t: . tica^& prode®; , & d(?Ie-
■ <9:are Poetae v
sjovh , Poefis ex mente '4P9lli -
Q» natalia agnoircit»& Geneam^
tiu . , A * yus
» hffce magis emi-
cant verba,& plus obiccVat ver-
borum artificiufa textura. Nos
hoc 0pi]rcalutn in duos £i-
« brds di vid imus; ih unbde Arcc
metrica pro reita sy i labarum
quantitat^f , in gltcirp de Arte
poetica pro urb ana fn c t rq m
. coagulatione tra<%b4rnus^; (it
. ergp felici TS^Uimiriis autpicip,&
felicioris exordij^hcel^
M E T K I C A "
Libet Frimut. i
' i >;' • f
< f #■* o
A’ Rs Mctfica ita >dfGituf i
Jl\ Metto quod peP pedis
metimVr:ndn eRaliud^nifi Ars
nietiendi Metra in quocumque
oenepe:(locet enim reguias , &
bi-ipcepta cdgndfceridt sylla^^a-
tum quiatitatem, & pepcipan-
I
di pedum c^ualirafem
■ ^ori^m compotitione ' 'fit fco*
. irumdem daboitatibde.M^^ti^&
, fit ex pedibus; pedes cdtiffiit «
syllabis cum .certa quarititaCie,
syllab^compoQuntur exditeris:
Quamobrem pi im6 de liteiri»,
fecundo de sy liabis, Cerci6 de pc«
dibus,quarc6 de metro, quinctb
de regulis cognof^endi quanti*
; tatem-omhiunf,«ffdg^l^^
syllabarum agemus* '
DE LITERIS.
, . Itera ita dicitur a lituris, fett
-'.Lj tnaculisill is , quas recipit
‘i ab atramentoxum notatur, im-
> primitur,& ^liijeatur ; iitera
--..eft minima pars vocis articula*
tg; liceri plura accidunt, prirnb
_) figura 5 fedundodomen ,terti5
^-poteftas,quart6 numerusiquin*
^ cto ordo.£i terse quibus utatur
'y - . ' A a Lati-
; litinjfuot yiglnt^ tres A,b,c,<i,
proprie
in diiiiio
locum habent; il-
utuntur Latini iix^ di*
, aioni;p>as gr»co.'iatinis;propte-
teai' MjcfiOB proprig Latinorum
' npyo funtni(i viginti^^ qu3e’re*
t tnanent^hirce. tribus ademptis.
Literaedicuortur etiam, EJcmen
t?L,quia iicufrfoatEIementigtan-
quam corporibus fimplicibus
omnia mkta' efficiuntur , ita
i* cx literis tanquam fimplicibus ,
rudibus principi js omnei le-
. ; jces di(^.iones ejaborantair;
dicuntur etiam rxQtae, quia atra.
: : mentp nptanturj Cumfcribun-
tur. '?/, J
, i:, Ziteraj.rdivjdun in ; alias
. r-r vocales in aUaseonfonances.
1 - pcales fu B t,fe X:.A,e,i, o, u,y;d i-
- ; cun*
♦ 'V 4
i
.fl-
^ '^cuntdir vocales: ^ocSl
^ habet^&fole proferrf poTsrft.Ex-
vocalibus fex toCiile d^phtHdn-n
gi en^fcUtiturj-diphthoftg^s eft
syllaba una, & eadem c6mpa<3a -
ex duabus ypcalibus fimiil , uf:
ae>au,ei, eu, oe, yi:ex W^diph« *
thbngis quaedatri fcIribUnt
ptofiunciantuV j^uC fcribuntr^r,-
quales funt auieijeu,y i;qu^(Jarii
aliaj fc^ ibuntu« pron ii a
ciantuT , uc fcribuntui f
^nt ae)0€;nam pronuncia-^c^
ut e - Poetas habent fac’j)featem^
' d iflbi Vendi diphthong% io dfuas
syllabas per duo puncU,fingula
ppfttafupra ifilngulaiv vocales ;
Ck)nfofiantesfuhtdefcem>, '
.ptem,quie^enianent exAbeC^^;
•dafioV'afeniptisf fex vbcSlibus,^-
, nempe b,c,d,4 g, U m, lif
piq,r,fit>x,^,dicuritur cbnfona-- v
-tes^quiaconfonant , & voceioi’
6 -
habeat cum vocali ad/unfta,ut-
be>c« 5 de,cf,ge,ah,ka, el, eni, en, ,
j)e,qu,er,es,te,ix,2eta. - , ; >»
Confonahtes iterum dividun- * |
tur in oSo. mutas, & o6lo iemi-
VocaIes;mutae fqut illae, quae ha«
bent, -vocalem poftre, utbe*ce,*
de,g^ikaipe,qu>te: Semivocales
fuotiiae qu§ proferuntur cum' ,
VQj^a^ante le,ut cf,el,em,en,er,
esiic^ 2 -eta quas as qui valet du-
pml S , & proinde numeratur
jbter (einivocales . Xunc lis eft |
an h (it Utera an alpiratioifum-. « |
ma.diUentio eft inter Authores
cum Donato,Diomede,& aliis;- 1
nosdocemuseflealpirationem, ^
non liperam , unde in metro [
habetn^>;Ut (i.uan efletr . . |
Ex lemivocalibus quatuoc ,
fiint liquidae, ni,n apud graecos, ^
ied rar6;l,r apudlatinos,fed fre
que ntillimit duse funt dupjicei >
Digiii2i.xl t:, Gop^Ic
l
: . . -V '7 r
x< & 2 eta|;x‘^!fe(?dUiiS cbnfoda^:
tes^cSjg^ietik tbttdem colbnan*
tes «omjple<5iituf,fcilicd: dqas s;
necliterae caotemnendae furit,
Itc^t miDim;^,qufa Gtie iis sylla»
barurii riaCuradigri6(ci iidn po
tefti & conft^iieptet net pedeSj^
nec metra reftS ^ercfpi queunt#
Minima niinquatri funt defpfi-
cienda^ (i Hneiininimisimaxima
' c6 (Ifte re,aift
Advertas primo circa litetas,
quod 1,5: V extra dictionem vo
cales fiint , quladote proferun-
' turfir^ra dictionem, fi praecedat
aliam vocalenfrjcum qua faciut
, eandem syllabam, habent vim
coblbnantis, quia cum (equenti
vocali lbnum>et pronunciatib- /
nem habentiutjfjdcurjanua, vK
• tijVidor ia, video.
Advertas fecundo, qiibdl pp '
fitatn inter duas vocales iri ali*"
‘ K\ ^
V %
• ?
diaione natui^atn induit
conronati^ut major, Tro^»ajb>
quia, proferri non poteft fine»
vocali iubftquent^V . : r» >
/ .Advert^itertip, ^,,qubd jota.^
grWcprum femper eft voca H s^f
qqia femp^r^prpnunciatur fo-i
tyni, ut 1 jajrou,4>^P^ I,afpifia
iodflaebreorum femper eft cpn:
Ibnans j quia femper profer t«r-.
cum vocali fequentj, ut Je,ruSj
Ja',^cobus :Jb, 'annes Poeta?, ta-
men in.metro ppifunt pronun-.
ciare ipta.ut iod, et Jpd, ut iotap;
*Adver^s quarto, quodjU poft ?
q femper ^eft contonani , qui^.
prpnuciatur fimul cum eodenij ^
&; vocali, fequenti. , .ut, quare ^
quatriobrenj,qupd.,, .
vcrtas^^quinctOj qurd lite, j
r i j i q u efc u n t;, q u o tjefe u n que ^
m u tan t prppriaip, naturamddr
tfa diciioncsJu ut yocaJies fianc i
V- ' /V con*
i-Ll
fc.‘ «•>
cbd bbriflbnatites ielife
.ftmivocalibus imutasiaut Vd'
cal^s'; ex brevJbtis R3,t coiAuries;
"Advertas ultim6;quodlitera
f,, quamvis ‘extra’ didiibnefe fit
ftirtiVdcalfs , quia'prb(ercur cii
vocali ante fe , ucjef ; tamen
ira didionen^yfi praecedat iiquil
dam Ijaut r,evadic hiuta i' quik
fonu m recipi t Cyqcali fublei
‘t}\Jentr,ut flectd,et
frango, et non efran^bvf^aoi
et nob-efr aeno' i ftaihen , et
eflameq. ^ ^ ^ ^ ^ .
Dfi S Y L £ ABi 5:;
/ t
: Ix
'm -
' C Yllabae ex literis fiuht^; %[•
laha eft unius’, "apt plti^rivani
literarum unica cbni[irehenlip,
ut amor, amato?, airratntis' Sy!.
labamultiplex eftVpritnb divi#’
Idi tu f i n al fas ipr aiyias
inedUs,eC in alias ultimas;fecun
. A f <
* I® ' _ - '
d/>diV(| i® longa* t ***
aVji^s Ste v«jf in alias c6ni unes,
7eu an(|ipites fyltab» prim®
ifi(nt:infE/5lua:',h'bent primum
kwuin ,isy‘lrb'e , medi« ,funt
|Ss:iV^q£lv.bent
que tii^eat locum in
dictione , .ut,a!fflatores.,' a udie.-,
^us» legemus! .syllab» longw
fupt ili» , ftu» pronunciantu*
tempore logoIjOt aud/mas.obe.
■d/musi syllatoa^bceVes funr ilte,
qu» prodviriciantur tempore *
brevi, ut l^gimus,ctirrimus,-syl
labe(;obmdneSr,.^U anaipites
fant iil» , puae pfonunciantuc
utroque cempor e,,:uc volucres,
et vo lucres^tene. bre.et tendt>re.
DErPEDiBuS.
P Ede» eat Wlabis componnn..
tur,,du*BVi_S, tribus, aUt plu.
■ (ibu!* ', pcseit •palfs
'csrto
■M* a ^
t
cerro ^iimeror,or^?ne , et quan^
ti r a tc ,s’ y j ' txt u m :pa i ces
c>- ) vur'v;f’:r<Oj' pLdcs.qi
Uii‘(uu1
tlj^ proc^
iU: .>u.‘cri*L.TL> par' 'pedes
f.4i{lai
tim.progeedirur futi;
ine^lic
%
.ad principium'^ atetiUi .
^bfequentis.v ' i 5 ty^ . ‘
: Pedes fu nt in miiliipiici^Qje.
^cie^pronunc fofficiat
crylamiAna^^ft%^djp'6d^U
J^yrri^chiumviJ}^
bum , decasteri; familia pedutn
agemus in arte p6^t/ck - 'Daccy.
Ius pes clt condans ex tribus^
syjlab is, quarum prima eft lon«
ga vcast e r bre yc\\x c sy de ^a, fl u.
^mtna,carmiua . . Anaptaeftu^f pes
eft conftans ex tribus sylU.,
bis ^vquarum ultimaied Idnga^
cgceraebreves^utanimas/tumi- .
dos, fluvios ^'SpondLrus^s^
: coadans ex duabus syli^isqi^S
Digi’'4‘ •’ Ly CjUt)*^Ic
imbse longse funt,ut armisvcsii
ftrisjkryis pyrrichius pes eft c6.*
ftansex duabus syllabis , quae
ambae breves funtjUt dolor, fa-
iroiT^Devis . Chbra:us> feu Tro^
^{^u^.peseftconftan&ex dua^ -
b^^ylUbis, quarum pribr
ionga>pofterior brevis,ut bellaj^
l^gna;plauftra . Iambus pieseft
cqnftans «x duabus syllabis ^
guarumprior feft breVisvpofte-
?ior dolQ«,1Deos, foyet
2), E
( N
TRO^
1
t
4-*
m / ^
l ■
M Etrum pedtou ^ nte-
^xicar :imetrumieft Ora;-
’tip certa generejC^irtO’ nurrteiro,
eticertQd«dine pedt«h alligata;
. unde pedes in metro habent ge-
»us,namefump^ordinem de- ^
rfinitum^ab< AuchotibtJS’ ^
;:®p6s ePs profellbi ibu^.dHFctuat
- ■^crjc tna* -
rnaxfme inter fe ‘Oratio Poeta-
rurn>etOfcati60fato.rum^ilIa ell
pedi bus colligata , ct coaipagiV
n?ata ^ hcEceifta pedibus i mrriu
iiis,etabfdluta* &cilibs ell pro-
inde orare cu ui O ra tor i bu s, fifi-
licet; cutnTulli6)Pemofthehe, et
Ifocrate^, quam poetisrare cum
Poetis ,: nem curri Virgilio , ,
Pindaro, autHpmero;
Metrum rtultiplex\eft ex dice-
dis iq arte po^tica-pro nunc du-
plex eft,’ExameCrum nimirum,
ec Pentametrum s Exametrutri
metrum eft conftans ex fex pe-
dibus, .quorum prim i q^uatuo r, .
vel omnes funt Da^ilyli ,' yel o-
mnes funt Spondasi , : vel mixti
ex ba£lylis,et Spondxis ; quin,
ct u 8 fempereft DavSlylusjfext u s
femper ell SpQndxus:PcnCamfe^
tuum metrum^ eft conftaus ex
quatuor pedibu8,etduabu5^;;
r-r- ; lurisi
' .
iurisjduo primi pedes , ve! fittst ,
ambo D id>yli ,*yel ambo Spomi j
. iJaei, vel. alter Qaclylus , et alter !
«Sponda^M^; poijea IcquJtur syl- '
laba longa, quae.dicitiir Catrura,
iquart casfajet dis^un^la a duobus j
pedibus antecedentibus;dei ndi
fequuncurduo DaftyJi, ultimo
syllab^ altera longa , quaetan-
quam ifecunda C^fura eft* quali
abftrafta , et redfa a exteris
o^mnibus pr36jeieQribus - pro
VxempJo fint. illi > verfus Ovi-
dij fuis fipidolis , Epiftola
prima Penelopes ad \fjytleni.
hiane tuA,Pendpfe lento tibi
.ppftitJUjffe* . i
N// mibi referi bas attameii \
^ Jpfe-venU ■ > • ; -
• Quorum merorum prm*
cft E«arnetrum’.v paller ius eft
pentametrum, et ,113 fcaodufltur
feu dividuntur ici fuo^ pedes*.
i J ^
Digitizod by C»oo^i^
4«
)om
Iter
syl* ^
ura,
)bus
ndi
m 3
:an-
jaii
eris
m
yi-
>Iz
n.
II
1:
r
ir
*
tua:Pefieh*pe hr$ U tiih
mitUt Uiliffe.
N// wibi:refcrpia;> an^vfj!n"\
'ipje ' V
Vbi apert^jct evidenter infpi^n
ciuntur ea , quae difta fiint dc
utroque nietrOjEitameCro nimi
rum>.eC Pentametro.
: lyE" REGiTz;/^
Cpgriptccnlil^quantitatc^
“ nium^ etfinguiarund > '
syllabarum.
X
R Egulae cognbfccndi quanti-
tatem omnium , et fingu-
la rum syllabarum funt in gua-
druplici genere, aliae perSijnent
ad primas , et medias syllaBas;
ali« pertinet^ ad incremifnM
siominum ^ aliae ad iheremeoit^
verborum , ali^ denique ^d ul
timas syllabas ; df ompibuii^ii
‘ V
^ X. > .t:
Dtniti ; ■ ’'yG00§lC
gilUli mae^ brdioati dic e thtis J
' f ■.
D E. R E G;U LI S
EertmQntrBu^Sd pr ima^et m»-
" , ;dias syllabas. ’ ^
R ’^Egulje CoghbfcVndi teiu'^
pora, et^aaacitatem pri-
marum , et mediarum syllaba-
rum plui*essut,prima'eft voca-
lis ante VQcalem in dicionibus
latinis: fecunda elt vocalis ante
vocalem in diCionibusgraecis:
tertia eft Diphthongus^quarta
^ft poficio, quincta eft liquefce-
" tia, fexta eft prseterittim difsyl-
‘ labum , feptima eijb prgteri-
tum geminans primam, oCaVa
cft fupinum ditsyllabum : nona
cft iupinum polysyllabum, de-
cima eft derivatiojUndecima eft
compofitio^dtiodedma eft prae-
po4icio j decimatertia eft termi-
U8.
n»-
tn
ri-
ba*
>ca-
>u$
jte
is;
ta
!-
‘1-
''a
la
l
si^ip prioris partis in compo«r^
Y’ fifO..;.,. ; ■ ■ '
, : , ^ V _ ■>
^ PE yOGALI ANrE. VOCA,
.4^ in(jji5tioDibu9 l^tinis*. <•
• REGULA^ PRlWAl' - ‘
Q Votieicumque in ditlio-
'^liibus latrinis 'Vocalis pr;^-,
cedit vocatemv,, quip^ftrb r e (t, . .
brevis eft:ut^i>eusvp^s^re^
vidcOaObediOjCtiic d^J^cepsI
vt'
Excj?p rroNEs;
E Rimo excipkurFio cum co-
ipofitis , utConfio;, D^Qo^
^ Eerfip^in quibus ve^
Vocaieft fequitur R,vei nori fe .
qu itu r vo-
cale m non f^(|dit\ir‘R, vocalis
>; ante vocaleni longa efti in;bm*].
nibus temporibusi^0t pici^sv ut
' ,.zJ " Ifib, - '
' . ^ t
Dinir-L-dbyGoOgIe
|8 -
^ confio, confiani-, et fle
decaeteriY fi poftutramque vo.
calem fequ itur R , vocalis ante
vocalem brevis efl , ut fierem
«ifieri, confierem, confieri, et idem
' di.asdefimilibus. .
^ 5ecund6 excipiuntur nomi-
na quin(9^^edeclinaCiooiSyquce ia
< ge n i t i vo, et da t i vp fi ngulari jJe-
. finunt in ei ; nam vel ante e ftat
vocalis", vel ante e ftat confonas;
fi ante e ftat vocalis , e longa elk
an£e.vqcalem'requentem;utdiei
ipeciei-, meridiei ; fi ante e ftat
conlbhans,e brevis eft ante vo. .
?calem fubfequent:em,ut rpei,rei
* fide i . Vocalis tamen, quae prs&;
cedit e , brevis eil ex regula ge.
" nerali , ypcalisaiote vocalem in;
* diftionibus latinis brevis eft.J -;
Excipiuntur tertio omnia no
mina,et pronomina, quae in ge*
njtiyo fingulari definunt in
V
vt ' J 9 ■
: fle uf-jUfr unitj^^illius^iftrusy ipfiurr ,
/O; f nam apud Oriatores habent. I ,
nte / ante VS longum s apud PQna^. V.
er» i Kabentlante VS commune^<vai*
ein riurh^et anceps Oratores dicu nt ^
invariabifitef On/ us,il}/usvi(}:/us '
ni- ips/us . Poet« mudo i dicun.t \
j 10 -un/us,ilI/us,ift:/usVips/us,mdd6
de- dicunt in metro on/^us^ ilifasy
tat iftTuSjips/hsAUius tami^n in^
as; mioativo feniper habet 1 ante
eft V breve:Al/'us in genitivo fem.
iei per habet I ante V longuni : (i* '
ac cuti Altcfrius femper habet I an.
□. , te V breve tum apud" Poetas, '
u tum apud Oratores,
r. Excipiuntur quarth not
-minaPompe jus, Ga/usi^VuIteV
n jus, et fimilia ^ quae in vocaCiv^
fingulari faciunt POmpei^Cai, '
) VuJtei cum vocali ante voca,
lem longa-
: Excipiuntur ultimo hae da^
Dlys ii ’ " ^:y GixjgU
^ ; . - "" --
intcricft Iones, eheu, ct ohef c*
quibus prima habet exapte e 16* -*
gam.fecunda habet b ante e c6*
iBune,varium;et anceps^. - ^
' • i -
* •» .. »** ••
• * -
V er jus pre hac Regula • ^ '
VoealetH breviant^ aliajubeiik^. ^
ie; Latini^ ’ « r..? •
Jfrodt^c^ hi Jequhut R Fioy &
mina quinSde^
a geminos c afu i longe^afi
fumi i in €i‘
us commune eji at i’ prodii, i
' cito Alt us \ ^ >
Alt ebrius brevia^P^^p^h^
ter a produc f'\ '
' 'Eben produces femper^uariabi^
tUrObe.
/DE vocali ANTE! vocalem
. in diflionibu$'gra;cis'. -
rr:. , . . ’
REGVLA SECVNDA .
. *> ♦ • ' ' •
J . - ^ l ] i .
; /VT Omina gr^eca non habent
certam, et determinatam
' regulam, normam, ejt lege apud
Latinos ; quandoq; funt brevia,
quandoqqe runt;^hga,(|^
^ que [upt communiaris
Jabis ^'unde prim5 symphdjiia
. habet pen ultimam brevem f fe.
f cundp di ps,^ di> , diurh^Thaiia,
Darius, Cythe'rda,4’er,Eleg/'a,
; atqjali^ quaplifirima babeni^e#
y nuitimam longam ; tertib chO|^
. . r^av>et platea.habent penultima
. , commi^ne modp brevem m,o4^
;; Ipngana ; nunc enim dicimus iia
V, ; ; metrp-pfa t^eamunc pJ^tea^np nc
V dicimus cliQrea;niihd ch^ctrin
Digitizod by Googlf
«9
21
ftiuca tanicn oratione apud
ratores habtuC pcnultimam
.femper longam.
Poetae poteftatem habent dif
folvendi', et refol vendi syllaba
unam longam in duas in qui.
busdam certis dicionibus , ut
. Cytherea /Cytherera , Elegia, I
^ Elegeia ) et tunc) e ante i longa |
eft; i ante a brevis. *
/te diciones grxco.latin»
.* ADdrea5^Idea,Eu€harinia,Phi.
: > Jorophit^ Aflrdlogia^K t h y mol 6
' gia, Orthographia, Antiochia,
Saitiariaiet ii quae sut aliaeiapucl
, latirios habent penultimakiom.
v^uiiem,mod6 brevem , mod5
‘ , Ipngam : brevem ex vocali
; jwatc vocalem', longam ex
, accentu acuto polito in pe*
hultimarA graecis , edm iinc
voces paroxytonae apud^eofdc
quamobf em dicere potes, live
' ora.
Die ■ --i i .. Gooj^lf j
V
j Q Arator (iscuinTulIfo,five Poeta
fis cum Marone, An<lre*as,/de'a
I £uchari(i;ia,Philofbphia,A(lro*
ijjjf logia, -dEthymologia , Ortho-
llaba . gi'3pb ia, Antiochia, Kamaria, et
dicere etiam potes ex arbitrio
J . A’ndfeas,rdea,Euchariftia,Phi*
i’ !, loibphia Aftrdl6gia , £thymo-
n ’ }l6gia,Orthographia,Anti6chia,
° Samaria ; fed ftandam;e(l'uftii>
‘ men prqprium Ekipai^ fine
’ I labe concept» habet penulti,
h/a mamconimunem ex eadem ra.
^ .''^tione: maria nomen appellati,
om. • • acceptum pro. Cpngjtsga:.
lodb tioncoinnium aquarCyi^^bec.
ocali ' ' peoultinqam brexC^Vi-ghlMft
, ~ vox ktihaCum vocair a rite Vo'
[l . CA '1. _ i , \ A , .j , . . . . . ... . *
/Sit '
ofdc ; 1 ' jStitfaper hufA^i » jine
,&ve' ^
ra. ’ ' ' • H
' Ky rUoOglc
f*
h i
; (^adameiemiit Brepiiu}^it>k.
iuti^mpbaaia^gaudent, ’■
quadam hm is ceitOla rbt
■ re'a,Tbaija i - ’
- 'DaAm,Cyiber&a, ji'-er,EIeda.
• ;^^'plat6ay- -- ’
' 'Atqut alia-at eboream rdpuity
" flottedmqucVoeta*^ . ^
S oluit & iit g eminas jfVhlutiCy,
/; iberetaylongamrn
* t i.
i * I
*>Ev©iPflrHQNQ/S
.'i ^ ~ • fcr-'
V f t ^ - • -
/ i* ->
,, 'REGVLA- TERTIA.
r> •
-J
• ^ -j -
' Iphtfiohgi fex fnnt ae,iu,
hi^^mbcH^ di'
‘ phfhpfi^ dmn Ibngae fuht in
^ g^djjjCt iatinis diSionibu^^
' ^neas., Aurora. AchiU^iyEthro.
■pa, eocIuih,H^j^^l»> ‘ ,
' ‘ '■fixcfpitair piKj^fififr^ras ;
Qam 'extri ‘di£lienei^ * femper
j 'K ^ ea
, Digitized Cgogit
,Vf.
14
hgu,
puiti
?■
,?di
iun
s;ut
L/ro.
'85 1 }
iper
ft
' -3 f " ‘
cft longa, quia diVKto^usfit^^^
tra dicionem, fi firtbce^iryqca^ ;
le m ,eft', b r e v iy iiit pi^afU
ftus,proeopto,pr«eo jifi pr^ce^ it
confbnantem,eft longa, ^ ut prW';
|nitto,pjr«ppno,praBCurrOy ^ ,
Verfuspro hac /^egula. ^
Y^ipbbng^ytongd eji in Grf cis^\
dt qt4 e- Latini s\ ' '^y^_ ' " ' /• '
Vr<A rapeprapolttam.vocaludic .
%E po^inoNEV * :
' . - - • • ■ '■ ; '- ■ i
X ' * ~ '1^
• . , ■ ) ■ : '.' ’ <f ' ‘V J^j'
P Ofitio accMit quadfuplici-
ter in metro,prin>6 fi veca-
Jisprsecedat duas conlbnantes
in eadem\ii^ione,uc arroa,tnit*»
‘ tOjfruiSus : fecundo fi priecedat
duasconfonantes in diverfis di»
<$fionibus p ‘ ijt quatit murosj^
B ar*
Dinifi? ■ 'm; GtH)gk
armatur gladio . Nobilitat vir« .
tus. ‘;;terti6(l vocalis procedat
un'am ex literis duplicibus ^ ut
gasa , gazophjdacfum , iVlexan,
der,ma^?itnus^ quarto fi. vocalis^,,
procedat Ipoticum inter duap,,*
vocales*, mod6 valeat duplex '
ut Trp jaiTroi ja, or,. .maijor,
a^,ai/o.Quotiefcvunque voca^
lis praecedit duas confonantes
in eadem di(5lione, vel unam ex ^
duplicibus in eadem di6lione,
vel i poQtum, inter . dwas voca-
les in eadem diiSlione,mod6 fit i
duplex , Ippg^ eftjUt conftat in
vocibus ffjrbppfitis. '
y erlus^firQ bad ^egu la.
' Vocatis l offg(t Rconfona bi »
najequantur* . ,,
Autdupltx , dtitl vocalibus .
' inter jeUuin» 4 . , -
advertas pricp6, qu6d'fi.co*
, ^iirrant in meti:o duae di6lio*
^ " nesj
4 ; >
DigiiizcJ by Googlc
nes^quarufn prior cseunat in v6.
calerhjbrevenijpofterior habeat '
) inipribcipio duasconib^ntes, '
' vel unam ex duplicibus , tunc\
vocalis brevis in fine distichis *
as-f, antecedentis remanet brevis j*
> nec ei tempus addit > v ei Ii tera^^
>r, fiuplex ^ vel duplex cqnfonamr
in principio di£libnis requentis^*
es ut A r m aXe r fe$,Gait ra ftetemnC;
fiMt <SU V^r fus: ' *
le, C onfona principiumt^erhijnrm
13- tk» liquentis^. ‘ i
: / dupleXyaut Una^nibUprti
a euntibus augent
T^empm s^ut fiant longae
CiaraZsicjhtbof.!
}• Advertas fecundb qu^ vq«
calis praecedens i poiitum in-
nf ter Huas vocaleseft brevis, quo.
tielcumque i eft fimplex,^ noh
o^r duplex i , ut quadriiugds ^biioi
> « gus,in quibus i ante i brevis e%
B a q n 5^
i 8
q pia fecundum, ieft; (implex, &
n bn / du p je^x : ^ it^ tim ro ] dici;-
musiubl/^ip, , & ‘rubida ,; ci^ijr* .
ctp^ S^ deiciQ, ohi^pio^ &qbieiOi ^
in prima taa;ien 4 » ^io nei pr i ma .
syllaba longa eft, in fecunda efl:
breviS)pro quo funt illi a;lj/yerf*i
fus. _ ,: |,jh .;•;/■.»
.Quadri iugus: rap't^Ufy r
:: . conjungitwjili^^ r * ; V
In quibus i duplex, non efi ^fed / .
conjinajlmphx*
$nbi]city Jubicit dicuht in
-;e
,> lA : -.v
DE - Ll,Oy,E^E«.-Tr^.
Regit^ QMiffSai .:* ~
. . y*
* »
T quoties
jV a vogalis ex, natura brevis t
- pr^bdens mucami liqui- f
damfiibul, ipt diftiqne.
Ct comiTiuni^; ^ pJt jvplucresv
■ .i ' po-
■ hv Giio^k*
podagfajChiragraiphaf etf a, pa!
pebra, & fimilia: r' S.: ' /
y oca Jis e 3t 'i^altyWbrevis^ prc*
fi-
mul in eadem' diaioheapu^ O-
ratores eft brevis^^ apud Poetas
e (l com tftii n is.tnddd l> re Vis, m o
29
do longa • unde' rtf, iblutb fer-
mbtie dfbftiyuste^nebrse, vo'iu.
creSj^po^dir^v ^jit^gra,Rb^
tr ia'rparpf^'iu
te' n ebre,<& tene'bre, vo'l u c res,&
-vobicres, podagra , & podagra»
chiragra, ^diiragra, pharetra^
phave*tr.t j paJpebra,& palpe^:
bra. - - ^ . ■
Idfntelligendumeft nonJb-
lunt ih di^lionibus iatinis i ’ fed
etiam in grsecis , ut cycnus ' ^
tecmeflTajW quibus dicionibus
prima syliatia cdmmiunis eft^
apud Poetas, qtifa habet vi^lti
fem arite niUtam & liquidam
graneorum. B ) Ver-
.30
Vcrfus pro, hac Regula^
Cintrahit Oratn\VAri(int im
carmine vates >
. Si mutam^liquidamque fftnul
' irepis^ una prai hit, .
Si .tamen vocalis ex natura
longa ptaecefiit mutam , & li-
quidam,tunc remanet longa, ut
falubre, volutabrum jlavacr una
'aratru m, matris, atros , nec fit
brevis per liqueftectam,ut con '
ftat ex illisverlibus.iequetibus.
At mutam^& liquidam quoties
. aB origine longa-
. . Procedit ^rapitur nunquam^
ceu Matris^ aratrum. *
i ■ ' *' 'j 'f* * ■ ■ '•
, yocali^rqpando fit ex natura ‘
longa , quido ex natura breyis,
ai^o^iiurVx nominativo fin.
gul^y^twm fiyocalis,ia nomi^.
^a^iyo, antequam pi «cedat mu
^m,& l^uidam ia obliquis
' * -k a
j c
longa, ei niitofacenfttcriffohga»
uc mater , ddnde in dbliquis
matris» matiri , matrem
' matres p matrum , matribus
prima femper eft longa fi vo-
calis in nominativo, antequam
praecedat mutam , & liquidam
in. obliquis , fit brevis, cenfetar
ex natura brevisj ut Pater, Ga.
laber, Cantaber, deinde mpl^u
quis patris,patri,patfem, patre,
Calabri , CaiabrP , 'Cantabri ,
• Cantabro, & fic deinceps, obler-
vatur regula deliqu^fcentia > &
idem dicimus in Coluber, colu-
bri ,colubro^cdlubrum,& fic ul-
terius./* _ ' ' ■ ^ ' -.e
infuper^fi vocaKS praecedat
mutam, & liquidam in dicioni-
bus cbmpoftti^ , itaut muta per|^-
tineat ad ' partena antecbqen-
tem , & liquida : ad:- extern
fubfeq ueu te&S ^etti an et
’ R 4 & / ^
■ V ■
Dk
lylc
/ -
31 *
S liguefcentia nullum habet ef,
, feaumjUtobruOjibrepo^abluo,
^ quod patet ex illis aliis verfifaus.
Jt cohjona
)unBafequemem [ ,
ferit , /anteiens brevis eji^
;t ^ vel ut obr^uo, nunquam •
dicimus enim pb*ruo,n6 oibruo
,^b:repo, non a:brepQ | abdiio,
nona;bluo. •
D E P R jS T E 1? /T l S
DISSYLLABIS,,
Regula Sex t a* -
P Rst^r^l^a , feu bif*
syllaba Aint illa , qugduas
. habent syllabas , ut vidi , vici,
movijfedi.; . , . ^ .
•; jprxterica difsyllaba
ijabcnt primani longam , utlvi.
4i,vici, movi, /edi, Stideni dicas"
de . cojnpofitis,\it pervidi i de v/ -
ei;dbnii^b*vi , cohseAji}|qtionj4m
Compblita ^quudcairi^ea£
reeu lam (i m plici utn^uc dicbiUi^jbs
inferitiSi " ‘ - \ - ^
' Excfpi&t ar x pritefita ftc-
ti i ftOjdedi a do , /cidi a^fcindo
tiiH ^ feroifidra fitido Bibi i
bibo,qu» habent pnbiar^bre-
verh , & idehi obferVathrtn^,
pofitis, ut abttittv cirpiic6'ded s
: ab fcidi ,cont^li>difl5y
> Veni velefl: prxteritu, Vei' irri
: perati vU lil ;fi pr aete r it u m ,h^et
ptimam*longam,quia biE
iabum-: fi imperati vudi, habet
primam brevem \ quia der iva,
tur a venio , inqub* prtma' eft
brevis! derivata fcqUtihpdi^fia.
tUM^derivantihm.'^"
f idi Ji ido hablef ^ primam
iongam , quia eft proeteri*
tum diflyllabum : a Findo ha-*
bet primam brevem, quia pati-
B 5 tur
i\ai i (ii$aa<», ^ 4mi dir.
' '■' ' r, • ,
erfus pro hac Regula
Pt^ai^^rit^ affujnuut, primam dij^
/ ^ ' fyll aha longa m\
^ Doy/cindo x jfero rapiund^
hibo^ findo primores. :
lis eft >/ quomodo dj
'^cendum iit AbfQldit:,an A^bfci-
dit? utrumque dici poteft apud
P6^tas;apud Oratoreis dicitUf
A‘bfcidit^ qi^j^ Pb&tae putaut
cqmpoqiji.iiqinda, Cgdo:
' Oratorjes exiftimanp compoiii
^ fplo ycrbo Sciodo, cum ivecep
ierit ab ufu compofituma Cas«
'ydp;ubde eft ille verius,
^Wrumque Poita*
^ « 4 . t
t
\ tCf **
'REGtli-A 'SEraMA.
•\ ri
F laetcritum geminat primam,;
cum ex tribus ifyliabis^^n-
ftat; tripliciter prfleteritbm gc*
minat primam ,pnm6 fine ulla
politione in lyllabis , ut peperi^
^ lecuDdt>^c|i politione in alteru.
tra^ut tetendit teru6i2;um,p6u'»
-tione in utraque,ut (^hc^
Si prfftefitum geminet pr^
mam fine ulla pofidpiiei^tiinc
‘amb« prifnae lyllabse ‘ftipt^re-
ves,ut peperi, ceciiii 'tetigi r fi
utramque ‘ cum pofitibne^ ,
‘ utriique eft longa, ut eitcn^i-
fi alterutram» tunc fyiraba cum
* politione longa efi; , ut tetendi,
‘ cucurri.''' • ^ " ■
Cccidi A caedo, & Pap^di i pc«
'^do hatfet primam breyem,^ie.
B 6" cun- '
A ■ '
1 «
^^e.uod«in;I(ngam perexceptjo-
nea^.y cecidi k cado habet pri*
niam^.& fecundam br.evem ;
omnia manifeftantur ex illis
” ? . ',••• ri’ -!
- Jt primam ^
. P^iiJ¥e*eiM^
-.riiu, i- i .no,--.!.'.;,
^Cado.cecdtt b'ahtj9nga^:,ctu
, pedo pepedi.-
DEMPmspissrXLABis
„-,,, _,.,F^6CU^A' OcTAy,if. /
upipa dirsyllaba7reu bj(fy.lte.
_ia dicuntur illa,qux exdua.
, conftant , ut motui
'yjfum,latum; hujufmodi fupi-
aa primam fyljabam longam
habent*- .'ij* . '{-* t"'** ■ <
; - Excipitur primo furnum
' « reor.ut ratpm-fecundv{a;^eo
.ut' citu;terti6 a iero,ijt^tumj*'
j^quartb ab eo.ut ituj q uioctbb- '
- .N- i" ’ ' ' tura
' . H7
tum i<fiho ; fcxt^ litum A liiio; 1
feptimo datum A;db ^
quitum aqueo^uooQrUtiUfii a
; ruO)iuquit>us prima fyUaba eH: ,
■tirevis. r . «'n r-}- . !
i*. K^rJusprobacR^^la^Ai
^upipa
\ At, Keir^ ^ Cw^Se}%^ ire, Rtio .
, > que - i
rite priores. :: - f i
: ;j Nufl<r advertat
na compofiita^ab his '5 retinent
penultimam brevem 3 quiaco.
.pofita fequuntur" quantitatem
^ limplicium in iifdem
. iufradicernus.Qua
: citumjcbn^itum a cieo cpnsi- ,
tum, 5 citctimsitum a fero;re'di-
, tum , ibbitum ab eo ; de'situ m i
^-pcVsitum;^ firt 05 .o'blitum,pe
.fiitum 4 Lino^ circumdaturae a
r . Do \
Dig!!'. . I by Goosk"
^ ' I
Do,cdnquitumi queo, & 'di-
rutum, 6brutum kRuo Jiabent
pendltimam brevem . Citum
habet primam longam h Cio
verbo quartse con jugation^f^ &
fic c6po lita concitum, excitum
> habent penultimam longam *•
£ contra Citum habet primam
'brevem ii verbo Gieo' fecundae
conjugationis, & fic compofita
ixcitum ,c6ncitum habent p^
XMiltimam brevem
DE Sl/PlNISJ>a£IS2X£ABlS
RECUtA 'SIONA.
^Vpiha Polyiyikba ^ funt ea,
^ quae habent piares iy liabas,
quimilMs : alia definunt in u-
Cum, alia definunt in itum i
proterito in ui; alia definunt in
itum A praeterito in V, i yvel di.
Omnia Supina Polyryllaba
delinentia in UtumV ut potiti-
qS
(sm^argiitatn, (bltitom, volfi* ,
tum habent penaitimam lon-
gam.
Omnia Supina Polffylisd)!
in itum > k proterito in Lli ha-
bent penultimarh longam , ut
auditum, pecitum ^cupitutn k
.preececito audivi, petivi,cupi vi.
. Omnia Supina: Polyfy i lala
in itum a praet^rit^jQ u^ v vd
:di, habentpenu^mambreyecn
ut monitum a monu,i. tafiCc^
a tacu, increditum a credidi v '6
V Exci piu ntur Agnitu c6«
gnitum a praeteritoagnovi ,
cognovi } quoniam h^ent pe-
nuicimam brevem.
: V er{uf pfobMiifguld^ 1 .’
Ulum producunt cu^
Ba Supina ; ,
iDe J^fprxteriM
jignitus agmfc9q
'iweffsrt*' * “
40
Catera corripies in Itum tu cun-^
....r Ba Supina» ‘
Dubitratur nunc quomodo
(it pronunciandum, conditum)
an conditum . piftinguas; vel
hu/ufmodi 5upinum venit a., i
verbo Condio, vel a verbo Con-
do : (i ^ verbo Condio » condis^
habet penultimam longam , &
dicitur conditum , quia venit a
praeterito condivi delinente in
1*1. Si 4 verbo.Gondo, condis,
habeCpentritimaoi brevem , &
dicitur cdnditam. , quia^ k
praeteritp condidi y uti volunt
’ t Eiper^f in hac materia .
f r ♦ j*
D E p-E R I VvA T I S
‘SEgUtA ^'-D£CiMA^ .
t » V,'
D Erivatav fiiat ea ;'Mqui
aliis derivantutj^ ab aliif
®riginetnmhunt. -^r ^ •
i De*
Digitized by Googlc
41
Derivantia funt ea, ex qoi*
bus alia derivantur ; fic Venio,
^ Veni, Amo, LegOiFero, Bibp,
Video dicuntur dcrivatia, quia
a Venio derivatur venis, venie»
bam, veniam» venire: a Veni
. derivatur venifti, ve neram, ve •
n ifle m , ve n e rim ^ ve ne ro, v e n i f-
fe; ab Amo deriyatu-r amanS,
, amator j. amor; a L<^od^’iva-
tur legans , legatus
Fero derivatur ferens ; Bibo
bibens; a^j^ideo videns, & fi : de
iimilibus. .
. Omnia derivata fequuntur
-nafurain eorum, a quibus dsri-
vkntur : unde in ijfdeDii^ryllabis
funt longa, brevia.; aut com»
munia . Sic paternus, paterna,-
paternum in omnibus cafibus,
& numeris habent 'primam
* brevem, 'quia deri vantur a Pa-
ter, ubi prima, fyllaba eftbr^-
.. vis*- ^
-fc'
Dig'=r.i"-i ijy Gf »« '^lc
II aCern i s ,ma ternajmater-
mm in omnibus cafibus,& nu *
V meris habent primam longam^
quia^derivantur a Mater , ubi
prima eA longa. Propinans^
propinator , propinaturus in
omnibus cafibus, & numeris
habent primam communem ,
*quia derivantur a Propino, ubi
prima cA communis , mod6
brevis, mod6 longa.
Fxcipiuntur primo mobilis,
f‘ ijics, laterna, regula, & (e-
cies, in quibus prima fyllaba eft
longa 5 lic^t eadem brevis fit in
Moveo, Foveo, Lateo, Rego^et
"Sedeo, i quibus derivantur.
Excipiuntur fecundo Af iAa,
Fadum, Sopor, et Lucerna , ih
quibus prima fyllaba elt breVi5^
quamvis eadem fit longa In A\
reo, ^^ado , Sopio , ct Luceo ^ %
quibus derivantur : castcra 6*
mnia
4 ^
mnia pertinentia ad hSc regu-
lam ufu, ProfbdiaVet exemplis
Poetarum addircuncur.
’ V‘ erjus pro hac Regutn v
Derivata Patris natur amVer’^
' ba fequuntur^ -
Mobilis^ ^ f omes ^ Laterna , ac
ReguUiSedei^ -
Quamquam oHaifsrevihus^gau
dent pro duc er e^f rimam •
C brri p iuntur m ^
S opor^t que Lucerna ^ ^
I^ata licetTongis^ Ufus te plura
docebit^
i) E CO M P b S I Tts.
■ . ^-.Jv ■
^ h. • >•
K £ G u L A
5^' .
•#<4^ » .
C OmpoQta £Uat ea | ex
aliis componuntur , -ut
perlego a Jego» /^damo ab kimO)
ibepreoQ^ a Precor ,,cb^ iii bi *
vr?^..r v bo,
'■i ■ . ^
.bQ,pr»fe*‘o.ifci'o. .
Simplicia funt ea,qu® ex aliis
non componutur^uC iego,amO)
precor , bibo , ' fero . ' Simplicia
^ tripliciter reperiuntur in com-
pbfitisjprimo omnib us integris
& invariatis , ut eo* redeo , ferb,
antefero,luccoiperJuceo : iecu-
d6 mutata vocali in aham vbca-
It m, ut cado^ occido; terti 6 mu* i
tata diphtongo in fimplicem
vocalem, ut audio iAbedio 5 & fic
in aliis. ' . ^
Cdmpofita Tcquuntur^ct re-
tinent legem, regulam, 6r quan-
. ti^tem iuorunl fimplicium ;
unde fi fimplex fit breve , Ion*
gum^ aut commune > compofi-
tum pariformiter erit breve,
longum , aut commune in ea-
dem syllaba ; five (implex^ftet
integrum , five mutet vocalem
iQ vocale, tlve mutet diphthogu
' . ' gum
. ^
I
4 ?
iri vocale in copofito, ut coftat * .
in didiionibus prepoiiteex quo
lequitur primo J qu6d ebibo,'
perlego, adamo , deprecor ha*
benC‘pen ultimam brevem,quia^
eadem eft brevis in fimplicibus
bibo, lego, amo, precor.sequitur ,
fecudbjquod occido, ioccid is, 6c •
cidit habent penultimani bre-^
vem'a:liniplici cado, Cadis, cadit:
habent pennltima longa d 'dedo,
mutata a in i in Aiis compofitis
fequiturtertid , quod obedio
obedis ^ obedit* habent pen ulti,
mam longam , quia eadem eft
longa iri fimplici audio", audis
audit, quod mutat au in eirj ^
fuis compoiitis..
Primo excipiuntur deiero,&:
peiero,in quibus fecunda sylla,
bafa re vk eft ,lic^t eidem fit Ion ,
ga in fimplicnarGr,iuras;
. ilecuhdo excipiiiritur inna-
- K '
Diyiii^c J by CjOOglc
40
. >a,& pronuba, in quibus penal-
tima eft breyig,quatnvis cadent
llt longa in iimplici nubo,nutMs
• Tertio excipitur nihilum,
ubi penultijna eft brevis , quan.
tumviseadenafltlonga in
plici hilum. .
Quarto excipitor femoropi-
tuS jUbi antepetiuiCima brevis -
, ’'eft,etli eadem loogaliit io Gm. |
plici fopio.,' , .
. Quinto ezciphintur omnia
nomina> cpmj)^fica i; ^co , ut
fkC^g|S,,caundicos , vetidicusv
fallpicus >4 in quibus penultima
eft brevis, cum fit loaga in iim»
plici dico ,dicis, . > •
Sb;t6 excipitur ambitus, am-
bita, amt^t^m,participium,ubi
penultima tooga eft , licit eade
fit brevis.io fimplici itum . Am.
bitus, ambitus^ ambitui nomen '
quattse declinationis habet pe-.
aul-
• • I
* I
' ^ t.
^7
nultitnam. brevem* ^ v
Verfas pro hac Regula-
Legem jimpHcium repnet cm.
. pojftafuarum;
Vocalem licit , aut diphtboff . '
gum syllaB a muuti
'Veiefo^fed iuro datypeiiroque;
innuba nubo^
'Pronubaque, atque bilum niS'
bilum iat,femifipitus, /
J§>opio:fatidicus^j^^^ ,
co 'creantur, ' ,
Participiale ambitum ab ituni ?
inter longa repone, ..
e • *
HE PRy«p6 SI TIO KE
Regui A. Duodecima. .
P R^ofitio ita dicitur , qui»’
prasponitur verius, aut no.
rnioibus limplicibus, mutando,
augendo , aut diminuendo ep*
r (ignificationem. : f
'Pre,
N
4S ,
Prjepofitio multiplex eft^alia
in a , ut amitto^alia in e j ut eri-
pioralia in de^ut depono;alia in
ie,ut feparOjalia in di, ut dimit-
tojalta in re, ut remitto, alia in
pro, ut propono: alia in ab, ad,.
iD,ob, per, fubjfuper, ante, & cir
cum, ut aberro, adamo, inuro,
obeo, perungo, fubVd, fuperad-
do, antefero, circumago.
Frimo prepoiitio a, de, e, re,d i
* longa eft in "compofitis,ut amic
tOjdep on 6, eripi o^ fepar o,dim i t
to,in q uibus prima syllaba elo;**
gatur . Excipiuntur dirimo > &
difert ivs, in quibus pra?pb(itio
dibre vis eft per exceptionem.
Pras politio Re brevis eft, .ut
repori o, rem itto, reduco: Et-
cipitur refert referebat imper-
fonale , quod habet 7?e'16ngu(n
inom n ibus temporibus, &
dis: R efero , refers perfoaale in
omni-
4 .
omnibus teifip6fibus/&
habet Re breve; difpantai ‘efl:,’
q uia refert /referebat imperfb^
naie habfet ly Re tanqiwtf
rrien \duiail3B declinationi^
diibfleffiTonguni/ ut'djc'eHi(ii
iii ufti th is fy liabis: refero^refers^J
perCbnaie habet ly Reiathcjuabi
prsepbfitiohem /quae brevis efl:
in comipofitis. ^ ^ *
m didlionibus gricisb!?evis"^/ .
'ut prbpontis, propohtidosvubi
pro breve e(t io omnibus caii*
b‘as titlfit^ue numeri . Pra^po*
fitfo pto tfpudLatinos in didid*
nibusdatinislongaeftv ut pro-
ii^vco/protraho,prbduc0;jilu*
ra tamen .excipiuntur ab 'hac
r^guh/ ... /.
Prim6 excipiuntur compofi**
tai fundus, utprofundusjpro^;
fUnda, profundum» qu8s in oix^^
*
Digitiiid ; , Googie
hibus qafibus^ numem^
Probfcw^ y / .'. ' ,
^..Secuq^o eXifipiurituV com- I
oo(5tiiJrugioi,.UC prQfua oin.
oiqniqq$.t;<finppnbu$,& modiis,
profugus, prpKiga , profuguni
in omnibus caHbuS) & nu|cnerU |
habent Pro breve .
Tertio excipiuntur compo»
fita i Mepos, & Neptis, ut proi
l^pos pronepotis,, proneptis
hujus proneptis An omnibus,
cafibus , ,ci' nuiTjcris^ habent
; Quartb excipiuntur compo- |
(tuaf eftus, pti prof^^
fcfta jprpieftum , in omnibus
^cafibus, et numeris cutn Prp
breve., .
Quinfto excipiuntur omnia
compofita a faris, yel fare, ut
profaris , profare , profatur,
profatus in omnibus t empori-
" ’ bus,
- 5;
5t niod is cum Pro breve .
:x,t6 , e^aipiuao^t ^iomnia^
pfofita i fatebr.ut proHtebr-
iceris, profitere, profitetur "
'Oinibus temporibus, eitiPp*^
t bftiftrtlio etiam , et proftf-
if |^iEbira,.prbfersu in pmni-f
s ciilfibus t et numeris habenti
obreve.
Septimdexc^luntnr omnia
«
V
u*
nnlbus cafibu^et nb
lent Pro bircve.
Odav6 excipiuntur ' prbfe*.
£16 adverbium, proce)h)et pro*
Cervus, proterva , prctertiim
in qmnibuis cafibus , ‘et nume-
tis hab ent 11: o * breve, <
Proficifeor , proficiiceris in b*
mnibus temporibus', 'ct inbdis
habet Pro IbngUm j ficuti pro*
ievittsi profecta vptofej^ulm in
C '2 - om- ^
5^ ' ■ ';’p ■' ; j
omnibus cafibus,0t,numeris.e£
C9pC‘^quenCer‘'prbf6i^Q in aati-. .
, vo/¥V?b,lftiVQ,,fingulafi|jirj^^f-^, ,
i 3 4 e ti , n <) K :
.1 eXCit>it|l^,;q>P?iWgO;
bum: finpmeB^tvGgnificatge- j
nust-ftiirpem, profapiam>Habe^
piropa^%vi;prQp'agayerai:^
,, Decimi ^exqipipfl^f Pfppi'i
od.propiaa^;
ras , et; profundo profundis in
tOmnibM^teoipori^u?,
' 1 V
habentia Proconimun?, j^odo
breve, mod^» longum ., ^ • •
. Pf!tpofitio'nesab, ad, ibrob»
per,fub»i*dper>inte* et ^*^*'^**'*
D!_:
, breves, funt in compdfitiis , uC
, >aberrb^j ^du fd , ifthiereo ,;6Veb^
perago, fubeoy, Ripefaddd , au-^
tefero»^circtS
quantur ppft birum- vocalem
dua^ confonantes y tcrdc vocalis
Jonga fit pofitioii^, Ot ab^ipio^
a^rqno , inlurgo , dbtemplera,
pertingo, fubmitkdjfuperiifono*.
circiJittSd ‘ • * Praepofitio * Gjr-^
cum apUd^^An'tiqU6s;rematie*
bat ^ intdgf A aTite Vpic^lem , aut
diphthongum ^^ S e^rkt brevis: .
rturidablorbetb/M.cumVd^
antecedenti , quotifesjpricedic
vocalem , atft,^ai^hthon|d^,-
per figuram^J ‘ ^qii^ appefla t u r.-
Eahiipfis i' Pdkii f '
infra in-uffimiV^^llabjV ^ ^ ^
V.erfus pro bdc Regula ^ ,
Longa A^DeyEySe^iypraterD^
ri mo , atque D {fertus ^ ^
: - 9 ? ■
•S. «• 'V ^ \ . i;
D~_r: 'byCoogk’
•V
1
ces
. . 5i4 • - • / ' ^
Sit ke 6r^el st Fefih H ResSr»-
. ducjtofempen^ . ,
rw/j4//>^w.. ^ j .
Cchirahe fua ^FMi^dus ^ 'F u^9j
- r l
liijce proJiBo Addes ^ part^e/^ue
, pToccllayproteryus\ " ‘
uepropaj^yg^nuJyprQpAgo pro^
^tr;abe ibitis
PrfJm.V4rj4iprtem,Rrof^^^^
■ • f <»
mJS^onpin.ihiHA^
<:^dplfk'AiyVel;U^^
-*«>
•■'j i ^'*‘t •■ V* t 1 ■■;,
■ ' 'v. :■* " 1 " '’• . C i . ^ ''X, 'i j 'i t . \\. i'."' J' , ' • .^■
. %' ‘> ■'. >►' ' „jX . • S ’ 'fi Vi - : »
« -«iW-Jt*.
^4 .
li
D E- PRIpEf ‘P ARTE
iermiiittnte t» C 6 wfl^tt‘i‘
G dmpofiitum habi^t 4ua^'
partes compopentes , «x
f'.' quibus fit /&
pars miiltipliciter aeifiiiit^^uah-
/ doque in A. ; .q\ian4p^^
jquandoque m I, aut,Y ; quapj,
dbqueinO * Uncte Hic videndu’*^
cft, an prior pars in cpmpofito
- habeat uitiinam.yocakni^bre-
Vcnij Ipngafn, inyqcipitem-x
" Si prior parS qompofiti clcfi-
nat in AyA Jongiim eft,ut Tra-,,
- do,TraducQ,,Traoa,S; alia,in
quibus prima: fylla^ Ijpnga eft; ,
ncc Huiurnaodi , regula patitur' ,
exceptionem r
Ji prior (jefinat
breve eft,ut fepefaciOjCalef^ :
frige&cioJn omnibus tempori, r
' ' C4 ^ buf, !
Digilizcu liy Googlc’
4
— - -^irjMgi '-ri
i
i:
1
f r
■^C
;biis 9 & modis, , habent fecun.
dain fy liabam breyem,* idem di-"
casde verbis^pallivis, parti-
cipiis j gerundiis , & fu pinis de*‘
rivatis ab hu/ufmodi verbis •
5i prior pars defihat in i , vel
. ^,;ctiam i, aut y eftbrevV, iit
omnipbtens^ daufidiciis, pm.ni^
. parens, fatidi(!us,veridicus,fal-
, fidicus, Pblydotas, Polyfinthc;.
^tbn, polyfyllabus , in quibus^
omnibus, dcitihilibus fecunda
iyllabaeft brevis. ' '
" lixd^iV.nturyprimb nequid-
- quam, nequandb, nequam, net
^ quaquam, nequis, nequa , nc-^
^qiibd in omnibus cafibus,
numeris , in quibus prima fyl.
" laba longa eft. ,
* Secundb excipitur veneficii^,
venei^ca, yenedcuiiyeheficiu,in *
* quibiis fecu nda;fyllaba Ipga eft.
- 3t"erti6 excipitur idem 9 nam
Di.
in.
»
/•
el
ut
I '
>
f.
* V
>a ionga ell/
Sexto excipitur fcilibet,
bimus,binj.a jbjirnutn inpmni,
bus cafi^as,'&huaierls, ubi pri*
ma (yilaba ICinca eft,. , ,,
veaingulare^ fiye,pluHle^qu^
habet primant1oti|pimi
, Si prior pars deHoatr m o:y el
ibqulitiiur apud GrKCOSjHrw ib-
quimttCvabitdl^eiUosi^fi apud
' '.i - '-'l'
e;cunaam TylUbim langatn «
quamvis nnC di^ion^s OraecQ-
ruin;j 5 i. loquimur ipufl Lati-
»as^ p eft varium , i commu^
h€,,^pd 6 breve, mo ^6 Iprigutfi
1 p diycr.fis’ diftionibus ; Alio-
qi^in^ & qUanijpque^h^beUt ‘6
Icmguniiqua] ‘ ^ ^
iC i' ffo-i X,
^ -v/ jf'. *
V f L' 1 • ' i, IV ;
I :. yiarismi^entiyi^’^^^ \
l^equid^uamfrMuc;nf^^^
^ggUa^uaml^^
- ]_ * Vi- "
• ^1
Sa-
JX
D’
4
h
;6‘
tl
^vldelicei ^aMes'. ; ^
liem m^cul ium prtie^ i
■ ■^'quii^ibide^i'^ ' ■* r
Scilicet tA biga, tibiee» i ubi.
■ ::
BimufiiahWiim ijufidm
^ w n. ' ' -
ij. CouippitfO itebiafitGrici,
^ ^ mdibriicfahfiir
Sed Mt'Wotdi^ui y
Xy XuOtium vdHdt . y'pro lue er it_
‘ " '' nmaueAlhi^uin
JSfX^apaeftie
' iemireviard/oiem^fu "'C
' ' ii , “ i' ' ‘ ■ 'i~~i"-7 •' )'r''. : '
^ •*’^-. '*P
C ' DE
Dij . - i b'/ Googie
.1
A-
M
Y
a
■i
€q
■Pi. E,
T ' 1 . > » % ’ . r A
h . ^
r W •
‘ 4 ' ' \
• « -
A ;
i • - i'* '
* • . \
\ -Pirttnentihus[ ‘ ' '
r> , . .. $^
■■' i ^
^peSantqs ad
JL ‘ quantitatem primarum ,
=& m^4iarum fy^Uabaf utB^expU*
camus , fiegulas/pQ^ihentes ai
,Incrementa" Nomipum;, que
funt m d •*“
i^uiw»d;fiog!Ulai;j ; aUj^fih au-
merq^pluri^li ;pr lus qe locfeme*
tis Nominum in niimerb lin«
gulari 3 pofterius de Incremen-
tis lltoininum in numero plu-
rali j
-' "V
• . -. -i
*
I*
•s. Vr i - 'j •''%
-J-Vi 4 ? 5 .; •
DE
Di:; ■ - : - -■ ''•; Gisogk
J3E rNCREMEVJTiS
c NOMINUM'^
J ', i»'niimiro*UngtilariV '^'
( Patiet* ‘ inbfettieti-
, f\ ' t lirf ]ift;riuimei*prfing:iila.
fijfi caftiKoblWuK ^^
d cjrtiftdht^ feli inti’es6anVi'n' fyi-
r, Jkbis plur^u'4m.Npjtrif^
- . l^eu (i ba&s obiyluJ fin^
i ♦guiaT^s^^ria b^t ‘ffi^esVlyllib^
j , cunrrdcCo fihgufayi;, Ciiiic ifel*
1 ^ ; nie^nlriuiluitt fncfeVb^»
tum fifjgiiikre
. jpbiiiina niillutii^^^^ ipcrc^
ineritubi in rfbnierdflijgUiart*
S*»?» . «fi» Ipfees
habent fylUpas cum no-
iniqativo'fihgullin^'^,E cpp.tw
'filliit ddf pus j fial^en^ haberiC
incremStiCum m nbmdfo (in-
gulari , qbia cafus bbiiqui /iq*
gulafret habent plUtek
r rr' ^v_. .. - ‘qvi^bl*
-!»» « ,• W
.T
1 -
4
*
■5
4
r
i
. qudm reSus Oagularis Fe« "
JiXi felicis, ^lici felice^corpus»
corporis, corpore; fulmen, fui-
tpinivf^f^ipe * Agimus hic de
Ittitfetnchto; fio^ulaVi in- no-
,in{h»hu.s prito, fecundae, S? ter
ti^declinatibhisiqpp autequ^
tae, et;‘quih(flg,’ in quibusquavis
fitincremcncum, tamen tju 9
qqahtitas 'patet, cx regufa vo*»
calis ante vpcalemi propterei
primp lemoiccn; 4^ tocremcn»
«« “'“yB'^rimae f Xccuhi*
So^s: 'deinde deitl-
tereisB^dedioationii '
^nlttnierp firigul^ri . ; ' 'T
-JNCKEVENr/S
.
.Pri^^ » ^Js^cuHdti d^cUndiioms
. I» tfwwfr » Itmmaru
, » REpvii^ , •
‘T^Qinina prim« d$clmatto<
4./!I nisildlluinib,a&enc incre< '
‘ ' ' owa.
Digitiz<-^i by GoogL
. i
1 1
Vi ■
quia liar^ fvffabs'iUhRa\e’
,i& i&‘6bt^q‘iils ribqs,
qenrldfa^ 'niiifte, biuranti.Tferra,
■tiBjrrse.tef raih; DBmihUy Domi*
fis^Damioam. '
. te;:H4bbl{t duan.
doque, incrementum , h diph-
thongus. ae 4jftblv4tur iri ai, UC
: . ter ra*
terrai pro terraq^;^A^l^L^Aulai,
pro Aulae 3 & tunc incremftum
joiliiguiS eft;
increm^Vm fetii^.et cbadftic
in penultima rylf^tia.
. Nomina fecunde declipatiq-
nis ^bent jftcreftiwtu^ijteVe
m iit vitjvK
rii v^^yitUm femi-
virij
wSatyrij^Satyro^Satyt » 8c
ied^er jllud breve
'^udc^ptflscedeaCel obliqui' ha-v
' , Excipimur Iber.jj quod , habet
iSttcremcotum, fiogularelongu^
* ut/bei:i, ftiero, Iberuqi;; :;ubi
ceptionetn» . ■■■ AinfoCl .t-Mi
. V trmpro b^ci^mA- „
Cartbusibliquitvix^rM^^^
xKiP-r ly .:i.jiv v| fa
Ij .a: »- 4? * 1 ^
a,‘ tt Anfai&l; Sef
’d 6 in ei Vt rTie^cea» inericcdi?^
Tertio in i,ut jP^iXafe
to in y.ut on jtic^pjaycwi^#
Difi:-|.' ■;' ■ V c;i)
. A
ctb in o, ut candor? candoiTs.
Se:ct6 in u 1 iit virtus, ‘
1 . luo
De incrementis' tenti a declina',
tiomsAtf A inttiimero im- '.^.'
' , ',-pulari. ":*'••■
^ •y 'y * ^ ' 1 ’ i 4
* Regula ' Secunda . " ’ '
T' '' ' ' ''
O ^hia nomina tertiae declr ; \
oatibYiisf, quiae i nn^
fingulari habent incrementum
in A, illiid habent longuin / .tit
pa,x^ pacis , paci^ paeetn, pacel' '
TiUn, Titanis, Ticane/Titabe^i '
ve«5tiga), vetftigalis, veftigalijvc
digale; A jax, Aiacfs, A iacij^Aia^,
Aiace, in quibus pcnultfnfe Ibp-^
g a eft , quia incremfentufti^^ffta?»
gulare hominum tertia? ded^^
nationis m a. ^ ^ - ;
* E^ici^ii^ntur prirad.ex^iiat
regula omnia nomina mafcUlf-"
‘ ha'
* ^ 0 /i'
naCertix decliaiCionis . definen-
tia in A L, & AR>u t A ri n ibal,^ A an i -
balis,Annibali,>fnnibaRiAnaibA^
► le;Amiloar, Amilcaris,4-milcari,
Amilcarem, Amilcare, in quibus'
indretnentumabreve eft.^
SecUndo excipitur parcaris,
cum co^obtis Vut difpar, di*
fparis^comparjeomparis, impar
imparis , iq qiiibbs incremfcn.
tum a breyc eft.
p iuba!r,i u-;
t:\, " ai^eripxceptionem corripitur.
advertas qL^d Vas > vafis
; hab^t pe nu It i m a tn , loo ga m
ft|^%jui£t/increih^tum ^ngularr
i^^tcrtise:d.eclina^t^^^ ib.a.v.Vas ,
vadis^babet penultiriiam b/e*"
veip^quia exbipiturc:
'A s
Ver.
^ *•
'ffK. ^
sptoinc R egula 4 / V ' * ♦
\ ) "
'^'■ Jid^dtH cdYripiti A L yW A
> ^ ‘ ■ ^ ^ ' ..
^ curji:comp^iii hepar cum ^ >
t > • ' ^jfc cha re ?ft^nr\ * ^
'C Ufu^vail es vias ^Htias^ c is i ,
“ : ' m^rnqUe^umaue - M
declihatiq^rtTsHwlirterltii in^a V & ,
as ‘habent increnicrituto fi
jife breve, ut ph^ni^>’p6i:micisi
te: PalFaiypafUdis, velpaBadosi^*
palladi, pafladcm ‘ VcFpy lada,
paltade habeiic" petHiitti^- bfe^
irm. Sicuti omhla ppii%ii^ec^ .
ti^declihaCibhia^ifetiaentia ii)
s curri aK^tia todibh^hte ante Sjf
ut Arabs; arkbis^af^,a^^^
arabe:trkb4;t^i^^,'t]^Hl:t|^bcim
trabi^rabe drriptdiicairHi^pe/
*nuL ' -
■Sip*'
.41^.
Diyi -i’ . jOgI<
-m‘<
« DulCima; quibus addui^iir fe-
quentia. npmiaa^ di^oiMy^dr9pa^^
^ , cis;an'trax, aplirji^j^^.trax, atra* .
^cis;smiJajt,sihiiaci^^ climax, cli-
'macis; athax , athacis ; panax,
> panacis ; colax ^ colacis (fty-
. rax, ftyraci^;\ fax , facis; abax»
abacis; corax y coracis ; phy lax,
' phylacis ,, in quibus inqremen-
. cumbrevi^ur pier 'cxcep^tione.
A r^ophyiax , araophylaci^
habet ^ pequi^aj^ brevem . ,
Qui^ fibi^lax phy
lac|*^Ji;rt|q%l^|auW bre-
iris^pqipoji^a epim fequuntur
fuoruni iithpM^^^
iex d fuperius; reperitm: ta:.
r Ilie ar^bphylarc^um in^eineii
to IqMOjfedrard apud^poct^s^^
fbrtafle ex aeoeifi^l^e tpetrica,.
*amoR&?5.Ye»n •
1* ^ *• , * na •
Digib?' J I y
ha€i5 { potilis *pKarhaces^
pharnacfs]^'&’Cari^^^
feii potius Cahdaee , Candides -
hibetr p^iaitfmam c ancipitem'-^
apud pdttai!, iitfde Mnt iUiVetip
, j i ,'a.%
. A quoque ^ as^racuw bfevi}
^ S iqutique JimlUij^ citnjond t
- - Ei' r
" fmildce^^cli^d66i.
Jlis Atbacem y paud^ifem ycolai^
ced)fyraeemque,/acimf^^^^
' ii tqW]Job'acemyCdrdcemyipl^^
■>. a-'-' >
m /HCREMENro smcm
‘^arftertia dedinatioms in E.| .
rL i. Rgc^ULA" 'ti^RTlA ' '» — V
Mnia nomina tertisedecli»
habent:! nu ♦
n^ero ii^ghlai i incremetSin £;
, <9
•I
!
'4
•**-
•i'-
y»
• I
■r^lf
Ji:% •
■(i- ir
/n •* ,
• it
Uudtob^t br^e,i^UliM3,p\}| ,
vcris,pulverijpulvcf^pulvere: . ^
/ fuiijus ,funeri3^;fuQm ,
tcres^eifetis , t^erejti, tc
qVMjb^s^ilsculij^s
«orripitur, quia incrementu^'[
' ■** f ■'> ^ *’ * V- ^ *''V'
Prinad exGi{n.uptar , q^nia
, nomiwi, tertia^ 4?^matiflqis oa
* genitivo iri inisjU^ 4*;eri»riwn>s*
'iireni,liireQena^u r»e,in q,Mibus
penultim» pjrpduwcux pisj: ' exr
ccptioucna*
, SeeaplJ* e^ip^Ht;Se|*ajens;
ve^wefisjluter,,luteris;Iopuples
i6(;ripi4tisih«|«s,lHM!^|ncr-
■*c^jmercedis5^uies;quietisjlex,
legis';VierU9SbVcru,eci«baJec,ha-
lecis;feps,(epi.sgrfeh8,pldjis;rcn,
renis; mi^qibus penulcitna efl;
longa» , . f J : ' ^ ^
. . Tertib ^xeip^PfiOf^iiP^OiL*
somiria peregtina/cu h^rat-
* — ‘ ^ ""■■* ca
*> ♦
Digiti?.-^ by Coogle i
71
.ca defioentia in el',
Michailis. Raph a^l/Uapha^lis,
5alachiel, 5a]athielis"9 in quibus
penulcima eft etiam lopga.
Quarti excipiuntur omnia
nomina grsca definentia4n er^
& e$}Ut crater, crateris ;labes,la^
bc tis;foter, (oteris; tapes»
t!s,in quibus, & aliis incremen'-
,tiKn er, «ther iSi et
breve , qaan^m.^^( liomr-
nagrasca definentis ]
: , />p. bayRegul^
■ E.crejfens »ume nt ^revfaift-
. tertia pnino: .
•» V eruiitp)r9jrdb' itur^keiiitivttt
V in%nis^ \hct<mey .
i""^trJujer\locufles'y^^ .
^^]V*SyquTefque^^‘',,
. .X«> , balec^,feps,pieht
'. re»i (Hfyper adde 'i.' ■, •'
/i .^^Lperegnnumieries
I
bE; mCKEMENTO 5mGV^
.Uri tertias deciloiatioiiis
■ lObvcly.
. '‘fkEQtltA «iV-AkTAV • '"*
/ ‘ - i' r-f' > i . i 1 O
fS^hiai homida fdrtfe decli;
V^, nationis habentia*^iricre-
menturnjingqlare id ijVet y, il-
brevis.
I& ^xtipidhCur nomina
i fi' »*•
' 4 ^ «
‘^i^WSbclinatipnis cum [geni,
"^tivo^i n i n is,y ety n isl ut de Jp hin*
dei ph inis Vjfalami n , ^/alaminis: '
phprcyn ^ phdrcynispri quibus
penuitima producitur Cohiu-
niljRn:^^ apud Authores. ' ^
' 5ecund6 excipitur vib^x, vi -
bicis;N5iis»n^fidis;iis,iid^iPi$,'cH,
tis;& ^mniWlamnicis*^ quibus
D;;‘ ib^GiH)^lc
.75
jpenultji^ per exceptionern efi
Innaa.
1« ffum&o^dtgf^fcum'j)/ftri^^
' producit w ' ^ ’
Et vibex i'^^s,Us,Dir^juiius
■ d^ditejamuis. / '
Omnia riomhri^ terfi» “decli-
nat ibnisd^niei^a
ion^^m ,‘ut perdix^perd ic^per
’d /d; perdice m , pdd i ce; felir, fe-
li^sj^^elic ijfelicyfel ice^boby x>b6
bycTs,b6byci]bbiAtiycemj bom.
'bjcc, in quibus pCiTOftima ‘eft
Ibtga ; quia inctenietft^
^ojmiriibus ^e?rtJii2’5 (^
dinatiotiis delinentibus' iii fx, -
vejyx.
:^xc{pivhtiit*^iho^
foriiia^fbrnicir; varix,
k V vs ^ ••
-■> VV-:.
Di.j-i'ed t, Googit
■ ' 7 ^ ,
varici/;coxeti'dii,e6x^d icis , i ji
quibusjnqremencume(l;,bi'eve.
, Excipiuntur fecundo chsenix
chsrnicis^ilix^cilicfSiiaatriZ) na*
|xici&;calix jcalicii ; & pbrjx,
phrygiV, io quibus incremen*^
tum etiam eft breve / .
Excipiuntur tertib ery«:,ery^
cis;onyx»pDycj$; piXi niyis; pix,
picis; fal ixjfal ici (ilix^fi ricis;5af.
donix , S^rilonici^^Caljx,
cis,& Laryx^lafycis, in quibn^s
i ncr^etum co:rrjjjifU<,
^ Exwpkur qua rtb B<;br ix,Be*
brfcis, j'n auo.increnientum eft
ipucJ'Poctas,\io-
allite illi yerf^^,/ u;'^
firoiuc.i
Jfhrmcevarii^
V Cvxcffdix f .cbempf^^^MSyCjliXi
Phryx^Er:)^^ 6ffyK,vix/p20iz.
que
Digrtized by Googie
7 /
- ■ alecis ^Lar^tirjit
" ’ ‘ Bebrycis 'anceps.
i>£;7NGR£MENT0 SiNG^V#.
" lari tdrtifcdeclifiationis in O.:
O Mnia^fKomtna tertias de;.
cltn^ttcMiis" habentia^ sjp*
c feib cntum in vo llud habent
Jongum in humero ltBgvj1ari>
ut FuJgbr, fulgoris ,^ fulgori V
f. IgorcmjfuIgorciGanddrican.
dor %, candorT, candorem, can-
dore; Deccr^ decor 13, * decori, de-
core m/ decore, in quibiis^jn^re-
""fn c n t u m o Jo ri gu ni O m ni*
husobifquis iingularibus .
‘ Excipiuntur prim6^ ontnia
nomina grarca- nam vef hahent
pfo incrementcrOmicfon', Teu
^'parvum ;; vei hah^t pro in-
• ' ^ D 2 cre-
Digitized by Google
, 76 . . .
crecnentoOtn^gti/eut) nognU]'
fi habent pro m^Vemedto Omi*
cron , feu o par vjjm / illud ha-
. bent breve^lT habent pro incre-
lliedtpOmega, ftu o magnum,
iUud habent-longumi quamcb-
rem h;EC nomipa Philemon,
Philemonis 5 Sindon, Sindonis;
Palarm on i Pala m on i v; Agamen-
non, Agamemnonis; Jalbn^Ja-
fonisi AmaaQ^,AmaJ^onis;Se-
noi1,Scfrnpnis,;,j^*i£or\, Brito^
r is; Lio'g^;itidg*^is; ITfti tpn,
Teuto»»i; , Vafco-
Ini^; Macedo,4:^acedonis 5a -
1,^5 Pe i^opepon IS,
q ue; re m t nt u m
breve in, npmeicJ finguiari quia
rcribij;ur per. Umteron . upud !
Gmeos . E contra haec nomina
^k)Ion^* Solonis» P4ato, Platon is; |
Spadon, Spadonis; Sidon, 5ido- |
aiiSt baco%l^conis; Sycion,Sy-
cionis habent incrementuol
Jongum; qufa iliud fcribitt*r
perOmcgav Orion, Orionisi &
/fcgOn, JEgonis habent incre-^
mentum commune , quia mo*
‘d6 per Ooiicron, modo per O-
mega fcribfintur. G3etera:addi-
,ftontur exemplis, Si praxl;iufui
•&»PTOfodia;^ c-i ' r>‘^ ' r.;
i £xcipiuntp;rrecrurid6 omnia
momina' ' tertise : declinationis
neutra cum genitivo in oris ,ut
Marmor ^ marmoris corpus,
«corpor^i^ebur, choris ^ .deciisi
sdeGorisi^ in q oibus > i nere oi e n?
tttrh dbreyeeft Ubi advertas,
^^quDd ahud eii:: decor , decorh
xnaftIiUnum; aliud xiecus^deco»
ris hentrum • : Decor » decoris
«nafculinam' habet incremeh*
itum iongum;:ex regula gei^ra^
ii «Omnia nomina tertiae dedi?
jsatiemis' habentia
D j cum
Digitized Cooglc
t:- «v.
4
«I
■’ S’
r-
't' ‘
■ 7 *. .
tiMu ino I iUud habent: Ion gunt
^ ia numero Hngula^i ; Oepu^
decoris, neutrum yhabec incre-
mentum breve per exceptione)
<}nia nomina neutra cum geni-
tivo in orjs habent incrementu
breve ;.Oi,.orisi iic^c fit.noiBefi
neutrum iteiriu^dcchnatiotnis,
tamen habet O Ion gU'^:goi^ ex-
cipitur Marus;ma}oris; & mi«
nus,minoris habent ojongum
quantitaitein^ffmiifip^ho^^
- 'Majorj majoris ^S/mihOT^ mi-
fioris «in : quibus ; jncrenneocisiii.
cft longum «Caftor , & Neftor,,
quamvis nomina ftiaiibulina ,,
etia habent incrementum breve,
ficutiArbor^arboriSbLepB^lepo.
mcorrjpitur inobliguU;t«pc9ir.
feiilepos, Lepor is produtokut jti
ihcrdmetito per ezcepti0iiens>
, . v: ' com-
Digiti7-:-i by Gdogle
comporta & pus. ut.bipps
ppciis: tripui trjp^dj^l^pad^
pus, quadripod js; m quibus kv
crementum b cft breve., ^
E xcipiu ptii r qiii^b
vis: compoi, cpppti|& ioipoi^
, iji
tum.eft bievfe,,/;. ,,
Excipiuptiif qurp(^J ‘
iJwwxyw*»#»
obi^&bpsjapis,in^ufc
m e n t u m^' etiam «ert^br e v^c: Cc-
«•■oR* fcf s
dropis};. & (Cyc%p5,fycldf IS ha-
bent increrhentum longum . ]
P* p:. ;'•"/
T J''v. •'» -'.sn' ('I/,/' “'"j
D ,4 _ CTdl--
Cp 0 ^'gi»ntvU(irp:^
prtdui b/J>ris; Ih
. brevti'jlrB>r. ' i -
fi iomboUtum, ba,
^Aidi'V^^iip^/idocerH ,' Allobtt\
V^fpSm prod^c^f bectoh ■ Hj;-
• S. * ' ‘ ^ ••» • ■ ’# A * * *%.* -S
Hi ilii oriis in CFi‘ ^
S I nomina tertiae declinfttio-
niirhabeai^ ihtirementum
m I/, illud habent breve in nu.
hifeVo (Jhgularf 3 ot 'ihu^un
murmuris: fuffurV f^klfaris f
ttirtur, turturis ifeddit^jn^tfv-
cisjip^quifaus Ihcretheottim U
^ i i- - •
breve cft io njdlrieTo fiiigHlari.
Excipmntiir ^primb^^otnnii
ootnina tefci» ^^cli^tionis dc\
finentia in Us genitivo in;
ludis: tQimi telitifci^y1rtus,vir*
tutis i A quib.t^&cxeaientUiii
longum efti : 4H
; Uxeipiuneat}^ ft^undo, f
furis»; 1 uxiinb frur ^
i0|quibusyi^«d|tib eft Jfjqgunii
lQtercusyinter^Cfs.v?pceui>pe- ,
cudis & Hgus^/ligurishabenC
bneve* quartiyis^ finc nomina
tertise^ dccltnacionist rirfitsdqtia
in/^S cum genitivo iniUlis,irfi$,
& uris, '7 }:', i: i:.] k)
. i
i.; i 1 ^ t ! :TL 1 .
.= I^irJU/ff*Qbac Regu}a*r ‘ ^
■ : \ . • ■ *. • J • . i J?4 . i ., i \‘ \ f ■•' f ‘ ■• f ^ il ■> J ■> S-
U,breifia
• ■ D J
Digitized by Googie
. i
'/
e •
%
•
l *
-»
, /3C'
«1-
-4^^.
i';
* . 4-
‘i* t'"-'
;'4r{
I*?!-'
l!i|
t- . 4
^r. -■
ifl
.ntljfiifi|ri^rj’.tf.!Fiir J
f» ^ wsc J hnvisi inf A
•_ r» ' • 1’ r
* j
■'•Mi
L -i
tis ujuo Al^]\
^n2V0Af7NUAil . Ji
r ij :’ r. i» mimen flmra Hi • c i? i 1 1 J
Regul» DOjp.’ ' : ; '
1^7 Oihioa habedt mcrcmen^
^ itum ;iii ‘n irancr o pittiraK
qtioitittfiai mqai^ > obliqut
plq ratte q hr^^nc >pki nes biy Ua^
bas i quam^ipMi^imtiVi^ 'pM#i^
-• Donn*
liiji patres, patri-
Sidffus obliqui plurales habcnf
fj^uales f)»ilabas cum nomina*
iK^op^^ft^nuilum habfedc in-
cremeDtum io numero plurali,.
qiufir, muiis^ni \x&s.\^Dovn t-
nijDomfniso^-Scteinov-^Si ex
i^bliijUis^urdRb-ttS^^Ui ftabtt&.
' - . i ^ fqua*
mJest
fcs,, ^junc :cafi3?
bas 8eqV.ales nbn habent iiict^»
ki9t<^efjl^i%.»JVftHfi^?0 P*R*
jd jfjs diei-fjfl? f
.tW^ipaf^iihusiaUjjd iij p».ut Pi-
li, Goeibrutn ; aiiud^djenvwnv [Ji
U, ut Jacus, lacubus: de'his orxi'*
nibua,^^^^ ^ i;^q4^e£U-
-ias. . ...
^ . Omnia nomina > cpjuliyTOo.
que deciinationisjiint | liaben-
increduntum* i
JS ,. & O , iliud
t utmufse.oiufarum.-dies^^^*'^^
'- I#;. . -
peqmttmiv
- 'fiftenis iH X'7in E, & loo^
i;wi5..jp,v ,1
W k' |) oMid cSfo fiSiinf
ft iit y^h abm‘
'tlk'^ifi^ifeefttfUni‘*^ftir^^ iifk,
%\xt K , illad habent breve ;‘ut
"patlr^s^ tfatribufx >'c6ttd'i:a^tor-
^oTft^!s> !adi¥svt*cu^yu^l^ fm.
^us,i[^chb'usjin qtribiis^pi^ofet-
%iBta^iWhfl[ ftc n i in f,&' V <We Vis»
0 1 EsltpiiiJtf taii^ ikibiif
'^rb bcSbdi?i ubi' V4o f)^tilcima
^ c ^ I J ‘ J ^ u' ot) iw! fi
a
DE
{^s
A f .■ ft .-»1 ..i-».'. ■'• ¥ t !■ t ’ ' *' ■ ' 1 f ^
llk ■ h-li * . . t. ii- 1, \ . • ■
':4d''imi’ettiiftaF''eriQrirmi - '
iJu'!.f.,!SK-'' ■'".f n’:f.
‘JU
^ei«&^afrtf <jwbascoiTipfet{i^ ^
progrediemur 3d 'ultimas rylF^'
«basi *'» ' '■ ‘
-.j in f^tvbis oi**
‘JfeiciKnqije
betur^ qooticictfnqo^ perfici#
llbiTriert,m tjut^ccm
' tempdre crefcarit
j ' iri* fyllaBS'iya(qo^ih:' feci^
-per^bna^fi^g(ib^i^^'\^6\li Jpdi*
‘caidvi pmferiti^ ; tiri^aute^^^
;^ lipbse UdC «qaiMlcs /nalioTcn^ /h>
crc-
/;.... . . ,by‘ 'i‘;>;^l<
96
>
crementumliab($^tar in Vcrbist
* lindeamat,aaian€^a<9ie{it7ai|^^>
amet, amentvnulluj^, ra|rem|«
tamimporCant , quia^dirn Ic-
canda peri(bna^ vi
0 prf iencls,qualiV eft Amas, habet
aequales iylUba^^ con^a^a-
mas^ amatiSf amabam, amabas,
a)[^a)iia&, amabamus
amabit, aoia v '
amaV^e, 5c fig ^iific^ps^h^cl
iiicreqientam»«
^ iyllabisplq^uao^^^qnda^^
fo.na Modfindficafcivi prefencis,
uti eft;^xn^S»|xv?|^cmentumi^
f^it- in coc teris
«^uam in ultima. :cm v r ?-
' Jncremcntumv in /^e^‘s
multiplex eft, aliud in A ,aliv;^
iih E, aliud ini, aliud in O^al^ud
. jnKf ut vcdunt. hu|p^^.^'Ar^*s
^ A^thores : JSad em "‘pcribia#^-
^ - ,l!elt habere ; pUvra
fiacifemeiiti { V€^ai vei^-
{k{pechhptiM}^tt\ in-peniSlfci**
itia fylfebay fecandiiin ln a
penultithii , teitiUm/in fyJIaba
antecadctit^r -ad* ^enciltimatii,
quartum^ in ‘fyH remotiori;
^ainobr^t^ anfiabata habet
unum increiiientuhi, quia ha-^
bet uigto plufiiuanv
/^rnas,eian llfti|i n
Kth ifci*
fliusf- habet duo^ increWcnta V
qaia habet 'doas fy/laba^
quamlr^tnas, alterum coniiftife
ia penblti ma ^ a I ter u rh i n' ^ hte*
peiiultitha y & atru mqae eft ia
A - A mavieram us ha bet t Ha iit*
Cf ement a^ qu ia habet feresf (y ilii:*
pkiftj^^in Amat i primum
cc^liftitia^nalcima & efl iA
AsfcGun^n cdriliftic iti^faC^-
^naltimav& eft ih Ei^tefrni^
i&Bf 'in 'iyiWba^iincc^cdefii^S^^^^
18
antepenultimam 9 & efl: etiam
in A : idem [obferva in emeteris .
Secanda perfona (ingularii
« Modi indicativi .prgfentis ef|
iodex^ /(egaia^ & ^enfiitar
. crementotu in omaibuFr& qui*
bofeumq^jy^bis perexceCuni»
aut aequalitatem fyl*
""Ubarum* ubi tamen; excedas,
ibi incrementum .7n, verbis;A*,
ftivi$j& Neutris Tacii^ cft ropde
i n crementari n pa (Ji u is^ co m mu
nibus, deponentibus , & impera
Ibnalibus difficijii^s . nam in
verbis AStivhi& neutris fteunr^
da perronaModi indicati ai;prq.
fentis eft regula incremento.
ruiSjUt boce$,docemus9doceci5^
docebam, docebam ns;Aras,ara
inus,a4ratfs,ariabam,arabamu)^
in verbis patBvis fejunda .per»
Ibna verbi A^i v i c^egqla
ama^
-«riri:-i.;l by-Gocigic
hmitar, amabar. ‘Doces, dacerisi
doce^:qr , doiiernqr ^ doci<e'mmi,
Io verbis commuriibus , depo,
nentibus , imperfonalibus
fingitur (edun da perionaMpcit
indicativi pr^ftotis tamquam
^rpctigOQfcendisincr^
entis, ut tfepopulaSjd e p p p ul a.
tis , depopurare', depopulatur^
tfepopufkbarrAUxiiiAS, auxilia-
uiiikre^anx i i at ur , a u x itii
|ri U r,a u X n iabb r/Tt^as . t
tonabit, toti aret, rtnare, atqc^
fden(i*^peculaber j
"* ‘Ag6in\is Igitur primode in-
crementisin /#.& £,fecuncJ6de
ut Stetit Bmhei' rt , qiii
/> r-^ -uii Jo v*fa;5T>P^
' * D£ /
DE INCREMENTIS UE RBO
■ rkm: m A ; ET 'C '
' ‘ n' ' ' '• f . '-‘t ■
K E G.uxse o u a.
<* < ♦
Q Mnia verba habehtfi m.
crementumjn A^^ illud
habent longum, fi ve fit prima
in pcnultima *u t 'Aas , aramusl
arabam, arabo, fi ve fit recundjj
in antepenulc ma,
Vf ra inaraveras .araverat , live !
ht tertium in syllaba iante,ced|.i
ter ad anteperiult^maro >. UC
'y*' * V . ‘J5,* ti ^ y "‘^r. vT
>?mas,amaveriinus*amavcritisj
fivc fit quartum jh syllaj^b^ re«
mbtiori. -
' ^ "i * * ■ *
Excipiitur ex^c risgula -Ppi
das;nam ve| ijabst unum Jnct^
'mentum in A'ue>haI^etduo,ijQ^
<^reni6ta'Jn^A^ vel habet duo.iq^
crementa, primum in,A,&,re^|^
dn in E,;,aut O.S|i habet
incrementum in A, illud habeat
- bre.
«
breve, ut Dis, dalims^daCis^dabl,
dabas, dabat, dabaot^daUjq^^diabis,.
dabit, dabunt, daceiiiydaJi^es, da-
ret, darept, darcyinquibuspri-
ma syllaba brcvisjtft : 5i. habet '
duo incrementa iu-A , primuui
feftbreye fecqndum.lQng,ua:i>
-Ut'pas,dabatnus4abaitis, in quf- " ^
bus^prwa ^yilarba efti bi;ev is, Te->
.eunda longa/; Jlhabet duaia-^
.i:re;menta,pri^um'in A, fScun^ : \
^in. i n:E, 0«' tu nc ipere^- ^
.mentum in A ttiam eft brevia,
ut nasjda re mu s, d a reCi s ; -d abi-
.^us^dabicisidatote ; in‘ quibus
primasyllaba'in Aeft brevis-de
^undainiE, I, & adicemus,
infra*. ■■ /vv;- ■: ..
J - ■* V .
f V QmnW' i^rbal habentia in-
I cremchtuimmiE^
* longum , ut Das, demUs, detis,
daremus y diariis •‘DOccs , doce-
muSjdocctis, doecbam, dd^^
J ; . Digiiizcri t.y GoOgle
Lcgis,!cg^ba«i, legebas, legebat, |
Iegeinus,& (ic in reliquis, in qai
bus penulMma syllaba loixga
^uia iacrementum in £.
« Excipiuntur primo duo pri<
ma tempora verborum tertias
conjugationis ^ prim6> pra^fens
indicativi pailivi in ftcuda per-
fona fingulari,ut le'geris, velle'-
gete;ipe'rneris,vel fpeVnere, in
quibus, penultimaeft brevis vU.
^^adem iit^‘ lonpi ih 'futu ro !
,pain\?o j ut lege^risjvdilcgdre^
lperncris,yel Tpcrnerc;recumJ6
imperfeiium Modi Optativij &
Cpnjunftivi -^(9iviyUt legerccj,
IcgcreSjlegcretjIegerentupLernc-
.rem,rperneres,fperncret,ipen-
. nerent, in quibus penu(lini^e({; |
brevis^exceptis^ prima.^& fecun^
da peiTona plurali ejusdemMo*
.di,ut legerem uSulegeretMji^eiv
ncremus/perneretis, in quibis
9i ^
antepenultima eftbri vis , pe-
nuitima ell longa ex regula iri-
crementorDm in E* .
fxcrpiuntur fecund6 verba
dtfinectia in reris, vel rerc, m
Optativo , & GoniunSivo paf-
, livo; Communi j & Depoi^eriti,^
tt amareris, vel amarere: depo-
pulareris, vel depopularere: au- "
jtiiiareris, vel auxiliarer^, jnqUu'
bus penultima longa eft per ex*
^.oeptionem. ' -
ii.rcipiuntur terti6 omnia
verba definentia in raih , rim,
& ro, ut amaveram , amaveras»
am a verat, ama veramus, amave- '
ratis , amaverant , amaverim,
• amaveris , amaverit, amavefo»
Ijgmaveris, amaverit,amaveri-
: mus, amaveritis amaverint, ia
^ Qiiibus-.incremcntum in E eft
breve, (i vc Iit pcuuicima,five an.
‘ teperi ultima*
. jExcipiunrur quarto omma
verba delinebtia in bcris ;& be^
re in futuro Indicativi, utama*.
bcris, ve! amabere : tloceberis,
VcI docebete;depopuIabcris5Vci
depopalabere; au.riliabefis,vel
auxiliabere, in quibus pcnuki- i
ina brevis cft , quam vis fic in-
' creinentum inE. •
Excipiuntur ultimo hsec duo j
praeterita, & foitafle alia-? ftete* j
r u nt,& dederuD^in quibus pe- !
nultima eft Jonga^apad Orato- I
resApud Pbctas communis ,
aoceps,mod6 brevis^modb ion*
' e**
Verfus probis l^eguUs ^
A ctijcifssproduc , Doiss^re^ \
^ tnoftte excipe primsh '
quoque pro iucunt^trbg i f0.
crefcetttiAwerum ^ - - > > ’
Cu-
i : '•
y *' : ed by Googie
..st» S.
>5 .
• ; Corripiunt E Mc R Tertia
it4d ienjporapritnai ^
• Sed r er is , vel rere datur
pulti m a longis*
Sit hreyisE^qu/tudoram^rim^
V ro adjun^afequentur^
tit ieris , ^fque here in verbis
* i ^breviatpjhturis^ ^
"■ Corripit i ntdr dum (interunt.
^ / j dcdirupt^Ue Bpfta:
1kCREMEWfl5 VERBO
-. * V ' ^
KJ n ra yfvbi . ha be ntiit ! i
cfeoientUni in I.Wliid hi-
‘^^S?.^P!!?»t,tegis,ie^i,ai Ss. le-
gitis;,/fffla?Amavimus, amabi-
ro u s . I n qu ib u s pcn u Iciiha bre.
yis cCEj^uia iricreixicntutnihl.
'.JE^cipiuntur prinrd otniiu
pr»"
|)r»tcnta i|} ivj,ut audiiai ,cu -
'p lU i ,petl u ijpbed i ui, ii> gu jLTus^’
& fimilibiis penultima lottga
cft. / '
Excipiu^uf fecundi omnia
'Verba definentia in imus ; nam
in praeterito, cuiufcumq; con-
jugationes fint, t^abent penulti.
mam breucm ^ ut ainauimus,
docuimus, legimus, audiuimus,
iti praefenti 'Indicatiui, fi fine '
tc;cti^ , coiijpgadqnis , babegt |
pcuuit^am bfj^W Ibi-
mus", ctfhrimiis, 6ccfdimiis ,
fint quarta^con i uga cioni» , ha*
bent p^niiftimaifn longam , ttt
audimus^ cbedjmus, ihi^uimusy
ficuti^jUeli^us , •;
•cum cpmpoiitil:* J ut 'adfimujs,'
obfiniuSf ab II m tis^de' (i i u s lia*
b^entpentjjtimata!lbTh|am: ^
' Excipiunt^urJ^uartp pmiiia
urba quarta Vdftiugatiohis
l
i
A7
habentia . primum increm^n*
tum in / > ut Audimus, fenti*
mus, obedimus ; auditis , fenti*
cis, obeditis j in quibuS iiic^e*
mentum /,per exceptionem-eft
Johgumi<f ; ye^ «on ju^
gaeipaisjhabeant primum, &'.4e*
cuneum iocremehtumvib/, li.'
vc aiiivajfivepafliva lint,utAu
divimus, obediuimi^^udirni.
nl, e^udimin^&'iBc^£^^
tuncprimunar eft IbnjgumV &•
eundum breve.
Omnia .-verba - habentia in*
crem^i^^m in 0 j<j]lud babent
longum, tit Amat(^e,. docetote,
legitotcj auditptC} • , ,
, Incrertf^t^ril^eft breve,
ut Volumus^ nbl^^iii j' ]^u.
BausadfumuV’"-"'^'^
l^erJhs'^%his‘Regutis. '
Ptrripit I cirefeeas verbum; prt' '
ducitur Ivi
■ E' Pra-
• . -rrA
Diij' ; - Cooglc
■ ?r
I
■ '!>• ■ 1 i
9 * ,
Vrkterituii \ Jei Imus ^hrevia
. itiri deme velimus^
Nolimus^ Simus y quseque bine
eompejla dabuntur^
incrementu l
I pro trabe primum^
/ Ri doiijuSivi po&unt variare
^ Piitai
"O incrementum produc^ U eorri^
PERTiNENTIBVs
, Ai ^
•■• V,
mtpdS^frioum
vis deve' nic ad ultimas fjllaba»
guaj^j^ fin^eift»&:tnetem Artis,'
taqua^ Metricam.appellamas,
und^ tanqui e portu, vix prb-
■ieA‘s Anchoris^terpyp ye|,%ia.
hiaduiii
tep^Steiini.
pona m&S 6^6»^
peam, ut ita dicam 'j^Meitt lau
(^bili ter prsefiga tn vi & ' ”5
100
Ultitnse i^abte Aint in mul-
tiplici fpecie ; aliae 'funt inyf;
alkejn £i'a1i3^;in /,& J*;'aH3e in
Ofalii|injij,B;i5;!rf alie inC,
X-^raliaTin 2^;alie in R ; alia
in.iifirjlalie Ifl 75}& T5 ; alie in
OSi alie in llS;ie omnibus fin-
giilatifU.prec^ta dabimus.
DE ULTIMIS SY^Am^
^ ■ .ieRneniihusin A ’
^ 'v ^
hjpel
SctiQaes,qux’cu m
nentes in^f,
raiama, ine-
,eohWa,iiIi¥^, ,^^ . , ,
morajcommemora, accula, ap-
peH^pP*’‘?R^ j.obkcra , in qui-
biis^ & fimilibus vf longum eft
in fine. , ;' _ ,
‘ Excipiuntur, primplta,^9-
ftea.Eia-, i&fCiuiai?^ 51 iiipis A
-i -- fare-
» V. V' .
> X
105.
breve
Excipi r jCbcundo!omma.
nomina defio^tia in ifl
cafibus £lfigularibus, aut pluilu
libus^ utlMu/a, domina , terra*
aula, bella* aftra* carmina, (ide*
ra , p6^ma jilemma^^ epigfam-
nia*in quibusv^ breviatur in
fine; ablativu^tamen fingularis
nominum prirn^ idec^qauonis
habet
ta^terrajacjj
bu$, Sriimiiibus Qominativus,
& vocativus iingularishabet A
bjreve; ablativus, feu fextusca*
fiis habet A longum a pud P6Ji
tas • -
Excipiuntur^^tertib
nomina graeca prini^ deiisU^*
mt.dS ih ncf-v
minativoihigMarEi iS^ vocati?
y o ver6 i n ^^utiEnea s,6 JSneiy
Pallas , 6'Palia ; . Atlas , 6 Atia
E ? * Tho*
* ^
lOt - _
rhpinas , b Thoma* Iiucas , 6
Luca; Matthias,6 Matthia;Py*
thagoraSjO Pythagora , in qui-
bus A longum eft in Jne per*
exceptionem^ > .
' ' ‘ ^ -.y » »J ir «
V erfuf ^ri4)ae Recula.
'A finita dat» Itngisi Itd. fqfled '
^ deme, ^ _ .
Ejdf Quia , ^ eafUi omnis ,fied~- \
protrabefixtum^
Pr eduliis gracos eofiisS. adjUnee^
■ ' vocandii ■■
'DE ULTIM0 ST LLsmiS
d'eJittentibus'JpE. '
" REGUtA Secunda. :
'•1
tMhes dictiones delinentes .
in E habent E breVe ia
finej ut occide, aufuge^ Qierne, ^
deipice,' cucteV Ut6je,c4 rmine,^'
' ‘'Ii*
.o
Di.-;'z--d by Cooglc |
V
*9J
iltn inej Fall^^fieiillBate> met-
te^in quibus E in fine eft jbreve.
Excipiuntur prim6 nomina
grasca maibulina prim^ decUna
tionis Latinoru definetia in ES
in nominativojfingolari cu vo-
cativo in E,uti^nch^Cades•0>^n
chiliade; BcUdeSjb Belide;i®aci?
des,6yEacxde;i4chilliades,6/fGhi
liade 9 & femiaij^adeiineCiain E
in nominafi^ & vpcai
Uranie, 6 Urapu^i Pafthenoj^, ,
6 Parthenope ; Cramiiiaticejd^ ^
Grammat!ce;Rhetofice,6 Rhe-
thoricejn quibus, & ajiis E lon-
gum eft in fine.
Excipiuntur fe^nd^) Qtnnia
nomina quinetse declinationis
de^Ui^tia^ imablaU^^ lari
in E,ut^^e^&^3&^OTiqiridie .
Jn quibus JE longum eft in ftn^ ^
idem dicas de copipofitU ab his> r
k
t • ^
104
utquare,Hodie,pofl:h’dfe,in qui-
bus E etianreffi Ibogum m fine,
quia coinpofita lequutiir qua- .
tftatem fuoruiin fimplicium ex "
dictis fuperius.: ^
" Excipiun(toirtdH:itbFame,Ce-
te)Teiripe5fefm^^& fere, iri qui-
bus E etiam longum efl i n fine-
“Excipiiintur quarti omnia *
verba fecundas conjugationis '
definenda in E'in fecunda per-
jbna fingulari modi Imperati-:
"vi, ut ftiide , faye, ikririe* habe^ ^
'vide,in quifeus E lorigumi eftin':
fmeXid/iritelligas de verbis acti-
vis, & neutris ftion autem de
palKvis, ut dpcereiriibrief bjha- -
bere f nam hsec habent E bre-
ve in fine. ‘ ■
- ^ Excipiuntur Quincto otnni^y
monofyllaba in E ut ine,te/e,'
iri quibus £ longum eft in fine.
£nclytica tamelD » & fyliabica
' “ ~ ^ ' *bre»
tOf
n^orytteb%
in EjUCfcCipte^que^uiin hiscU
ftioiiibushirce^ruapte^armaque
armaue' , 'ini quibus £ breve
eft in fine; Ne, vel eft parti-
cula interrogativa > ut Tude fa-
cis ta ntum fac!ous?& E eft^bre-
ve • vei^eft particula' prohibiti-
jya^uC Nefagi i^ patrise confi-
nia, & JS loagUiti cfl ir>/ine .
£xci^iUntur ( ctnhw
uerbia di^bt^tia iorib denata
abadjectiuis lecuda; declinatio-
nis, ut doct6 a doctifcj^octajdo-
ct^m ; indocte ab indoctus , in-
docta, i odoctu m- ;; placidi ^
eidus placida , piaculum ; len te^ .
a lentus, lenta,
a thinimus, m i n
bptiin(|alxqpti0iU^optiina^op«
Cinium;in quibus, & (imilibus £
longum eft in fine : berte Carni^
i bonus,bona,bonutih/ & na^l^ i
* £ S ovh"
4
iiwlus^ Qula ^ malum iiliat} eat£
DjreUe in fine.';
, i^^rfus probae Regula:
' , '■ ' ■: ' ' '
C:prrrpe E;fed priwa^quinSaque
, ^ ^vocabula producy
Atque EamCyCete , Tempe^ Fer*
m^quCyPer^que.;
Adde Docoy pmilemque modupt/S j
moHoJjilaba;pr(eier '
EpclyticaTyacJjUabicastnecnony j
mali demptpf ^ j
Ac benhypr educes Adverbia cuu* |
^ P^Jicuudau
Ybi nota qu^d catie , fuper»
, & inferni apud
reperiun tureum E breuerlic^t
caue fit imperativum acaueo |
/ fecundae^^coniugatioDis:& fuper i
ne,& inferae iint aduerbia nata
eXf adjectiuis fecSund» dedina^ ,,
' tidnis &cundunpi docrinamy^l^
uafi, DE
107
i '
DE MTIMIS SrZLABlS, ^
r. - Deltncnii^us in
KeguiA Tb UTirf .
G
Mnes dictiones deficient^
itv X., illud habent longu
ih Fine , ut felici , infelici , claili;
jiatri; tttatrijFratr i^loFori, nep*
ti, nepotii^mari,>fieri, legi , in
- ^uibusy &vfiniilibu$ T longum
eft in. i!i^«In$i)^er^ciuum t
eftloDgum>
^ jE’xcipi,untur prinl^ Nili , &
qvtdfi', ili quibiis / bretie eft- in
fine- ,
Ejtcipiutur fecund^^mnia np«
iri, ut PitliaPij%fi.
^^^ioridi,Fb^il
IJih quibus, ^iiinpi-
Jiusl breiie eft in finesid^^ieajsjb
E 6
9 t •
A
(
i
4
r
\
f «
.«
i».
f
« '
> .
uoca
ulari, utC4pl^^
Pieri,yfma^liMbljr, Tfethyjiii
quibus ty&Vbreuced ip fine.
Exemiuntur tertib mihi,ti-
& quibus / cdmmii*
m6d6 breue ,mod6 lon-
gum apud Pc^cas.
■ Excipiuntur quarti ibi , &
tibi y" in quibus / breue efe id
ffne; cempofita tani^''ubique|
&ibique habent penultimaoi*
lohgam'; ut diximus fupra in
praecepto de pri6ri ‘parte 'ter-*
mipante in Compofitp ,
Exci|t^itur uJtirtio cui : nam
uel eft monpfyllahumj&^^ h^
uel^efc difsylfablim,
'et habe^ i u s breu e , quam
lodgbm-' ' ^ ^
, - Virjui ptvba c Regula.
T-froduc; br evia N i (i tum ^ ■ ,,
Ure wihi vaTiaTtyUhtgU€ynbu %
t
Oiyii.^.ed by ^ .t^ogk
Corripiei Ibi^Ubii mei i tis dijjila*
‘ bon&cui. •" ^
Hic Atvarus docet i ia Vbi effe
' b^tuCjet illud facit longunt
in fuouerili- '
DE ULTIMIS STLLABIS
vafium^K^iM
4 -^ "*“ ^ ■*’
niod6 breve, modo longom
% ‘ V ”
do, ih quibus , dt 'Incilibus Q
eommun^eft in £ne/^^5. : ,
g#f4^
eftOtiiS
‘ iixciproflntur fecvihdS bi^Sfto.
■ M'
no
syllaba hl o,Ut do^fi:OinO)6'^qu«
omnia longa (unt«
}Excipit( 5 i|tur tertii ergo,' nana
adverbium , & habet a
comrailMte; vclVeft nomen (igni*
fi$£nfcauram, & habeto lon^'
gumihSne.
' Excipiuntur quartb omnes
dativi,& ablativi lingulares no- .
minuin^iiecutidsp (leclinationit
inentes in o>^; ut domino , fa-
mulo, Deo magittrOji^odrogeo,
y^thdjMelfcgOjin o lon-
gum e"ft in '
^ ‘ E^cifdu^ilf quinA ide6,& .
qu^#o!itiam efr Ion
JJ.vcipiuntuf/extoqirih ad.
verbia nata ex adjedtivis fecun-
dasdeclinationis^ut fedulb i fe*
dulul,rcdula,ftduluin, fubito a /
fubitus,rubita,fukitum,miritd
a meri tus,merita^me|^j^^ ,cre.
^ ‘ ^ '* brd
/
/ ■
Dt; :
y
- H I
bro & ceebeir, firebra, erebcutii:
tnutud i mu tuttSj mutua, mu«
taum>in guibusG Ibngq^^cft, '
JiciC df.quibuMamiit lis apud, <
poet as •< Cito,lcio,nelcio, imoi
& du o habert o breve in fine:
Modo vel eft dativus , & ablatu ^
vus fingularis ..tx}mi^:mcu.
dus, m odi, & habet otongbm^^,
veleft;adv,!erbiam,feu coQ;^a«' •
aio,& hab|to^6^«/
Excipaintur (iEtim^ifeco,^^
vero ; nani vel liunt'datjvi » & , ’!
ablativi fiogularesWad/e^^fit
ferus, fera, ferum; verusj^vera»
verum,& habent 'oTongum,^?
fer6 eft advcrbiumy& yerd co- .
i u n<Aio & halant o cotmnunf I
breve , mddig lo^O!|)C%' ; ,
, metro, ^
J^erjuf prej^ae Recula, .
O datur ai»bigitu^ric a St»?/ -
ms^liabd frater^ ■
■ ' Zrg»
Dr, ;.oa Dy ■- lOOgle
'tri9ffP cMfmianmlfhm^ue
lyiiuudttf ■“ ■ ■■' 1 ‘ ' !■ • • -
'At^ue Aieoftttque idei}at^Me ad*
n}erbia'a»miHe»at4‘i
Sed cito cortifiesymodeque ’ , Jcte,
. > . . pefcio,S imo y ■ • ' '■ '•
£t dttp'ftt varium Jero - , con»
’ juuBioveri.^"
■ $Sdl£iTTMIS SYLLABIS
* DESmEKTlBUS /N -
t. 'JUci|^Av^m^A>c . ‘ ■
. )ilnes diciones definentes
iQ^ ’ habent: V longu tn
dntBominAMtiBA»
. fivegracIjUt mandicornu, vi-
ftijOrpheUjThefeUjPanthu, ih
<laibu.s , & nniilibus^infint
^Dguih eft apiid Poetas.
Dmnes diniones detinentes
i» B,D,T,habeat B,D, T, breve
in
i
I
Ili
it
in finejueAminad^iBjAchab^D^ • '
vidjabjadjf^jauditjamat/legit,'
in quibus B.DsT. breviatur- in
'' Ve^Jus pro hdc Regula»
U Jewp^r produc ^BjDj corripe
''jemper.^ f:
DE mtiMis sry.ABis de
I. ^ ‘, .
.Mries dictiones delinentes ■
in C, illud habent longu, ‘
ut pi^6diic,duc/introdac> fioc,
fic ‘, in quibus C longum efii in
fine.
■ - i >i*i '-. -'v
biffi (C vel eft prono liiei
Excipiuntur fectinU6‘TO
nec 3 ^ "in quibus c br^^e eft,
/ . fac -
Ti4 ;
fkc hab^t c Idngam smetius.ta- ^
men breve apud Pb^tas» I
Omnes didllones definentes
in L,habent 4 breve)UtCp niul»
Proconful,Kigjl,pugil^ in qui-
busX breve eft in fine- 5 , ;*
iExcipiuhtur ftlj& foI,in qui
bus L longum cft : nil habet 1
longum y habet 1 breye^
q uia non ietnper comp\>iita re
iintnt quantitatem fimplicium
(icuti multa nomina hebraea)
utMTcha^l,fiaphael,Salathiel^ ~
Kabal y DanieI , Saiil , habent 1
longun^ili fine:Baal^^ Michol
corripiuntur quandoque in j
line, y ideas proiodiam, & u su • I
O^es div^ioces deflnentes
in M apucl^Antiqiios habent M ..
brc vc;apju d Kccen tiores Poetas, , >
vcT^dlt^ftquitiir conto
“^elrequitur vocalis^ aut diph.
thphgustfi fequit ur confonans /
M longum eftpofitione edam
in diverfisdi«5^ionibus^ fi fequi.
tur vocalis, aut diphtongas M,
ab/orbetur, elidi tu r 5 & voratu^
fitnul cum vocali antecedenti'
per figuram E£lhy pfim,de qua
infra agemus»
V^erfurpro hac Regula. [ ^
C longum eji\ varium bic prom»- v
men;corripe d anec/ '
Et nec ^fac pariter malunt
viare P cita: /
Corripe /, atfroduc
multaqueHehya
M voratEHblypJJsfpriJci irtvikr ‘
rejolehant. < >
/ ^
^ V
DE WLVIMIS S7'IiL4BlS . l
DEWiEHTlBj^mM^ ^
iila $epciaia. \ "
diciones defiaen*
tes in N> habent N hn^.
gvuni fivefint grxcK, fi ve lati- .
■ ■'u' ''' . nsB,
Di. iizcd by Cooglc
V
11 ^
i)« , ut fin j TiCan* 5 Sircn , fin«r
dqu, A(f^a?on , Orion , v£gOQsin.
quibus^ & (imiIibu$N longum
eljk:£n'particula demonftrativa
etjam.e/b longa,
"JExcipiunjtur primo omnia
rA>mina tertias declinationis de*
/inentia in en in nominativo
tum genitivo lingulari in inis
breve^ut carmen, carminis;fuU
tnen, fulminis: flumen, flumi-
nis^in.quibus , &aliisN breve
eft in nominativo. . .
noinina prima?) & fecundas de.
ciinacipnis graecorum , p)^imse
autem lat inorum, delinentia in
N inlVccuft^tivd fingulari,uty£-
nean,.Ahchifeh,Alciden,Callio
pen,Rh(}tpricen,Gramaticea, jn
quibus N breye cft in
tiomnia homiua.tertix jgf^co*
rum 4elinentilik in i^cuGlUivo
fin-
Diyi‘'zed u/ *
fingufarrin N-a nominativo
brevi in 05,ut5corpion a Scor.
pios:Tytion a Tytios^Carolon a
Carolos habent N bi'eve ;'fic
etiam omnia nomina grxca de-
linentia inon^Screducibilia ad.
fecunda ntlatinoctim habent-N
breve, ut 71i6n, ilium , quibus
adduntur etiam nomina quih-
61ge declinationis grxcpr^defi.
fihihtia ih <M|n geniftyd
' rali;ut epig»hima£qn*pri^ epi.
grammatum , gratrimatdWprb
.grammatum ,’ll:emmatoh pfb
ftemmatutrijin quibus NbreVq .
eft in fine.
Excipiuntur ultimo forlitab*
SbJ:|^aeu#itilfiifeVc'r:
io7tguin\eJ^3Tii^ci r^parit eiS
\ ri terqite Laii ni 's '
'e via^quodJohikai^inu-0^
li8
■'■'■vt^grxcaftcun^
Jungimus quartum^ fi Jit 6re-
vis ultima rtSi:
F^rR tan,injhrfan^ tamen
; . dtn^adiice curtis, r
* *
DE IJLri/WIS SrLL^BIS
• . 17^ R. .
R^ukOAavai
Mnes didTtiones de (inetes
) - in R habencR breue ia fi-
ne ,utHeftor,yir, femiyit^iil^i/^
^^fjaitnaturyiegitu r, fi:atur,cu r
- "tiCiJfc,murniuf,tur^^^
" M quibus R brevia^iaflft^^
, txGipiuhtur prim6 faf”farris.
, •-& par, paris cum compofitis,*
tit iinpar,coinpar,difpar,in qui -
longum eft in fine,
V jExcipiunCur\ ifccund6
laris, nar,nari^cui:S^|u|^^^
iri quibus RJoriguin^fine. ‘
. " ■ •' ' ^ EX.
* i.
Cio(>^k
Excipiuntur *tcrti6 nomina,
gf aeca delinentia in er cum ge-
nitivo in eris, utGrater, crateris
Iuther,lutheris,in quibus R Ion
gum eft in fine. -
Excipitur quart6 jber,iberi,
' feu iberissin quo R longum eft.
Cor kabet Rlonfeurn. /melius,
breve :Celtiber»celtiberis habet
R in fine commune^^^^^W
• . *
Verjuspro ha<^Rigu(^C
R ireve^y Jed
. \ cum piguoreJar^hCar^ .
Ctir^jfur^cum gracis yquibusijl
genitivus 4n eris •
Addite \beT yfed Qqt meliiis:^^
. / vejQeitiber nn.ceps*
s t lla b\s
\K AS.
O Mnes'cli6i;]onesdefinentes
inAs habecASlooguin^Gne
fine
I
120
Mtifise^ut^neaSi
^i^Komas, Locas, Pjthago^as, fas
'1nefas5amas,leg|§jcurras,in qui
fine,
^xcipmuti^^^mb nomina
declinationis d^finentia
^ ^kS iii accuratiub mukitudi.
nis^.feu plurali , ut Delphinas;
^^^<^svHcroas.Platonas,Cic^^
!iiasjDaetnonas,RHecora 6 jin qui*
’^buSj& (imilibtfs As br eue cll in
V Excibi&arfecudb^oo^^
sniq.a,ji|^oru tertiae ecia decli*
'xiat^ins defin en tia i n nomi na.
^^^teraiinante in Adis haben-
te incrementum breue,ut/frcas,
aradis, Ilias, iliados, Troasjtroa-
dos, in quibus , et iimilibus ,AS
b^ueeft in re<Jp (inguiaj^/: fi
nomini gr^corurn^ de-
• ; _ " : cli-
I
clinationis deliiianfin M cuitii'-
, genitivo in :>^ntis,tunc.^rfoa.*'
guoi eftinrc^OjUt AbastAliali» •
tis{ AtlaSj^t^titisj ■<^£ha.iTOS,'t/#''*
• ^uibijsyfs lobcu
eft iri iibthioaCivo . Ex quibus
fequitur qu6d Pallas Palladis
habet breve,*Pallas;Pallantis
habet As longum.
i, . P^o 'bdc Rigtiliti ' >'■
As produc ;• fudrtttpt. Grxctru^
^ JertUcafum . * ' '
^ Corripit, e reSum Rm Adit brt- *
putrius txit.\
•% »
; dz V^LVmiS st LLARIS'
^£S/m2^TlBrsiU£l
^ ^cgbla Decima, ,
j' diaiones definentes
r>^ fi ve apud Latinos
Anchifcs,Peli.
dts., Confulcs^ Reges, Ames, 4-
, . '-f cies.
i 1 1
^cics , properes , in quibas Es
elongatur in 'fine. ;
^£xcipiuntur prirhSf omnia
^npbiina^terCi» declinationis de«
finentia apud Latinos in Es in
cum genitivo habente ia«
crementum breve, ut Dives, di*-
vitis,’EqueSyequi tis/hofpes ,ho •
^itis,* ped es,ped itis , in qui bu s
K breVe cft in nominati vo :
Pes, pedis ; Paries, parietis ; A-
, bies, aBietis; /fries, arjeti5;& Ce-
res>Cereris habet Es longum in
' rciio> iic^f incrementum in ge«
^t^db Es dc
fumeum compofitls , wt potes,
dees,pra;es, obes ades ; .& penes
adVerbium , in quibus Es breve
■ed:. - • .
“ Excipiuntur tertib omnia
nomina graeca tertia declina-
tionis^ detinentia ih no minati-
. vo.
SiC
:by‘-iOOgI
vo, accufatiro^ft vocativo plu*
raJi in Es , ut Rhetores, Dani o-
ues, Arca4<^sr, Troades, Amazp-
ne$,f cutones,in quibus £s bre*>*
yeeft. ' ‘ * '
. Verfus pro bae Regula»
E/ quoque produces ; hreviaifed
T erti/o reSum^ '
Curii pd&ii irevis 'efi * crefceus
’ pef^ltimaypes bine
%xcipitur^ paries Yari es i
que^Cerefquei
Corripe &Es deSum ^ peilds ,
pluralia grdea.
'de ultimis sr liabis
• ieJijitntibus\inl%ASTS.
' iCeguIa Undectma .
i.,- V ■ ^ *
O Mnes UitSitfnes definentes
in IS,aut YS corripiuntu-
& fiae^ ut Itys,TethYS,ripb 3 j
Jegis, curris, oGcidtSyfperhi*
* i P. % me- »
\}4
f 9 .etiS | metuis liaqaibus Is , & .
rsbr^veedin fine. •
Excipiuntur . pricn» cafu$
^ prluraits, fcilicetdativus , & abr
•lacivus pluralis, ut Armis, ac-
.vis,a(lris,Mufis^Oomini9,tCK^is9
in qbibus Is iQngum eft apu4
P6^tas. /
Elccipiuntur fecundi
gliris;® SLs a fum^cucorfipon-
tis, ut adfis , prefis,.dtffis >
obfis, profis , ip quibus {s loa-
gum eft; . _ ; f
* £x^piunt]y;ierti6 Vis, fi ve
nomen, li ve Wrbum ; Nolis, ,&
pfu r quf i*c6 omnia
verba quartas-conjugation is in i
iecunda perfona iingulari Mo-
di indicativi .proefeiTtis, ut Au- j
dis,obedis> iervis,fent:fs,i« qui- !
bus , & fiaailibu^ Is i
in fine.
V
Excipiuntuf <juin£l6 othhia
nomina tertias decimationis de-
linentia in :/s cum genitivo (in-
gulari in IniSjEntiSjaut Itis, ha-
bente incrementum longurii, iit
Salamis, Salaminis; Simo isiSi-
moentis ; Samhi^Saiii^ftisy in
quibus Is longuinefl: in nomi-^
nativo. ^ ‘ ^ :
^ * * *
Verju^^ *
Corripias Is^&Tf:pluraUs excH'
- pe oafiiii - ^
Gl Uyjis^ vis verbum , ac nomenC
nolifqueyveiifquey
Audis cUm/ociis \ quorum &ge*
iniivus ih hns^* *
Eufijue^aut Mis longum produ^'
^ " ciiojimper. t y; * ■
f l DE
DE ^VTIMIS SThhAm
felinentibus in OS, .
Regula Duodecima«
« • . I
0 'Mncsdii3r{ones definentes
in OS habent OS longu^
fivefint exGrKcis, fivefintex
Latinis; ut Hdios , Athos , An-
drogeos, Tros , Mos, Dos, Cos,
Dominos, Servos,bonos, malos,
honcftos,inq^uibus,& (imilibus
dii^lionibus os longum efl: in
fitu?-» ..V.- ■ '' -i.
Excipiuntur primoC>Qm^osi
& Impos, in quibus os brevia-
tur in fine.
Excipitur ibcundb os , ©A , |
fis, namque habet os breve ; fi-
cuti osr^ris habet os lepgum.
Excipiuntur tcrtid^ omnia
nomina grgca neutra, ut Argos, ,
Chaos . Melos , in quibus , i
aliis os Dreve eft in fine •
Digit->
1 , C .('ciglr
r ^ ^^7
. Exeipkntfk.r quarjti) omnia
nqmiha tertiae declinationi^^
" &rjecorum*reducibilia id fecu»
d am dedi nat ion e tri La t i nor u tn,-
ut T y ros, Ar<5los, T y tiosjlios,
in quibus, &fimilibus osbreve '
ed in fine» quia hpc , & limil ia I
nomina gracca reBucuntift ad
fecundam dedinationem "Za ti-
norum^ apud Latinos^ emiii di-
cit u tX y t us,Ty r f; A rct us . A t»- . -
cti*; Tytius,TiCii/ ; Zliws,lli;,no-^
' nenadieftivum ,• natn Ilion eji . |
fufaftantivum, & dicitur Iliqm,
IWj, , , , , , '
,ExcipiunturquinS6 opinia , '
nomina 'grgeca habe ntia- gemi-
ti vuni lingularem ^ feu primi,
numeri in os , iit Pallas, Palla^ •
dos;i^rcaSi4rcados;T ethys,.Te ') ' |
thyos;ryphys,i;ypheos;Phyl* |
lis* Phyllidos; Cloris,Clorido% ‘
in quibus, atque aliis fcxcentis -
* ^ ' F. 4- di. .A i
■ --- af 1
^ i)H ;r t by
diftionib^us/ grgcis os br^vc eft
ipiine J ' ’ * "
yerfus pro bai Regula,^
Vult produci ; 'Compos btt *
- Ididiurt 0, Impos; ■
OfiU'e><^h;GTxeorum0 neutrai
0 cunSd fecunda
/Iddt^a Aufomdum , gracusge^
nitiuut0Omms,,
► / ■ *
DE ULTIMIS SYLLABIS
»• * ieRne^ihus itt US »-
r Regula x 1 1 1 .&.ultiafi»^'
.MndsJ^ipncs terminan-
f/ tcsin Oy, habent US bre*
ye/iit beusi litus , funus , cor- "
'^usi fanus, Donrinusj feryus,
meus, ,fuus, in quibus 4
Us breve elt in fine . -
£xcipi,untur prinlo mono-
fyllaba delinentia inll5,utthus,
mus, rus, plus , in quibus tis
longuxii e(i;« • Ex-
Exc ip 1 1? n tn r fecn ndb • om n ist
comina ttrcise declinationis
definentia in Us- cum genitivo
fingulari habente incremenv
tum longum, ut Teii uSjtelluris:
faius, Hilutis : paltts, paludis; in
quibus, & aiiisi/ s longum eft in
nominativo; fi nomina terfeiw
declinationis definant in Lis ^ &
habeant genitiuufh lingularem .
cum incremento bre vi, tu ncKs
hreve e(l ih nominativo ; clim
contrariorum contrariss Mnt
proprietates j ut intercus, in-
tercutis: pecus, pecudis ? ligujfe
liguris , in quibus , & aliis lls
breviatur in nbminativoiatquc
idem dicas, 4 e yjjGativpf vquia
yocativus rtj^ituf ^a^tit^-
tem /?efti 1 in tertia
declinatione.cum habeant ean*
» dem terminatiqnem .
leaus hiibet 7 '^s lohgUtti ,
F f - can-
i^o
candi «fus h^betetiani Vs lon-
gum fi /iedus habet Us breve,'
^ etiam vocandi. cafus habet
breve. . ,
/
A
jBxcipiuntur tcrti6 nomina
quartge declinationis definen-
tia iniis in utroqueiittmerQiUt
m^nus, vifus.jdomus^ motus^.
ftnfus, in quibus fimilibus
nominibus Us longum ed in
omnibus Gafibus utriufijue nu-
meri, excepto nomihativo , &
vocativo finguJari in quibus
Us breve eft; nec non dativo, &
:^lativo prurali) ut manibuSs
jWfib u s^dpmp^, ortibus V Icn-t
us , iuv^ 1 bu-s^lis in fi o e cor •
.jdpitur. " > •- 3 . . . .
.Excipiuntur quarto omnia
'nomina tertia? declinationisdev
linentia in IZs cum genitivo in
un tis, ut Ppu'^, opuntis.;
xhus^amathuntis ^ in quib^
^ ‘ f/c
ll I
r Us longum eft in RediO ^ & m
quin<5locafu, . ' \
Excipiuntur fext^, nomina,
grvc^ dcfintntia in £us, con^
tra.iis £, & in unam , eam-
demquefyllabam , ut Ilioneus,
T ydeus, Thereus, Orpheus , V-
ly Ileus, -Achilleus, in quibus, &
fimilibus longum eft U$ in re<
do; ficuti excipiuntur nomina
grwca delinentia in O cunage^
nitivoinOos, & per contra-
dionem in /<^s,ut Mantp,Ma«i
tpos,velA/antus; Dido^Didoos,
vel Didusiyf ledo jyfiedoQs, vel
j^Iedus; Clio, Clioos, vel Clius,
in quibus Ks longum eft in pa-
trio, feu m genitiy p» ^ Nomina
grarcadelinenCis in(% non con*
vtrada, delinentia ih/^s per
rcdudionem ad fecundam l-a-
- tinorum habent Ksbrey^,.*i^C
' ^Pamphagc^ gr»ece,Panmhagu s
-.V ' F . ’ la. '
liti ne; Polypos grseci , Polypus ^
latine, habentes breve . I
Denique excipitur Nomen
illud venerabile , & femper a- ,
dorabile, Jesus; in nomine Jesu
omne geaufledatur cceleftium
terrertrium, & infernorum, in
quoKs Jongum eft ih tine, quia
venit ex nomine graeco I^fcroC^
detinente in diphthopgum lon-f
gum. \
- . • -i '.■■■' •
, Verfus pro hac Regul^, ,
y s hreve p6Haiur : proiuc tnom*
quartte^
^Excepto Re(Jo^& quihHo^iJ
huiexitinUntis^
& cofjf*lata'f PuSy cott^
9Ctnquegraca ^
, & vitteraiUm
i?3
Si
Jesus A%ha , & Omegi re-
rum omnium noftros tenues,
& juveniles labprcs -terminat ,
nec id immerito fortaffeev^t^^r,^
benigniflimemi iedof * ‘aJfesU^
omnia^recepi , ad Jesum omnia^
rediere, nempe Patribus So-'
cietatis, tamquam priiivo Fontfe
oninia adolefcena^b^i /(i^e in
P itn^ clallis GjrmnaliQ ; llvieHn
humaniorum 1 i ter a ru n ^ AcSt*
demia. , five in Parcheoio gua^'
Philofophia? , qua Tlieologfle
Lycaso^quamobrem par e.rat)Ur
meum hoc exiguum Rudimeri^
tum /esum pfefc: ferret in Hne; ,
ut /esu ppn oblitiis * ay ;f£su?i<'
q u idaciiU
Putai^^Oife aj:i(e
in u s, fu perbia^ft f-liu tare n
ab aHjSj^qiiod do^^tAU^^
tas cft j.quae tanquam fitgina
Virtutum majora paulatiin rna
nifel^bit ultenus. Vive feliy, " j
Iit 'quae feqaantur, atten rioi e
animo evolvas . !
l^cldidilTem- hic titulum de ,
•Cilionibus Irregu!f’ribus loh* j
^ gis, brevibus, & communibus ^
fex natura, uru,& exemplis Seri- j
‘ ptoruin, non cx regulis fupe-
j:ius;expofitis; fed haec videre '
i potes pro nunc rn Prbfodia^vel i
Syhonimd; nam in altera -Edi-
tione*, 'quod praetereo, addam>
Ceo adjuvante, & aulpice.
?? primo libro
5 de Prof&dii
•N • ■ ^ ^ ^ ^
Arte ^ metrica pr<1
qUiVnc ita te , « & tetft-*.
ponb flaba r y m ^add i t i W er i»
.lit>U8 Alyarfcpit) liagiaiS prat-
ce*
i
DiQiH. ud by Googlc
I ? 6
ceptis, & Reguiis , ut majorem
iiuthcritatein cx taate> Vito re-
ciperent, ac prsefcferrent; nec
deerat noftrisMufis extempo*
raneis aliqua^, apti tudo ad no-
vos excudendos . Recentia' cu-
riofitatem excitant , preti; mi-
nus habent . Antiquiora in pre-
tio quidem funt,faftidium ta-.
' xnen quandoque pro generant ^
nifi fint apprime exculta, & no
biliter expolita Nunc vero in
hoc fecundo e/ufdem Gpufiru-
li libro agere" incipimus de Arte
Poetica^^pro ettormatione me*
pp^u m i n quocumque genere,
^ditis omnibus iis perti-
nent yel. ad Ornamentum ,vel
ad*Or^ti^m, & Kenuftatem eo-
j^dem;.prim6 igitur fermo
erit de iEthymologia , Natura,
I>iyi(i6ne,5c Qualitatibus
ieos; fec^ode Pedibus
cunque fpecie; t:ert io deT^etro^ .. ,
in qubcunq; genere ;qpa/t 5 dfi'^. ..
Mctto daaylicg^^^qbinAb^ •
^ Metro Hend^Gafy%^o;iext6 d^^^^
M c 1 50^7 a m b I co;re p t j ni 6 d e-M e ^
;tro Trochaico; oaay.bd|c.| te* ^ ^
ris i pecibus * .
de Penthe!:hifwnj;&.flephtlie%; ,
.mimeri; deciinadi S^ldbkj:p^ '
muni^ 4ind§cimetedC^iB^^ J
' dabdkini'>‘aeNiMfita.te!n®. •.
trica, & de iicentia p.7eriC3fdefi .
' cimoCerti6deTropisf
quartb de Figiiris Gpininiatii^—
eofum ; decimoquiDSb deEi^
gliris /Jimeofianis^ decimoiex-
t6 de Figuris Poetarum jd^Gi- *
mofeptimo de -Figuris :C^atO-b .
r u fn;decim,o6 fiay q di^-^ffedi
nibus /^himi ; deciSiononb de
Patrony micis; vigefimo de yp*
cibus novis yXnufitatis , -^quii- *
^ vocis, &grxcolatinis;,yigelinio ‘
t;
..V.
• • prim 6 dePhrafibus poeticis^vi-
^ 4 gefimbrecund 6 /& ultim 6 de E-
pi thetiij& Synonimis.Sit igitu r.
h Ve MthypioUgt a > Natura ; Z?/ -
.vifionCy & qualitdiihus ^
Foejeos,
♦ •«* i^p
iar
•yp
i ,C_A P llT 1.
t
A
'O^efis^apud Latinos
. ap« d Gr oecos] fign i ficat fi»-
^Honcm fiabmen accepit a ver* '
^bo ^tspo^rioiHTilaj quod fingere
repraefentat , iit docent qui '
bonis Ii*lerisadornantur;P
'Cnnii Pabulis, & fiitionibus uti-
. tur adrformandutn quodcum-
que opus fq’.iGd elaborat r imd
lepidior in falso , eo ihge. *
niofior exiftimatur in Opere..
• Poemata in Pabularum venu*
j
ftate ) Hiftofi® in eventuutif
veritate inniti debent , ut place-
ant . Toetae Pidloribus^ffimiia-
tur ab Horatio in Jfua Poetica
utrifque quodJibet licet: qu6
mens eft acutior in exprimen-
dis rerum imaginibus, etiam ad :
infaniam,e6 I^rscenfeturad'
m i r abilior i n pro m ere n d is e p •
comys, etiam ad immortalita-
tem . Fidioribus , atque Poetis
^ quodlibetaudendi femp[ej;iuiC
aequa poteftas^ - ^ -
: Foefis eft Ars , feu do^rina ‘
componeifdi' Aietfum in quo^V'
cunque genere fundata in F^:* -
faulis, & ^^llegoxiis /^Dicitur ^
ArSy quia nuraeracur.interfep’
tem -rfrtes liberales ,' qux^^^funt ^ '
iyrammatica, jKhetorica,Poefis,
>^ithmetica., A^uiica, Creome»'
tria,& yfftrologia;infuper ficu*
ti Sortes ab imperfeilis paula-
tim
140
tim progrediuntur ad pctfe^
ftiorii , ita Ppefis a rudibus in*
cipit) &tieinde in admirabilia,
excellentia, & quafi divina lau*
dabiliter definit , quod fit labo* !
re, & ingenio: praeceptis, & e* i
'xercitacionibus : ftudio, &affi-
dua addifcentis induflria* hifi
i dicere velimus , qu6d ficuti
Jrs eft finita de infinitis, ita
Poefis dat finita praecepta pro
infinitis metrorum compoficio*
nibus> qu8s fiunt , & fieri pof^-
funt ab qui Poefeos veftigif
^ g rudi te ‘ feftatu r : Dicitur jDo--
^jinaTcom ponendi metrum in -
qiidcunqtie genere, quia Poefis
tanqiiam Afagiftra , atque infi^^i
gnis 'Praeceptrix edocet RegU* ' ,
las,& fuggerit Normas,quibus
mediis quodcunque metrum^
& quodcunquePoema efficere, ,
aut componere poflumus' j-vef/
- ' ' - ad
^ \ 4
' . -Diyi i-- :-;Gi:-OgIc|
I4i
ad captandot pla^fus in^publi-
cis -^cademiis : vel ad «ternan-
dum nomen in excultis Afufa*
xyxm paginisjaut voluminibus:
I Dici|ur fundata: in Fabtiiis * &
v^llegoriis , quia Poefis de»
icribit, & fub fi^is* vera docu»
menta latefcuntproMrhitibt^^ "
fovendis, aut pro Vitiw elimi-
nandis; unum fubalioint$^
gjt. ut reprehendat dt
I parcat facinor^iiii* \ . i ^ ?
/"oefisduplex eft, altera
Cmraiis; >fftificialis altera; Poe^
I fi;naturaliseftvis,0u^irtui
«quaedam componendi ^metra
ubbis inOta: a ‘Matura
%ulis ' & ''
ai ti ficialis' e -feu V irtUs
quaedam componendi 'metra
xjobts infita.^ ab ifrte bum' Re-
guiis fimul, fcpraeeefJli^Poefis
n^tu ralis cDmmani^ftrbmnK
'uiu " bus
I4i , - •
bus hotniaibus , 'etiam Paftor i- '
bus,y^gricolis, & Bubulcis, qui
ad alleviandam duritiem labo-
xum in incomptas , & venuftas
cantilenas frequentiitimi eru-
punt ; PoeCs artificialis efl: pro-
pria /'‘iroram illullrium , qui
^vel k A/agiftris , vel ab ^utho-
ribas Poefim ebiberunt in li-
bris. ■ ' •• ■ •••( •'
«Wated» Ppefeos ,funt res
bmnes , fiveTacse , fi ve prob-
us; Hve humante ,iive diviose;
five pertinentes ad Politicam^
Oeconomicam, ^iiitiam, &4'.
^ca|tnrinl"; fiye^percinsntes.
; qnoHiam, Poetae; de/
tsebw omnibus pollunr forma«5
re longum carmen , &proluu.
volumen.
'A 4- * •
Fornfa Poeleos eft Modus
dicendi quod Velit in.hac, vel
ilia Ipepie metroirumcum opti>;
ma lQVenti6ne5perfecta2?ifpo-\
fitione > & eleganti Elocutione
eorum , quse audienda^> aut le«^
genda proponimus. " *
Olli^ium Poereos eft dde-
1 __ •• * ^
ctare, & prodefle : delectare Fa«
i bulis, Teu faBulofis liiventio.nis
b u$ , & prodeffe ialubribus fen»
. tentiis , feu laudabilibus
‘ li is : , quoniam ad
. Fabala,& ^Uegorii; Fabula /o*
' catur ,sC£ ridet Vjifllegoria verb
commonet , et^dbcet , ut nobe*
• flatem, virtuti sftctemur* et vi-
1 tii deformitatem eiTugiamus»
.Finis Poeleos elt victus ,-,atV
I que morum honeft^ , eo fme
fer ibit, ^t icelerdfe turpit
‘•ab eventibus revelet , et sanc»-
rum virtutum pulcb^fituifline
ab effectibus manifellet^ ‘er
quibus patefactis quis ex inalp
quandoque 6c bonus, et bonus
, 7;"., pe*
1
^ r • ^
'pedetentim melior fiC, aut opti-
•‘imuft.nec Pocli, fed^Poetse attri.
j bucndum eft potius, cum ob*
fcoena !n(IniJaiitur,vel inhorie-
ita..perfuadehtur* carminibus 5
Qaidqujd contra mores com*
'.pohitnus , igne prudentius i
•quini publica Solis luce frua-
r^tiir oportet ^ac decet? Piftores
oculis >‘Pbet« ex auribus /n-
“ nocentiam y^nimarum quam
Iteptfproftitqunt^red va ipfis,
, cutn laedes expbJ^unt^ gehen-
m^repctiant. v --
* .Msoilo J^^joeikn { n vcnft fec6-
A rw* - #-
et ^cichor com*
maniter nuncupatur : poftei
illam niuftrarunC et Graeci, et
iatini;, atque infignes Hetru-
fci,. quorum volumina admira-
tnut is^privaCs, yel publicis Bi-
qtbthecis * Quis non obftupe'
r. ;T ■ ftit
Dki ■ 'Cd L, C.oo*^lc
. Ur
fcit Facundiam Pindari , /ngbf
nium Anacreontis^ & Eruditio-
nem Homeri ? Quis non enco.
miat Maronem , aucfioratiu?
Quis non celebrat Naibnem^\
aut MartialemTQuis non piau- **
d it Lu canum, Claudianum^auC
Lucretiuiil? Quis non decantat
Torquatum, Marinum > & ese*
teram .
concinftam / atqueretelintem
in metro, ut fa^
nedum defideriiiih legelntilp*
p*era>, quas tranfmiferunt
Pofteros tam quam ingenii im-
mortales T ibici nes,& S apieti^l^
Mimica quidem eft Pbefe6s
Vis , atque.e/urdem a&iva,po-
tentia^» Orpheus cantu, &'Lyfay
Rupes rigentes attraxit ; feras
- im manes manfuefecit ; Acffxi%
* - U - de-
146 ' ,
decurrentes cpntinuit ; Aves
Volantes immobiles reddidit.
Amphion metro , & Fidibus
Thebanos muros cbnftrua;f^
Arion cfthara fretus Delphi.
IUS Siiuitavit permedios pelagi
floftiis ,'ut latronum manus
evaderet, & tutus fieret a la*
trociniis , ti Fabellis fides for*
tafr^ prseftanda eft i Mirtbiliof '
tamen eft gloria , qua potiti^
lunt Poetae apud ‘Imperatore^,
apudUeges, apud Principes j
apud Romanos Pontific^^f
qu ^ e fl: , c^ m
«h^^i^i)'rum imagines', &
reliqua Sculptorum liionume. "
ta ^ in‘quibus poft' mortem im-
mortalis eft Fatrta, & (empitcr-'
num eft nomen , nelcium cor-
rodi ab, y4 vo, ■quod furtim corj'-
toditomniai
147
Dc Vejiibus in quacunque
•: . . -
w • .-
'“•i
Caput ii.
V
M Etra , qu» efibrmaada
doce^oe^
<onftaat^:
agimus > tranaturi deinde de
,>.i?es eft paTS,^etit,,q|iti(^^^.
mero, atque ordilne iyllabar^m
^ definica fecundum ProfelIi>j^s
' l^jus Arti s : partes Me tri dicu
tur pedes, quia m etrqm a pcin.
cipio per medium progreditur
tandem ad ultimum:.Non que*
c|)nquep4r$.metT|,-dicjtur"pes,
fed^ea .idudita^aC ^ EabedN
certtim numerutia , Atque de fi?
nitum ordidem ryllabaruni
)■ P edes funt in tripJici genere»;
ali/ dicu ntur Difiyliabi , ajit,
C 2 'Trl.
by Google
»v
f{
i:
f.
f.z ■
\48 ,
Trisyllabi, ali) denique Quadri*
• /yllabi: definguiis ordiaacitn
agendum.
^ » .-t e » .
• !•*•■’
Dt Pfdiius Dijhllahis.
P Edesbitiryliabi/ea Bill^ilabi
fiinC illi , qui' ex duabus
if lllbis conftant : hu/ufqiodi
pedes ruotjqaatuor,Spondeeti$^
P 7 rrichius,Chbrs&u$j feu Tro-
cbseuss&Jambuit. "
S|>ond[xas pes feft coiiftans
ia duabus fy liabis, quse ambae
p6s eitconftans '
csduabus iyilabis , quae ambs
breves funt, ut labor, dolor, fu* .
»or, amor, agit, juvat .
CfaorjBUSj' feu Trochaeus pes
eft conftlhis ex duabus filabis,
quarum pri®r eft lonjgai#b/le*
• V ■ , jioi.
- ■ Digili-c-d by Geoglc
»49
f ipi! bre V xit Arma , Caftia,-
ar vaj mile^obftat, fort^
Jambus pes cft cotiftans ex
deabus fy liabis , quarum priPr
eft . brevis , pofterior longa*,
ut A,ni3^>Deos,precans,bonosJ
faceSy feries .tlndeopponqntuc
inter fe Spondeus , & P^th*
chius;Jambu8, etChorieus, ut
a pparet ex. f y llabaru m
tita te* r 5-^ V, «. - ■ ‘C r"' >
DfPffdiiusTriJyf labiu
.K
P Edes^trifyllabi funt illi , qui
* ex tribus Ty liabis conttat •
hujufmodi .pedes fuuc,
Ius, Anap^ftus, Bacchius^
. tibacchiuSjGreticus^et^mphi'
brachys. " j
Moloffiispeseft conflranVex
tobus fyllabis , qus omnes
iro
t .ga? funtyUt M(geenas,decereanr,
gaudentes, luftantes, fperne*
bantycommircent. ^
T ribrachys pes efl: Conftaoc
/cx tribus fyllabis» qu;c omnes
breves funt, ut Atavus, i7omi*
nus , pavidus, metuit, folidus,
' viride.
% r , /^a^yluspeseft conftans cx
I tribus /yllafais , quarum prima
Cii longa, duae Sequentes bre*
ves, ut RegTbtrs, pulvere, fervi-
dus, nobilis,^ tollere, ccJlididit»
^ vA^p^ftus p^seft con^ni
j^pVes, ut cumidqs, pavidos,
vt teres, fol idos ^ Equites; flu-
vios* -
fc Bacchiuis pfes eft confta»s;^x
tribus fy liabis, quarum
, dux i^qUenteSl^*
g#^ i^4qlores[^
j m.
res , ihoaebunt , docebas, lege*
bant. * ’
* •> ^
A n t iba Gch 1 u s pes efl: conftis
ex tribus iyllabfsj quarum duse
primas funt longae > ultima bre«
vis, ut audille , legifle, candore,
Je6^ u ru SjCon tritus V Perp jexgs.
Creticus ; (eu Amphimateir
pes efl: conftans ex tribus fy lia-
bis , quarum media ctt breVis,
duae collaterales longas, utfer-
yidos> nobiles, frigidos , prote*
gunt, di vites, milites.
Amphibrachysjfeu Scfcpjius
pes efl: conftans ex tribus fylla»
bis, quarum media ^ft longa,
duas collaterales breves,
mus, hepbte^
~probante>retortusiu^dc^^^^^
nutur Moloinis,&
Dadylus , & ^napirftus0l5f(|^
Chius, & 4ntcbacchius ; Cre^v
cus^, & yfmphibrachys , utde'
Tsr G ;4 mon-
>r
K'
l-
r'
r
rf
.inoriftrat fyHabwum divcrfi.
tas,etOppo(itib-
De Pedibus guadri^Uaiis * .
pjE^desquadrifyllabi Aantilli,
^ ^ qui exquatuor|||ptfi^4^c5-
ftant • hujufmodi pedes funt
fexdecixn:Dirpondaeus, Proce*
leufm aticus,Dichor8Btis,Dijaih*
bus, Choriambus , ^ntipa?ftus>
Ionicus a ma^orej/onicusa mb
nore , Pason primus > Paeon ft*
eundus^. P^on tertius 5 Paeon
qi^artu^i Epitritus p
m|rit:u0bcudfis > Ef^tr itus ter*
- -.pjfpondaeus pes eft conflans
cx duobus Spondjeis , nempe ex
iquatuor fyllabis , quas omnes
Ibngge funt, ut Defenfbres V
ratof e|, oppugnabant^con^et
?er^u;nt> /peSatore^ admirates*
Dic; ■ . Googlc
-
rr Proc^leufmaticus peseft co.
ftaos/ ex duobus Pyrrichi/s,
nempe ex quatuor fy liabis, qyas
' o„rr>ii;eS; breves funC i ut pairiete,
'abiet^ff f^tulecis, rebiberat,' re*
-dieraty ,r. . u
V dicl^cseusipes eft
ex duo&us Ghorae&^^nefup^^
quatu<>r fy liabis , qua ru m pri^
; ma>& tertiat eft longa :sfccp44a>
& quarta eft brevis, ut
bis ,l$dmoD€bis cbmputatur,
^ ebibiffe^^ttuliffe. ^ .
^ Diiambus pes:,elv conftans
^ ex ;d u obus ; Ia mbis > ue m Vex
qqatuo.rfy liabis, quarum pH-
ma^& tertia cftbrevis^^iecup-
" da,&
, fe res,:qU;ie0er^^prg^
■ re texeres
eX:.Choraep,& lambo, ne
q^uatuor lyllabis , quarufir
G f
V
‘4
VJ4*
• XH
naeiljte fuotbreTes,due collate*
ral es longa;, ut divicias^delicus^
■ nobilitas, .iplidias,aUiceres.,
Antipxftus, feaylntipaftus
pes eil Gonftans ex Iambo,
Chorso , nempe ex quatuor
i. -^fyllabis, quarum dus media;
-‘funt ‘longa; , dua; cpllaterales
I breves, ut remififfe^recufabat,
' amaremus > revolvebat , ama-
vide. '*■ V ,
' Ipnicusl maiorepes eft c6n-'
ftans ex ^oodaeoietPyrriehio,
t nempe ex quatuor fyib^
' |l|u m-;duy.;:p |§|^'f ai^:i6n^,
ftji-
J^gpribus ,m mittere ,. maturior,
componere, divinitus i ■
^pnicus a minore pes efteo-
^ Aan%^ ex Pyrrichio,& Spondeo,
. ^empp ex -quatuor ;
/
ves» du( poitreniselong», ut
fugiendos, metuendos, rebibif^
ibs, fetulilTes, retinendos.'
Peori primus pes efl; conit^
. cxChorgOj& Pyrrichio, nempe
ex quatiar fyjlabi^ , quarum
prima eft' longa ;^ciqetera.bre»
ves, ut fuImihibuSt 'divitibus,
nobibbus,, temporibus . militi»
'tms.
Pgbn fecundus 'pes' eb^l^»
ftansex Iambo , & Pyrr|(;ttfo,
nempe ex' quaeuor iflla^s,
quarum fecunda eft lpnga^llfOe■
j ters breves, ut amaveris^ remi>
• ieris, relegeris, docebimus, p6 ■
■ tientia.
'■* ■' Pgoutertiusriligp^^ll^S i
,exPyrricbiOj'&,^|^:il^^m
pe ex quatuor fyiiabi^q^^|n ,
tertia eft longa, cceter«%^‘^"
ut moriemur, habeamus^'
mus, legitote, fugiendus.
G 6 Pxoa
"v .
;r
1 :
y:
' «
r. 4'
i- J V.
■4^.
•paeon quartus pes.efl: conftSs
cx Pyrrichio, & /ambo, nempe
cx quatuor fyllabis , quaraim
quarta eft longa , coeterasbre-
Vesyut retulerant , rebiberanti
ealamitas, aviditas, miferias •
^ Epitritus primus pes eft con-
ilans ex Iambo, & SpSdato^nem*
pe ex quatuor ryllabis,quaru(n
prima cft brevjs, idoeterae lon-
gae, ut redundare;^, repentinos^
afpi^ores, Sei^tores , Aratores»
‘Epitritus fecundas pes eft
conftans^ea:Chor»o , & iSpon-
%iindS^ br^^,.
idhgae , ut confiulares,
;^nditores 9 condoleres , com-
moneres, audierunt.
Epitritus tertius pes eft con- ,
ftahs cx Spondaeo , & lambo^
iilmpe^ex quatuor (yllabis, qua .
tum 'tertia eft brevis, coeter»
^ Ion;
ji-j by Googit
Iong«i ut exaudies , ipapervios,
’ difcoriig , inCelligesj defende*
' epitritus quartus pes efl: c5*
ftansex Spondasp , &Choraeo,
nempe ex quatuor fyllabis, qua-
rum ultima eft brevis» cc^ter»
iong^ , ut defenfuri^, expugnaw
‘ tus, percurremus, fortunatu^,
infelice, immaturus* UnJeo^.»
, ; ponuntur inter fe
I & Proceleufmat!cus;-^?ch9r»-
. us,& Dyam^bus j Cht)riarnbusi
& Antipaeflius; lonicqsa marb;
re,&7onicus a minore f Ffon
primus, & Epitritus primus;
Pieon fecundus, Epitritus ife*
■ cundus-P^n
tus tertiu^ Pf on
picritus quartus, utifnpbr|^-
; lyllabarumtempus,
tas* ■
hife^ pedibus fexcenti co-
4
•*
Ms- ■
' poni poilunt^ir mutuani com*
fnixtionem , icaut ali| (int ex
^uinquC) alijexiex, all/exfep-
tem ^ tLliJ ex furibus fyllabis :
ETAis tamen^ft continet sntri
praepofitos, & explicatos : nofle
pedes non (blum ad P6&tas pro
^etro ) i'ed etiam ad Oratores
pro Periodo b6n^ efforma;nda
pertinet , Ut docent y^uthores,
& hos fortafs^ docebimus in
jrfrte Kh^oricaV .
Pedes enim Cantilenam > &
" Numerhm ben^ cadentem prg-
:ftat chique ve ^a^
t b 3-'ih^ liga%h 'ftriu
"Metrum,in foluto faciuntCdn-
cinnitatem ^ qu0eg|auiusfuOs
meret in yfcademiis , in Collo-
qui/ftj jn Theatris , in Volumi-
nibus, & Codicibus, quos relin-
^ qUitnusV ut v ivanc^tiam poft
cdrigefcentes cihei^f in fepul-
- hera
DIo.NfiPri l:.
« J'S 5 '
r^cfaro;tb^ui eSmuheefti natu*
• ca omnibus hominibus,
'paucisdatum dVab Arte . < *
- '^De Metro i» quoeumque
- : , genere,
\ . - i .T; , . ' \ ■
-Vt .<r .
C A P rr , in.
M Et^m 4t^ dicitiir
tieado;^^guiMliud ir^
mur per pedes plures,- aut p^u •
ciores. Metrum diGitur' etiam
Kerfus, & Carmen. Verfufa |
vertendo 5 qtiia finito undfhe«
tro, vertimus oculos , & fernio- |
hem.ada^m fu^epi^en?^
cituf a canfeido
{.mata, Odasr& H ym n 0 s • i
tris coDtcrxtds velf/eroa^^I
Reges, vel Principes, veli?ucel,
»vci i>eps canimus, iaudamus,&
eiicomiamus; eoruth VirtuteSi
gella ) & facinora egregia egre^
gto (lylo enarrando, mortali-
bus ad immortale jReminifcetia»
\ Metrum non ed aliud , niii
Oratio certo genere , numero,
atque ordine pedum alligata,
feu praeferipta^ ab uthoribus;
^Kdes excedere, aut apedibua
deficere error efl: in P6dfi:&ii-
Cuti corpus cia;Udicat;exdefi^
«ftu ? yc\ excellu pedum corpo-
ralia; Ita ab excepu, vel de&vlu
MetrA^c^ parir
Dailiyfeudii, ,al iudHcndeca 1 yl-
kbum , aliud lambicumv.aliud
rroghaicum'; nomine deluiA-
yel ii pedibuSjVel a numero
peducn^ex quibusMetrumeS-
ppqitur aut compoficame®-
u lis eneribus pr«cepta
ptclribimus!" “ " Dc
\
De Metro Dal^ylico.
M EtrumPadylicum ita di-r
citur k Daftylo , ex quo
fit; Metrum Dailylicum tam-
quam Genus habet fuj? di-
verfas fpecies fubie3:as, nempe
: Examettum, Penj,amecrum,-4*
donium, Hymenracum, j^vchv
lochium , Glyconium , P.here*
Alcinanicum , Phalt-
fcum, Alcaicum, &^>^rclepiadae-
um : fingulorum notio danda
^cft breviter > remota farragine
Exemplorum, nenimiutnpin-
‘guefcat Kolumen .
De Exametro .
- - - iSl *"*• •
. ■'
E Xanirtfum ita dfcitiir qua«
fi Usrpou I5 , hoc eft me-
trum ex conflat enim e«
fe» pedibus , neq^ue pluribus,
v: - • ■ . .Qg,
ui<
uy Gemule
1^2
neque paucioribus.* primi qua*
tuor funtomnesDaflyli, omnes
«Spondaei, vel mixti ex Daflylis,
& Sponda;is;Quinflus pes fem«
per etl Daftylas,- ferx:tus,& ulti* *
^mus ftmper eft 5pod«Lis,uc c6*
ftat ex illis verfibusHoratii in li
bro de j^rte Pbttica, ad Piiones.
'Humano capiti cervicem PiSor
equinam
Jungere (J velitJS varias induces
re pennas^
Undique collatis^^memhfis , u$
^ -t^r^pjier atrum -
DeJj»ajmpif^9f}^Uer^^
fupertfS^ r :
SpeSatum admijsirifum teuea’
tis^Amieii
Pe des in £xainetro , ficuti jn
fpfoU&etmetroj debent conne*
di , colligari , & ooncathenari
inter lbita,utirpiifinit:d|Polu^^^
et .'yeluti diftraAi ^ i ipiaiones
■■■■■S;:',-. ' ■ ' " «piiB
Din : Goo^l
• 1 '
Jr6j^
^ cilim debent ita dividi, & recidi
in fy liabas, ut faciantpedes, alios
aliis dependentes , & vcluti
confluentes eo modo, quo in
ramo ebdem altj ramuli ex
alijs, atque ali; e» ali/V crup.
^ punt , u frpndentep^^j^
r mkat»litcrVfEcipint in^
quod videtur dilucidi , fi pras-
^ citati verfus fcan dantur.
' - Kbi ad vettas prim6 quod
duri,ir»^fjincompti, et nullius^
^rtis funt verfiis , Ii fi^|,ul«
” diSliones^ fine u ili cotfi»
gatione , et interfecatione firi-
"‘gulos pedes efficiant, ut videre
•^ft in4is. , • ^ ^ -
PrMia
a R eg7to, v 4 -
Pfitdia Jci^disvbw^e dufofrQt
- xiffiahdflns* ^
' Kul^
... Di« --
j
;
. yulmr a monjir as phrimamUes
j corpore toto, ; ,
/Advertas facundo quod fi‘,
primi duo pedes nullam colli-
gationem habeant » retiam, ver-
^ /us erit ineptus , lic^t coeteri
pedes fequentes colligentur, et
connedlantur , uc cooftat eKi
his. /
Carmina fer ibis mellifluis re*
pleta Camanis • ,
* Vicis plurima ^ qua moveant,^^
Jlidiameptia
^ Vr^Ugisf rhem^ con/^iis y ormif
qUevic^imv. v .
..flui ivfn9i6m:i^^ etisimih*
Upidi funt , ct fine phaleris Ve^
nuftatis incompti, quia primi
duo pedes diffbluti funt ; quod
ipfo (bno fati^fuperque
paret.
Advertas t;ertid qudd fipi^ ^
mus, quin&us.»;et pes fic
j
, i6f
a^olttaisVrelrquisin^rmedJis
colligatis, verfas venua^s, jle-
gaos, comptusjct Ipeciofas^a,
It conaat ex his verhbas Ho-
ratiiinPbfeticadifperfis.
Undique ctllatis membru ut t^r
■" ' piferdtrimr i-
Sumfte materiam ^ 3 ?»
Diserti t
>'v|r .-'5'
um
ferviditt antHittoaafotenfi*^^
feiulaWtrix. ^ ^
:^iurmodi yetflis egre^
fonant, & eleganter exourirunt,
quamvis primus pes,quin(^Sj
et Textus Sntfeparati , Se drap-
* . ' ' “i-Ni • ■ V,
1|2f 1 . .
qu6d £xam€trum toepte ter-
minat , ft definat in monofylU.
bum , ut fu nt illi verfas Hora-
tii ia eadem pb^tica .
^ " Quid
3 »
Quidvaleaft^ huffieri^ ^h ld^
f^teniereri^res* .
Viyturiunt mauusy nafcetidr ri-
di culus mus*
Semper ad adventum p^inatyiS
admedists^ret. ,
At ncpi^i PreaVil Plutinos^ &nu^
’ ' ■ mertsy& , .. ,,, -;
yfpud ^irgiliutti taiQea vo.
laht eflfe. Artem, et 'non ineptiS,
'c&m finit verfiim. illis Serbis r
Pr<£fMn‘ m'aU »<»4 <{6 »Ht>ij^r««;
cummi
fortafie ^(^uthoritati,"
verruselafdemfforatii ibidem.
5 ed mH utplac i Jis chiant immP
tiaxnonuU
Grammatici certant^ dit^uc
fubJudicjelU eji»\ - \ .
ir erfibus exponi tr agicis Tts Co*
» '9gS ^ • y
mi
j
J67
mic0 non vult. . *
g um qua Junt oculis JubieSa
Jidelibus^€ qua- ^
Advertas lexto quod Exa«
metrum etiam difplicet erudi*
tis Apollinis auribus, (i ante
«Itima diftionefn habeat Pyr-
richium, ut cpiiftat ex
ve^bus ejuidemVAuthorislHi
eadem Poetica . / *
Reddere qui
, (S pede cepo.
i ^ inventis pfijer
> nety iS timets4i\.
Qmdieeedtyquid mniquo
ius^ quaerat Error . ^
Verius enim tuacfuntoptf^
mi^ tunc excellentes , & ^ ufa
digni , ciim
itionem veF^abelif integra lU"
Dadiylum vel habent dicione :
ex quatuor j.velpluribus lytta--'
bis ) v^habent monoi^llabum
“ * . - ' ' CLUII ♦ ‘
4
,iC8
- omToS •* «Odi
optimi ddinit£xametmm nri
j* °c»io'do, /e^w/»e fa.j .J-
u. tcrti6 hoc modo, wireribi
mTai-t *” '>•
modo i" • ftoc
modo, pnmus Ab oris» Sicaf!
Sa^ T'"i
om , h in fine habeat didin
Jn^ quadrifyllabo
bMfd'?" « ha.
dSvwI?'®®®"’ triTyJlabam ' bS
£oin - triwymbc. an^
/^«e£rter,ut conftac ex illis ver
fifcosV/rgiliitadiverlisS
i^ylvejlrem tenuiUufam medi.'
* Jarts avena.
Cmticuert omnes^imeMtique ora *
^ . te» eia» t. ' :
SiiTMur rAcbrj»ta»t\ tUjftqUe ‘
babeuas n
Advertas feptimo 5 qi;6d
in fexto loco quandoque pro
dcToftat daftylus, &Exametruni,
dicitur da6lylicum a PoedSyquod,
eft (ciendum, non imitandum, ciini; ,
fit infulfiim , atque ineptum ; ye--
rum efi tamen qiiod daSylus fit
(ponimus per figuram , quam ap- ♦
pellant Synerefim . contrahendo'
duas (yllabas unam ^ut dicemus
infra; pro Exemplo fint illlverfiis
Horatii libro primo , & fecundo.
Sermonum, Satyra fecunda, *& ter-^
da , libro primo Epifl:oIarum>:
Epiftola fecunda' ad. Lollium, &
Epifiola /exta ad Humicium. .
Hcc illi reBe , me corporis optima
Lynceus ,
Sudando pinguem lotiis Aiium^ .
^e^necOjirea, .
tamen bjBcJceleratm
’ vincula Protheus , ' ■
• TeJiadiu,^uhdJtceJJas,autftre-.
mus anteis. H Ad'
I
Diuiiiz^ by Googk
lyo
^ ' Advertas 0(aav6'*/qu6d
quandoque Exametrum eft Hy-
permetrum, hoceft habet fyllabam
fuperfluentem , & fuperexceden-
tem in fine , & id etiam Ineptiae at-
tribuendum , cum pariat ingratum
Sonum,' & difplicentem Cantilo-
^ nam ; falvatur tamen perfecl|^ , &
IntegritasExametri per-Ethlypfii^'
vel per Synalephem confifieiii
tem in 'fine Verfiis anteceden-
tis , & in principio Verfiis fiibfe-
quentis^ Nam fi Exametrum cuu».
fyllaba fiiperabundanti defirut in,
m*, tunc m cum vocali anteceden-?
ti ablbrbetur a Vocali , aut Diphj^'
thofigo pofita in principio Exame-
tri fiiblequeritis : Si .vero Exarne-
mim cum' (yllaba fiiperexcedenti
definit in Vocalem , aut Diphton-
gum, tunc VocaliSviut Diphthogi-
gus abfbfbetur a Vocali > vel
Diphtongo pofita in principo Veiv,
' ius
\
HL:
pin(‘i ■ : by Gc '>
lyr
/us /equends , ut videre ,efl; ex illi?
.Verfibus yirgijlii libro feptimo
<®neidos. . . , ’
\amque rteT emenjip turres , {tc te*
. ^ .Ba Lai inorm/t . '
Ardua cern^aut I^venes , muroj^
vc, • que Jiihifrant .
Atque ^^v ilUs- aUfe libro fecundo
j / .< Geprgicoi;umr . :
infiritUr ptrorxji^u^ucis.Arri
> , huius hoTTiday \ '■ ' v
^eriles Piatam Malos gejjere
valente^ . - . . .
.;r Advertas ^ nono qu6d quan-
doque in quin&o-lbco pro daflylo’
ftatr Spondaeus , & Exametrum
dicitur Spondaicum , idque fit, vel»
:ul majeftatern , _ & magnitudinem;
vel ad fiuporem , & adipirationem
expriinendam 5 - ut volunt Poetae.:^
Virgilids fiepe id fecit ; Nos rar6,
vel numquam J^^c facere, debe-^
mus , quoniam .quidquid permitti-
> . i ' \ U ^ ' tur r
b
Digitized by
iji
tur infignibus Poetk 3 non permit*
tendum eft Rudibus , & Tyronl-
bus in Arte Poetica ; Exerbpla
Exametri S^ndaici fiint haec.': ’ f
Chara Deum Soholes \' in)agnum Io-‘
* ' , Incrementum» ' ' * ^ *
Conjiitit j atque Oculis pbrgfgia
Agmina Circumjpexit» . • - - *
. Advertas ^decimo’’ qubd
quandoque ' in quinft 6 loco ftat
■ ambus , Exarhetrum dicitur
' ‘ambicum,fic eft illud Virgilii litSrd
' ' ecundo^Georgicprum . ' ^
JMunerihus tibi parhpmeo~'grmi^
-dtis^AiAtmno, * ■ ' 1
t (^atidoqlie in quinflo^
brachys , qtibd /cire lalidabile dftl*
• fecere, aut imitari infulfiirni & ceiv--
fura dignurn;'fic eft illud Virgi-
lii.libro decimo ^neidos."^
Grajus Homd' 'inflBos-Hh^ens
' 7 pr^ugus ^ ■'
'Advertas linciecimS qubd ex
Exainetris fiunt )%logJC , Georgi-
iv^Pqemata y. atque alia genera
Compofitionurn >- ut .videre eft
• apud' ^ntiquq$- , , & Recentiqi?gs
Poetas , Virgilium, Liicanurn, Sta*
;tiuitt> Silium itaircum, Aufonium;
TibuIIum^CatuIIum, & alios; fiuntr
^eti^inivSpjg^^^arumata ex /olis Ejw-
metris , ut videre^efl-apud MaVtia-
,|€inj&N^-addiinus de npfttoJfiOC
Exempto; ad CAROL^
Auguftiffliuum imperatQren^
ftriacum. ' ;,.{y
da Gradi^. y \ . ^ „ j. , ; ;
l^.raUfim4<^/l>alim Jitm
- FttNE^ Ar^Mrber. -
OculoT. ^enditti
Ut Imber - . \
jEmana^t /mpi,
■ r :gn«y:a-4i^et r. , J
Vinum. \ frater fratrerUipa^
ii-y truuJq^.Kepdtemy- , i
idifpftms Gallis^ cot^.t
(i^^s ire' H j ^ Coa-
Digiiized by Coogle
• CdhiraTiHiibmcas yfcks l Aftgt^
que mi>tdces^ ‘ - ' ^ ’ •'
‘ Tiec^is Bello tantis nec T^fm*
\ nus Armis ' .• ?
>tZfex eriti niftTe Kosy CABDLEy
- • ad aethera 'veSuni '
" Aujlriacis 'Aquilis videamus cum
“ fummo - ; ' -i « j ^
^^quaium yjh^r^fq^ forem iDjh
1 ^ ^ - mniithquejuprem^
'SUr^ae^ Itali^que & iandeM th^
tius Orbisx
Xit Patrem i Ut
VotarepoJcuHt^^^''- •
Si pH^dre a '
mina i^ART^ ^ - ^
flidem)us ; iutw reddit ' tua Regia
Laurus. ^
^VAdlyertas diiodecim6 S <|ii6S
/ub Exametro ponitur * Pentame^
ttuni ) Gx ‘ iHt§ alternatim fitiii
Elegia: , Eptftol^, Epitaphia, atque
, etknn Epigrarmtiata ; quandoque
-v-a c -i-1 i ••"•'fiib
D'gl?iz: j by Ot
' '
.(ub uno Exarhetro ponuntur plu-
. ra Pentarrietra , & fit Carrrietf , feu
" -Epigranlma, ficeft illud VirgiliL\
Hos Ego verjtculos feciy tulit Alter
• Homr&si ' ' . ' )
” Sic vos non Vobis nidificatis AVes^
Sic vos non vobis Jirtis aratra
7' Boves i
- Sic Vos fi Vobis melUficatis Apesz
"Sk vbs mn vobis vellera Fertis
Advertas dectmo terdd qxf&d
'quandoqu'e> &b Exabietit). poi»*
nitur Alcmanicum ' AcataleSi-
cum , & ex his ad alternas yicfes fi-
iint Odap /uti videre eft apud Hcfe
ratium libro primo CarminutnOde
Vll.ad Hatftacium Plancum Oon*
folarem ; _ t \ ^
Laudabunt alii claram Rhodon^aut
Mitylenem 9
AutEpbeJumM^tirifve Corinthi
Miinia^ vel iRa^cbo Thebas y vei
H 4 ApoU
Digitized by Coogl
Apolline Delphas ^
Inpgnes^ aut Thejfala Tempe T
Sunt quibus unum Opus/ eji inta^i
'.s : . Palladi sUirbem » ’ . • ^
Carmine perpetuo celebrare.
' Quandoque fiib Exametropo*
ni (olet Carmen Da6^y licum Ar-
chilochium, & Odje etiam alterna-
tixh componuntur , ut videre eft
apud Horatium libro IV. Carmi-
num Ode VII. ad Lucium Man-*
lium Torquatum. '
V^ffugere^ivesiTedeunt jam (Sra^
* ; . ' mina Campis , . ’ '
Arborihufqm Coma\, . , _
'M$tdt Terra vkes^ ^decrejcentia
. 'Ripas . :r ^
Flumina prafereunt^ ■
Gratia cum Nymphis , gemini/que
* / ‘ - S or oribus- audet . . i. '
Ducere nuda Choros,
l Quandoque fiib Exametro po-
nitur Jambicum/^pa^j^iarium ,
.. . ; fiunt
Diy ’ = 'noglc
> -4
feintrparjt^^r (adsiiadi nteua^ vit
,ces y ! ut'\rtdece eft afiiid Honatilaip
llibro Epodon Gdt illa, in quaxju^
irkuf BelHs Civilibus .non impo^
•uiltera^japt'(t0ri^^llij^a ,
r: ' Sms .
\^QMm \neque?.
t L . . perderdimaTjiy i ixf -a
l: Milacis, aut ^trtijca Pcrjenk.
yi : mantiSi.i -w?- !• rrjrj- ii
'i. : .Caleri pmereoj ne.iupratndi?
^ dum prolixiis appaiseadirlh l&ud
.OpufciiloJaddenras quidquid prb
nunc relinquimus, interim tempus,
eft, iitagamu^. \ - r; ..
i.:, . ' : ■'"i- > ! ?1 ii,;
De Pe9ttamefra»'^^y '
^ VvA; 1
A ' ^ A, '
1 "} Entametnim ita didtuf i v(v
, , ce grscca , HwtJ qu® qulh^
que fignificat apud I^tinos , qu^
By niaiu
. i» ./
DIgitized by Googie
quinque i)Mibu^jqQOfum^primus,
& (toindusy Ivd eft daiftylus, vdl
Spqndflfus . >; .tertius feinpef ^ eft
Spondasus ; quartus , & quinSui,
l^per . eft ' Atu^ftusr;- feu cdn-
ftat ulitatiiis ex quatuorpedibusj,
&' duabus caeftins? ,?.q^^ jmiftim
conftittiunt: ■quihflufn ^sp^ei^_V;
primi duo fiint- ambo iW^yli >
.vel Spondei ; vel mixti ;-pdft eos
(equitur caclura ,(eu (yilabaJonga;
deind^ Yiecefl^b profequuikur
duoDaSylij ultimb altera c^fiiraj
(eu fyllaba longa*. Gaeftira nom feft
. aliud nifi (yllaba una quafi oda , &
derelifla ex didlione antecedenti,
uti (iint exempla frequentiflima
apud Ovidiuiu in Elegiis ,
Imbre per indignas ufque cadente
genas i
.rsr;i
Ncn poterat Fati certior ej]efi4U 1
CrmdiaJtparvU aJJimUare licet.:
Car^
Digitizod 6y Googlj
'Carminfbiis v^i^erTempus tnomne
"* ' - “ \
Advertendum eft prim6 yqtidd
Pentametrum pro fiia fpeciofitatc
non debet habere pedes; & C*fiira‘s
diflolutsus , qiiiA malam armdnianj#
& lohum dKdtjdt paitet e^ his •
XJarmind dulcia Junti CarrfAMaflom
' ridajunti' \ -■ i- i*'- n
Carmina dicere vis ; Carmind plii*
rimajcts: k
Advertendum eft fecundd,qu6d
C«ftira noii debet defiimi ex diftiCK
ne feqiienti, ex antecedenti; Ex
antecedenti metrum' eft optimum^
uti vides in his. ' ' ' ' ' ^
NirV mihi refcribas , attamen ipji
veni,
•Vix Priamus tdnii\ totaque Troja
Obrutus in fafih eJJet Jidult^ aqusk
Nec mhi laffitret pendula tela md*
nus, -
H 6 Ex
Digitized by Cooglc
l8a
. , fubfequenti ini^rura
pidiini) &quafi languidxra , :Uti vi-
^reeftinhis.^. : r a
Bxfatp fe ^end^remnf,otiih.
Jam tibi vitam concedere nemo po*
2"« me yerjus fomponere Jjepe doceK
Ady^rte^um «ft terti6 , qu5d
nondi/plicet Pentametrum, fidefi-
nat cum duobus mono/y liabis diflb-
lutis , uti videre eft in his. . .
Catera dejiciant; Gloriajolafat ej}.
Jam tibi belligero in peqore grande
■x/' tCor .eji» j ' ; r 1 -
Advertendurneft.quart6, qu6d
Pentametrum optime definit , fi
definat in Choriambum, uti confiat
ex his.
f
O quantum Jiihit is c^bus Inge^
nmmi
r
Divitiis pollej.^RvboreBonJ^is.^ •;*>.
Scilicet hk duofunhEsQuly ^.Exi^
. lium.
Adr
' v T '!•
« 2,
\ »
■ Digitized by CoogI«
jALdvertendum eft quinQ6 i qu6d[
ex Exametro , & Pentametro fiunt
Dffiidia , : quae optima reputantur,
fi uterque verfiis abfblvatur qua^
;tuor. fofis diSfonibus^ uti eft illud.
\Contmbabant'm Qnjiantinopolit^^
{ IV-"' ■ l.
Innun&rabilibus \ Jotticitudhtij;
bus\ • i
Advertendum eft fe:3^t6 , qu6d
4t Exametmm retrogradiendo fiat
Pentametrum , & Pentametrum
fiat Exametrufn , Diftichon dlai
mirabile, Uti.eft illud. .... ..
rS 'atrum pingm dabe^mn macrtm
' Sacrificabo^' ^ . * . ' ' ’ • ; : ; ^
Sacrficahb: Macrum y^m^dabd
pingrue Cacrum. . r - ? :7
dem vocali, fic eft ilJud'ad Vh
€toriampi’iellulto^.;;brr^^ * 1 1 ""
- m
Digitized by Coogie
ir 85
*i)ivdf^ vitiumyJ^SoHdl
vita;-' 'A ' ' ...r: - ■'« ' )
« . Ut vincam Venertmyvinajvirum^
• V '&tOn ' ■ f t t t ' • ‘S. ‘ ' i. ' V.* ‘ V
,1.^ Advertendum cft oQav^, quod
Difiichon eti^ eft laudabile , Xx
omnes diSiones incipiant i ab ea-
dem cdnTbrtanti, fic 6ft iliud,
Carmina compojui cun^s tharijji*
L i. ..ma Cycms; . .. a " .
- Caftalides CaMs carmina compta
. ^ : colunt , . vf -'. ^ ■.
'Advertendum eft non6 , qu6d
Diftichon eft argutum, & ingenio^
fiim, fi continet Auxefim Hy-
perbolem, fic eft illud fupraDo-
tnuin jLucipvici XIV. . Re^s Gal-
lorum. . ' ' •
jpi^ ffomtu ^"lUrbi , JIrbrs Ottbi ;
e:f ' JedneutratriumMs ‘ ■ " i
Pactf par '^Luddvicei
'Aflvertenduai^rfl dedmo,iqaeid,
: . Di-
'Dffticftmxdmpium St benlfoiv
matum dicitur > fi cdh tin&t fimili<
ter Cad^lSjfimiiiterDeffhcnsySt Ifo*
■colon ; uti eifl iUud de VirgUio.
^r4tory Emcs ypaviy colui^
r'J yitperavii - • • - - • ' '
SpprasyRtfSilJ^ei^ rmdejm^i
' manU;: ' • • -s . : ,v « i , V
Advertendum eft undccim6 l
^ta6d ESfifchoii laiidamr , ficontt-
neatCpmparationemjfic eft fllud de
CaeiSre Auguftd. ^ • '
HoSepMt totdireiemt J^dkuit
manet - • - ■ ' ■ >
i ^ ,
Dividum cum jovk
' Advertehdtitn eft diiod^chnAi
au6d Diftichon excitat ftbi ijum-
mos plaufii§,fi coikirieatilbhtrarie^
tatem, & fen/iium DivSfitatciUific
eft illud' de Auftf Jacis.' ; ‘
Bella gerant aHi , tuJfiHx Aujlrii^
^ nuhei ^
0«^
t.
r zedbyCooglc
* XiU -
;’• ■ >. QI^Aj^C^l^tS »'. . ^ ^ 'X'!^ + ';^rf
'*v Advertendum eft decimo terti6
quCidGommutatioverborumetiain
lacit formofiim , & cpnciiinum Di*
ft ichon ^fic 'eil illii^ ‘de Didcme Car-
jhaginis Regiqa; , - i
'Jf^lix DidoihuUi henenujitfi 'Aii-
/ TitQ^rr \y: ■ ^
^ JS. 0 C ^ertunie yj)4gis ; hocfugUip^
... \ . teyperif. - ^ ; ,
“ Advertendum eft decimo :quar«
jt6,qu6d Sufpenfio.cqm Conjugato
ictlamdat Difticho leporem,,- &ar-
f utiam, ftc eft illud Martialis ad
loilum. S j
'^Htitur qui te vitiojum , Zoile
.. ' li ' ' ! '[ *
2ion^i$ipfus Homoesy ZpikyJid
\ ' i ••
" Advertendum eft_ decimd qi?^
'£tb i qu6d ;^quivocum , & ^Equi^
yocatib Qiism dat condimentum, &
arti-
- f \
D» d by ('.OOgIe
: i 2 f
artificium Difticho , fic eft illud de
Nerone.
Quis neget JEnece magna dejlii/^
-v j peronem ? ' M
, Suhjlulit hic Matrem^ JubJluUt
' Ule Patrem. »
;i tr
J)e Msiro DaBylico Adonio^^
Ti K Etrum
J[VJL ita
Inventorejvel quia eo laudabantur
Virtutes Adonis: conflat ex dadly-
lo , & f{X)ndaeo, feu chorajo, ut con^
ftatesrhis. . . ;■ '
Carmina feruent X
. * ; . Siderc^fitlgent i • ^
f .i ‘ Omnia pulvis. :
. . , Catera linquo.
- lura tuebor.
]^:ava Voluptas..
N *
•T
V
f X'? ►'?
( , •
i- •
De
Digitized by Googie
t86
'De At^tro DaByKco Hjmemaco,
M Etfiim Daflylicum Hyine-
niacum ita dicitur ab Hy-
mene Inventore : condat ex duo-
bus Daflylis , /eu ex Daftylo , &
Cretico , ut patet ex his verfij^us.
Horrida fralia
. Cernimus urere
■ 'Hmnus dbfltepit : .
Excitat omnia.
. . X ■« /
De Metro DaB^ico ArthihchUl ‘
M Etruixr Daftylicum Archi-
lochium nomen habet ab
Archilocho, qui illud invenit: con-
dat ex Semipentametro, fcilicet ex
duobus daflylis , .&Cafiira in fine,
iit monftrant hi ver/us.
. Arboribujque Coma.
• FIh\
Digitized by Googli
' Flumina pTjbterelintl * »
Duceire niidadhiroft^ i/,
Omtiaddpfa Cdduni. J. i
Obruta grdjidinihuy^ '
' Oppida quaqtie gemuntl -
s ' >
DdH^lico Gh^dnidi
' J
M Etfuta p^yUciim (^jco^
atfatri ItadidtQr ii, Glycone,
qui illu^ |Wai 6 lrtv«nit , & excogi-
tavit SCqnftat ex tribus pedibus,
quorum priittuseft Spondasus , ie-
cunduS)i& tertius eft daftylus; ter-
tius tamen ^efteffiGreticiis, ut
oflenduttt teqdentes veriuSi >
Nudam remigio latus,
PeJjS$t AS^erifl/S&A'^ 'V ^
^Ivajiliambilis.
■.*■• '^e6^J<UlMil>riu>»,'i4v^ <'T'
1 ^ f » ^ * V X • ^ ,* '
-* 4./ ' . .' * t ..
f % s.' t r
* ‘ r • :
rf'* , : .
■ f r '
AW* * • *
£>f
Digitized by Googie
.1r88
J)e Metro DaBylko Pberscratio,
M Etrum DaSylicum Phere-
cratium a Pherecrate Poeta
nomen , & Origiiiem fortitum eft •
Ck)n(kt ex tribus pedibus, quorum
' primus, & tertius eft Spondeus, vel
choraeus: fecundus , feu m^^dius eft
daflylus,ut liquet ex his verfibus.
.. ' JamfirfnofaJuvenA^^. f f
. ' £cc mlcbrgfugitrm^ J v
Robur yquodfuit:ante9',
^sOCtin^i^
. i. ' »
'Eoctindumjaceti atque:
^ Pduktim calor gmnir rr' ■f vn
; * Rm ^en^s gehh ^ ^
ri \ r:r: o^ r iT
, . . - ■ -
De Metro DaUylico Akmmicffi
4 ‘ >
M lkram Daaylicum^vAJcma-
nicum ita dicitur ab Alcma-^
no Autbore: triplex eft, aliud Aca*
taledicum , aliud Catale61icum >
t * - * aliud
Digitized by GtnJijI
aliud ' Hypercatate£licum ex :api
probatis* Authorjbus.
' ' Metrum Dady;Iicuni Alcmani-
cum Acataleflicum ' conflat' e>?
quatuor pedibus integris ,• duo pri^
mi pedes flmt ambo daclyli i ambo
fpondaei , vel mixti ; tertius eft da-^
6i:yius; quartus' eft Spbndasus v vel
C|iora?us,* pro exemplo habes hos
verflis Horatii, / * - . , ' ’ " .
'Epbejumi hmari/ve Corinthii
Injignes^aut Tbejptia Tempe.
CHrmineperpetuo celebrare.
' Plurimus in Junonis honore.^
'' Jiietrum dfdayli^ih' JAIcmani^
CuTti Catale6iicum cohftar ex dua-'
ruor pedibus,' Tyilaba dehciente . iii‘
primo loco flatlyllaba; in fecundo,*
& tertio flat Da^Sylus in . quarto'
flat Spondaeus ^ ybl Chordus , Uf
oflendimt* hi fequentes verfhs, r, -
J dmJiuS^ibus obruit ' yi
‘i ‘ Q^ot velivolas Jti^te navet^ ‘ '
' - ^ £x^
Digitized by Googlc
rI9P
.fxfeplf^ in^rs jacet mgens \
^ In litore turba mrorurp.
l^trnm .Da6^liciim AJcmani-
cum HypercataleSicum conflat eit
tribus dafly Iis, & fyllaba in fine,
ptapparet.exhis verfibus*., v .
%^ivimus^ k> tacite ftuiwus . \
f Ad tumulum mferiv mprimuri r .
' pedem , . .
Aut Lachejls properantis iter ? /
‘ manet Necis atra Dies*
« *
% j .* ' • -
De ^tro J)aBylicp Pbalifco
M Etrum pa<Sylk^ Phali-
fcuin, ita dicimur a Phalifcp^
quodam infigni Poeta, qui illudio^
venit : conflat ex tribus Da£lylis
tji Spondax), yel Choraeo in fine , ut
viides in his. verfibus. - • - ' i
Jb^dia wvibus inclyta r:*', »
I^det aurea gy^tia vuItUyy ,
Vut^aOrdi^UiS ifffirit ;
Gdiiir
A* -*
Digitized by
Gaudiamijcet amabilis sre, ■.
« i
De jMetro DaSylico Akaicoi
■ ' '
Etrum Da£lylicutn Alcaicum
XVX ita appellatur ab Alcaso Poe#
ta graneo Inventore : duplex
primum diiitur Meshypercatale^
^icum; fecundum Daftylotrocjiaw
curri. - ^ V.
Metrum Da(5>ylicum Alcaicuni
Meshypercatale^icum conflat ex
j quatuor pedibus , & Caefiira: in pri-
1 roo joco flat Spondaeus , vel Jarh-
: bus ; in feciindb Jambus , in tertio
\ Cseflira ; in; quarto E)ai5lylus ; in
quinto Dadylus , vel Creticus , ut
i;»tet,iex, . jillis.v^fdxis apudHorar
. tium./. ■ . . w. f/ .v" i (' ’
[ alta fiet nive c^diiim^ , ,
SoraB^<ineo.jam
\L(trge rej^mnsiift^^
■ 'ter*
fj^±
Permitte diis catera y quifmuly
Stravere yetos aquor e /erviUt^u
Metrum Da^Iiciim Alcaicum
Da6ty]qtrochakum cpftat ex qua-
tubr pedibus : primi diio flint 'am-
bo daclyli; duo fequentes ambo
Trochaei , feu Ghorjei ; quandoque
ultimus proTrochseqeft Spondaeus,
conflat ex illis verfibus apud
eundem Horatium.
Sive Mari libet Adiriano,
Sic geminant Corybantes ara, ■
■ ‘ J uppiter ipfe ruens tumultu . ’
■ Jlomacho appojuijfe Ttojiro,
TDe Metro, DaSiUcd Afclepiada(A
' ■ . ■ ■ -?■ .
M vEtrurh DaSylicum Afcle-
pi^daeum ita dicitur abA/cIe-
piade Authore , & ejus Inyentdie/
duplex efl, alterum Meshy percata-
le£hcum, altentoCataIe 61 icum."
Metrum P^^licuzii Afclepia-?
" * - -- ■ ^um
niwm,- iby (^“ogIe'
193
dasi^m Meshypercatale^licumcon-
i!at ex Spondeo , Da6lylo , &
, Syllaba longa’, podea ex duobus
Da6lylis , ut patet ex iljis yerfi^
bus apud Horatium
* , Mi^ce?ias<iAtavis edite Re^ibusi
0 i) prajidium , dulce Decus
meum ^
Sunt quos Curriculo pulverem^
Olympicum *
Collegijfe juvat y metaq; feruidis
Invitata Rotis , palmaque no*
bilis
Terrarum Dominos evehit ad
Deos,
~ Metrum Dafly licum A/cIepia-
d^um Catale6bcum conflat ' ex-
Spondaeo, Da61y Io, & Syllaba Ion-
g^; deinde ex daayld,& Spondaeo.;
in primo tamen loco quandoque
flat Dadylus pro Spondaeo, ut
conflat ex illis Verfibus apud Boe-
tium Philp/ophum, & Poetam. ,
I Heti
Dipitized by GuugI
194
Heu quam pr accipit i merfa pro-
fundo
Mens hehet y & propria luce re*
Tendit in (ttbereas ire ienehras}, ^
Metrum Daftylicnm A/cIepia-
dacum Meshypercatale61icum fe-
cundum alios conflat ex Spondaeo,
duobus Choriambis , & Pyri-
chio: iidem Verfus faciunt iltrum-
quc per diverfam Scanfionem.
Ve Metro Hendecqfyllaho. .
CAPUT. V.
T Raclavimus u/que adhuc de
Metro Da6lyl ico : nunc de
Metro Hendecafyilabo breviter
agimiis . Metrum Hendecafylla-
bum ita dicitur a Voce granea
'flyliy.oi , qu 2 c undecim fignificat
apud. Latinos , quia hujufmodi
Me:
Diyiiiz©"!! L'V CjOOgl
Metrupi ex undecim' fyllabis con-
fla^.. Duplex eft Metrum Hende-
c^^llabuni 5 alterum Phaleucium, ,
jaltemrn Siapphicum. ^
Metrum Hcndecaiyilabum Pha^
leucium ita didlum eft a Phaleu-
co, vel Phalecio, qui illud invenit;
conflat ex Spondaeo , Da^lylo ^ &
tribus Choragis ; quandoqiie in fi-
ne pro Chora:q ffet Spondaeus , ad
Exemplum fint illi Verfiis. fiib
Imagine Martialis . , - .
Hic ejl^ quem legis ; ille , quem
requiris,^ \ ^
Toto notus m Orbe Marti alis
Argutis Epigrammaton libellis i
' - £ui^ LeBorJludioJe ^^qmd dedijli
[ Viventi Decus ^ at que fentientiy
. 'Rari ciper es habent Po€ti£»
^ • Metrum Henidecafyll^umSapK
phicutn,coi)ftat ex Chora?o , Sppn*
[ ^da:o, !Dfe6)tylq, & Duobus Cho^
r«js;; .q[uaii3oque: in ultimo loca
I z pro -
Digitized by GcogL
19 ^
pro Chorneo ftat Spondaeiis , iit
conflat ex illis verfibus' apud Ho-
ratium libro I. ' Ode ii., quibus
ternis quibufque addit unumAdo-
nipm. * .
Jam fatis terris mvis , atque dira
‘ Grandinis 'mift Pater y ru-‘
' bente '
; JJextera facras inculatus Arces
. Yerruit Orbem, ■ ■
De Metro J ambico.
C A P V T. VL
M Etrunt' Jamblptoi ' 'ita 'di-
citur 4;;' pedibus Jambfe ,
quos admittitrquadruplex eft, aliud
dicitur Monometrum , aliud- Di-
rrietrumv aliud Trimetrum aliiid
Tetrametfurri apud -- apprtsbatosr
Authofes , & egregios
Profeflbres ^de fingnlla agendumr
eft, : - De
197
- ' J)e Metro J amhico !Mon(^7netro.
* '» * . # • A . . ; • . * . • f
M Etrum^ Jambicum Mopo-\
-metum 'quatruplex eft • j
Acatale^licnm, Catale^licum, Bra^
chycataleftjcum 3 & Hypercatale-^
fticum.
> f *
Metrum Jambicum. Monomo'
trum Acatalefticum conflat ex
duobus pedibus intiegris , quorum
primus poteftefloSporidjEus, Gho^
f asusjJPyrichius, vel Jatnbus; fecun-
dus eftjambus, vel Pyricfaius,pro
ig^emplqtintilli Verflis. .
;
AmaBontpiy f Crimen cavel .
; j Cole Deos \ . ( Crimen fuge . .
j * Metrum Jambicum Monome-
trurn Catale^ic^ .conflat ex
Jainbo , & fyllaba in^e, ut con-
flat ex his Verfibus •
Timemus ^ V Sepulchi^um.i
pavemus^ j quodv^atr
. I 3 'Met
Digitized by Googlc
198
Metrum JambiCum Monome-
trum Brachycatale^licum conftat
ex liiiO pede- integro , * i * vel eil
Jambus , vel Spon(feiis;^'Ve{Cho?
rseus, vel Pyrichius , ut' conflat ex
liisVerfibus, ' : . • ' ^
Cavej
Fugey
Vita
Malumi
Cole^
Bonumi
Bonuin '
i \
*
Metrum' JambieumMortottiei
trum, Hypercataleflicum conflat
ex duobus pedibus, &' fyUaba fii-
perfluente ; primus j^s eft Spon^
daais, Choicus', lahibds , velPy-
lidiius f ^Scuridust efl Tiimbus > in
fine flat- fyllaba , vel brevis , vel
loriga ; quoniam ultima fyllaba
communis efl ex bonis Poetisj prp
exemplo fint illi Verfus,
^ther nitefcit ^ ^
Loiiuf que fulget' ‘ ; ,•
. UJquam nec umbris
• Ii
. JuHtet Jub atrisy .
, . S pondet proinde .
Diem ferenum :
. Spondetque lucem '
2iimbis carentem.
De Metro J ambico Dimetrol ‘
t t
M Etrum Jambicum Dime-i
trum quadruplex etiam eft,
aliud Acatale<fticum , aliud Catale-
^ dicum , aliud Brachycatalefticum
aliud Hypercataleclicum,
Metrum 'Jambicum Dimetrum
'AcataleQicum ell illud , quod
conflat ex quatuor pedibus inte-
gris; in primo Joco flat Jambus, vel
Spondaus; in fecundo Iambus ; in
tertio Iambus , vel Spondseus , in
quarto loco Iambus , vel Pyri*
Chius; pro exemplo flnt illi Verfijs
..^^pud Eccleflaflicos. . > t'
QuemTerra, Pontus ySiderd'
I 4 C(h
by Googlt
ioo
Colunt^ adoranty pradicant
Trinam regentem Machinam
Clauftrum Maria bajulat.
Quandoque in primo loco ftat
etiam Pyrichius, vel Chora?ds.
Metrum Jambicum Dimetrum
Catalefticum conftat ex. quatuor
pedibus,(yllaba deficiete in fine,' in
primo, &(ecundo loco ftatSpod^us,
Jambus,Clora£us, vel Pyrichius^ in
tertio loco ftat Jambus^ in fine fiat
(yllaba brevis, vel longa? pro exem-
plo fint hi Verfiis. : - !
Seu S ol fur git in Ortu '
, . Sive languet in Umbris y " %
, . Omnes Fatum timemus y j |
’ -/Mimis Orcum pavemusy j
Om77es terret Sepulcbrum,
Iambicum Dimetrum, Brachy-
catalefticum confiat ex tribus pe-
' .dibus integris j qui pofiiint efle
mixti ex Spondaeis, Choragis , largj^
bis-, & Pyrichiis , ut confiat ex. illis i
aoii
V cr -i^Videi^De^ar^fe.
Ave Maris Stella^
•s , }• . ■ dima^ 'r ' ‘ -; r, J
; .-. , f Atq^^/^per Virgoi^ ; . • • i
- r ^FelixCoeli Porta ; i
^ - Sumem illud Avc ^ .fr: ■ ^ • > . . >
t : Cabrielisl ore y j ' : j — ; j
. ' ' Funda nos in Pace . ■ :r i : f t '
• Mutans Evx.mmen ^ ' : ; ,'f
Metrum Iambicum Dimetrum
-Hy perca taleclicum conftat ex
rqtiatuor pedibus, & fyllaba in fine;
ih primo loco ftat Spondaeus; in.fe-
, eundo 'Iambus ; . in tertio Spon-
-dcEUS ; in quarto Iambus ; . in! ulti-
mo loco fyllaba brevis, vel lon-
ga, pro exemplo fint illi.verfus
^Horatii .! t * ‘ .
' ! SilVit labor ant&s , geluque . /
' : i)eprome quadrimum Sabina . ^
• ^ Depralidntesy nec CupreJJi^ ! ^ .
r T r .
* ■ . • '
. . . ^ • u V ■ J* - A • .
— •• i i*
; . . ' ; I jr De
- •
•3igrti2ed by Googie
aoi
De J amhici' ^
^ - i .< • I
, . " • «i
J Ambicum Trimetrum dicitur
alio .nomihe Senarium apud
Poetas, ficuti Dimetrum dicitur
quaternarium: hujiiftnodi metrum
quatuor rpecies habet j nam aliud
dicitur AcataleOicum , aliud Hy-
percatale6hcum , aliud Catalecti-
cum, aliud Brachycatalefticum.
Jambicum Trimetrum Acatale-
fticum eft illud , quod habet /ex
pedes integros : in primo , /ecundo,
& tertio loco admittit Spondaeum ,
Iambum , Choraeum , vel Pyri-
chium: in /ecundo, quaito, & /exto
loco admittit /bium Iambum, pro
exemplo /intilli Ver/us Horatii ih
libro Epodon, ubi ex Iambicis Tri-
metris Acataleflicis & Dimetris
etiam Acatale6t icis ad altemks vi-
ces facit plures Odas , Scprae/^tii»^-*'*^
illam ad Maledicum • ^
vex^^
Lams
Ignavus adversum lupos?
Quin huc inanes y Ji potes y vertis
minas y
Et me remorjurum petis?
Ham qualis aut MoloJJus y aut
Juluus Lacon y
I ' Amical^isFafiorihus y
■ Agam per altas aure Juhlata nivesy
j -i.' Qujccunque pracedatjera.
Hujufmodi metrum apud Tra-
gicos y prsefertim Senecam in filis
/ Tragaediis in fexto loco admittit -
femper Iambum , in locis antece-
. dentibus admittitSpondaJumjCho-
r^um, Pyrichium^Daftylum, Ana-
I pxftum, Tribrachym, & alios; pro
exemplo flnt illi Verfus ejufdem
in Tragaedia prima de Hercule Fu-
rente A6lu pritno^ubi luno per So-
r^jloquium fic conqueritur.
r 'i\ Soror Tonantisy Hoc enim folum
' ■ " 'mibi ’ I
- Quid immerentes 'bojpites
-V 'Kpmen reliS^um efl^Jim^eY. alie-
num Jovem , )
Ac t£mpla Jifmmi Vidua defirvi
. ,.j€therrf, - ^
Zficumque C^lo pul/a pellicibus
dedi, : . -r- ^
Tellus, colenda ejly pellices, Cee Ium
' tenent, . . - V
Hujufrnodi Metrum admittit
etiam in fexto loco Spondcxum >'&
tunc dicitur Iambicum Choliam-
^bicum, Scazon, ieu Claudicans, ut
potes videre apud Martialem-,, qui
fxpc fepius utitur hoc Metro, 'ad
componenda Epigrammata v.ide
quibus Nos dicemus in altero
Opufculo , pro exemplo flnt. iHi
Verfiis. - . j,'r
' Pafiperjjl Clitus y ^ videri vult
pauper ; " F m
0 numquam dives, Jiat y rogamul
Coelum, ■ -y ■ ■ ' J'
Vt quidquid excitat ) i>fipetret.mi'
fellus. ^ ,aM&-
i
>>
Metrum Tambicum^Trimetrum
Catalecticum habet fex pedes, rylla*"
badefk iente , prd exemplo fit Ode
: illa apud HoratiUrh libro 'fecundo
"Carminum, ubi ex Trochaicis Di-
metris -CatialeCticisS Jambici^
Trime tds- CataleCticis' alternatim
facit longum Carmen. ' * : -
Mon Ebury ?teqtte aureum ^
Mea renidet in Domo lacunari
2<ion trabes JJymettix
Prkmlint Colunas ulttfna irecifas^
J^rka<i neque Attali
- : \ Ignotus hieres regiUrn occu^vt l
, Jambicum Trimetrum Hyper-
cataleClicum confiat ex fex pedi-’
bus , &iyl[aba in fine fijper exce-,
dente;.pro exemplo fiht hi VerfiisI
‘He-quam QmnBillus eji y hoc dun^
taxat refertur,' * • • " : J»"
TAequam QuwBillus eJl , hoc dunfi
taxat monemus,
Heguam QmnBillus g/? , hoc dum^
i' .V taxat (utetisjt |Dg
I
4
Digitized by Googie
iois
DeJamhicoTetrametrdl
, ♦
f
J Ambicum Tetrametrum alio
nomine dicitur 0(J>onariiuTi ;
quatriipIexeft,Acatale6licu, Cata-
lecticum, Brachycatalcfticiim, &
HypercataleClicum leo modo, quo
di|(3um eft de Trimetro.
J)e Metro Trochaico •'
CAPUT. VIL
. >
• )
M Etrum Trochaicum ita dici-
tur k pedibus Trochaeis ,
quos admittit : in quadruplici ge-
nere ed, aliud dicitur Monome-
trum, aliud Dimetrum, aliud Tri-
inetrum, aliud Tetrametrum^ de-
Cngulis agimy^ .
' •i
. , . i
Digitizr-1 by Googie
ai|M*«i _
jidy
De^^Mkrh ^rociaieo TubffometYi^
S lcud Jambicum MoriometruiH
' tjuaamplex eft \ aliiid Acat|»
Ie6dcunij aliud C|tale<Slicum, aliud *
Brachycataleflicum, aliud Hyper-
catale^Giirn,ita Trochaicum, Mo-
nomc^trr ^\iadiSmlex eft , aliud
' Aeatale^diMd^ - miud Qatale^ti-
‘ ctimy aliud^ Bfadiycatirefticum*,^
ali ud Hypeifcat ale^^icum; * ' ' '
’ l^etriim Trochaicum Motioine-
trum Acatale^dcum habet 'ducfe
pedes integros, Ijui ilint^ambo
Trochsei , vhl mi^ti ^ Spondasis f
Jambis , & PypcHiis ^proeiemplq
fint hi Verfiis . ' \
j0ra pulchra i l Nec fimetef
Mrachray Necpa‘i^
Scintillatey ^Quotqt^tUmhr^
<fm^urate ' Terra vihrat i
Luce femper QuotquotumWai^
S pecioja . ' Terra jacit. ^
r Metrum Tfo^cum ^ono;
■ mej "
Dtgitized by Googlc
. toeo^wii Catalc&‘cilfti liabet 3u$.s
rpedes ',^ fylfebarTdefi^nte; ,? ex^- j
-pium habes inhis Verfibus miittis,
i , Sideram v ; . > • J!^ic 4 te,y . ^
Lucida i:> :S /Fulgete \ ^ l •
' Fuigida j' ' '..:-RadfOf\ j ' ; '
i\ ■■ Sidera l
Metrum iTropbtueum ;Mpnp^
inetram 'BraehycattleSicum ^ha-
bet unum , & iinicum pedem Tron
^haicum , ut conftat ex his Verfi-
fcus mixtis; Iv4 : r
- . : Pelle, y ■ ; Quidquid,^. ^ ::
. :]rlCd^i.) 'DeiAzl/^ 'f'
x: /Fugei: 1 .•' Jura . '■ .m,;'
Vita ' .Ladit: ' ,:i
Metrum ' Trothaiciim Mono-
metrum Hypercataleclicum habet
duos pedes , & fyllabam in fine A-
perfluentem. , ut confiat ex Iris
y erfibus mixtis, ^ ^ A.
Cernit e fokm j Serenmei./
y Luz
Lumina mittit
Radios vibrat
Lucidiores,
5109
Gaudiagignit
Fuhurat ore i
Cernite fiUm.
.}
De Metro Trochaico Dimetr^l
M Etrum Trochaicum Dime-
trum quadruplex eft , aliud
Acatalevfhcum , ■ aliud . Catale«5li-
curt^ , aliud BrachycataJeflicum /
aliud Hypercatale^iicum.
Metrum Trochaicum Dime^
trum Acataledicum habet qua-
tuor ped^. integros , qui omnes
fiint Trckrhsei , vel mixti ex Spon-
deis ,^Jambis , Pyrichiis , &'Trx)-i
cheis , ficuti Metrum Trochaicum
Dimetrum Catalecticum’ habet
quatuor pedes , lyllaba deficiente
in fin'e ; ad Exemplum fit primo*
Hymnus pro Eucharifiia, in quo*
Trochaici Dimetri Acatale^ici , & '
VeiTus Trochaici Dimetri Catale- •
’£tici
Digitized by CoogI(
aiQ ;
iflid ad alternas vices feciuDt Ion*
gam Cantilenam.
'Pame lingua pior io U
Corporis jHf^erium^ \
'Sanguinijque pretiqjiy
Quem in Mundi pretium
Fru^us ventris gener ^
Rex effudit gentium»
Secund6 pro exemplo fint illi
Verfiis > qui cantantur in Agenda
Defundorum > qui omnes ftint
Acataleclici cum Rythmo in fine.
' Dies iray dies illa
' ‘ Solvetjceclum in faviUdy
‘ ‘ Teff David cum Syhilla 2
Quantus tremor eji futurus 9 ^-
Quando ludex ejt venturus^
' CunBa firiBi dijcuffurus ! ,
Metrum Trochaicum Dime^
trum Brachycataledicum habet '
tres pedes , qui poflunt efie omnes
Trochaei, vel Mixti ex Trochseis, !
SpondjeisJambis,& Pyrichiis , pro
exem-
'aT|
exemplo fint ilJi Ver/iis^ . . /
Pbahe^ Pr^ejesy Ardori
Luxy Amorque Vatuml^
• • - 'Dulce cede pleBrum > • ' ' ' ^
Lumen adde metris%. ,
Sic tuos libenter \
Concinam triur^phosl , ,
• ‘ Metrum Dimetrum Trochai«
ctim . HypereatakiSlicum . habet
quatuor^^es * & fyllafe^,
excedentem > pro exejmplp fmt ilfi
Ver/us. : ~ ’ r ■ ^ . . ;
-CaveyvitameMh turbide s^, r
. - PAleyfu^cotMUvuinertii]
‘ * . Semperiobft^ enim Palladi i
' ‘ X?^ 2netra Trochaico Trimetro^ >
M Etrum Trochaicum Triga^
trum :> & Tetrametrum
quadruplex etiam eft , Acatak^i-
cum, Cataleclicum, Brachycatale-
6ticum, & Hypercatale^lscito^uf
dfftum eft dejambico. *. 'v ^ ..
• Pl
‘ili
V
“J by Googlt
f)e Caterif Spectebus JMleiromm»
C A P U T VIIL l
S Upereft denique ut tra6lemus '
de caeteris -fpeciebus. metro-
rum pro complendis iis , quse |
flant ad Naturam, genera , & (pe- ,
cies eorundem^ . .
" Tneter metrUm^ ^Dadylicufn ,
Hendecaffyllabutnl» JambicUmr, \ &
Trochaicum datiit Metrum A na-i
pacfticum, Choriambicum Callima-
chium , Choriambicum Tetrame-
trum | Trochaicum SmOchorium,
Jonicum minus ^DaSyhcumB^
- tianiim^i Choriambicum Phaleu-
cium, & Daflylqtrochaipim.E^ ,
hietrumj de fingulis<Iamus regu-
lam;^ >--- -1:* rr>r • 'T '
^ .a r ' ■ . 1 i
. - . JSditf o Andpa^icQ, : r •
J -.i -, ■/ i c. _ ■■'i''
^mpae(?icum Ita di-
• citur ,c 'quia, admitrit. pedes
Ana-
Anapjeftos 5* Inultiplex eft , aliud
dicitur monometrum, aliud Dime-
trum, aliud Trimetrum > aliud
trametrum^/.i . > ' 1
De\ Metro AnA^jefiico Monomir.^
‘Etrum> Auapaefticum .
'nometrurn duplex eft,Aca^‘
tale 61 iciim, & Hypercatalefticurn.3
• •> Metrum Monometrum Anapae-
fticum Acatale6licum habet duos
• pedes* Ahapaeftos integros > ’ pro.
exemplo fint illi Verfiis, . . ;
1 hv Leviore t^dnu* ’ .
' ' i /siGravione to^o, . [:i
f t V Bpeciofa^ R<^a efi. [ ~.r - > .
Metrum Anapaefticum
metrum HjpercataleiSticunihabet
dv/cs pedes:AnapgEftos.j^& fyllaten»
ffaperfluehtem in fine^ pro exemplo
(iat;hii'Kerfus:^.;vV;r 7 :
fiofa Fere ruhefdt, , • , ^
^ ■ ■ Ma^
Digitized by Googlc
zr 4
Mdnus Igne calefcit,
Arjm Arte triumfbau , ;
. * ■ ' * . ■ . t • r • i
J '• » 1 l • #
De Metro Anapj^ico Dimetro] ' ^
M Etrum Anapaeflicum ’ Di^
metrum, aliud eft Acata-
fcfticum, aliud Catale£licuiti, aliud
BrachyGatakfticum, iiliud Hyper-
catalelticurn. r .
-Metram - AnapseftJcum Diiue-
tmm AcatMed^icum habet qua-
tuor pedes integros , qui funt om-*
nes Anapjefti i 'Vel i mixti ex Ana-
pa£ftiSjDa£lylis, & Spondaeis ; vel
mixti ex (olis Dadly Iis , ^Spon-
daeis , ut videre eft‘ apud Senecam
in filis argutiflimis Tragaediis^.pro
exemplo fint illi Verfiis apud eun^*
dem Authbrem mTragaEdia,aijus.
titulus Tro^ , ubi Andromacha-
fic pro&tur per muhos' Anafia>-
fticos. ■ . V ^ ;• V ii.
^ ^ 'mc
Digitized hy f i
Huc £ latebris procede iuis^ ^
• Flebile matris furtum mifir^i
: Hic puer, hic eft terret yWjffe ,\;
Mille carinis ; fuhmitte mahusl
* " Hominique pedes Jupplice dextri
S iratus adora^ nec turpe puta ^
- Quidquid miferos fortuna jubet^
■ Pone ex animo Reges Atavos, \
Magnique fenis. fi^a per omnes ^
Incljta terras ^ excidat HeSor^ ‘
Metrum Anapasfticum Diixie-
trum Catale61icum conflat cx:
: quafuor Anapasflis, fyllaba deff^
ciente, pro exemplo fint hi Verihs.’
■ ' Morimur mifer immorimur Jemeb
^ Rigido Genio Lachfisfuriti j
Metrum Anap^flicum .Dimc-?
trumBrachycataleaicum.eft
quod habet trps ped«^ Anapaefloa
inte^rbs pro exemplo flnt hi
fiis.
■ . , >r-'
■Atorii^uir F
. Rigida F j
Dtgi!i2‘i hy Google
perimit Homines^ perimit.
Metrum Anapsefticum Dime-
trum Hypercataledicum habet
nuatuor pedes , & /yllabam fiiper-
fluentem in fine, pro exemplo ' ha-
bes hos VerfiiS. .
Jiofa murice fulgida^Rore madejcity
Roja lumine vividayVere.ruheJcit ^
fiefa frondib^ incl^taySoIe nitefcit
a ^ , ■ » . % '
- Ve Metro AnapafticoTrimetro,
M Etrum Anapfefticum Tri-
metrum quadruplex eft
aliud Acatale^ticum , aliud Cata-
le6ticum , aliud Brachycatale^li-
cum, aliud HyperCatale(Slicurn_-;
Acatare6licum habet iex pedes in-
tegros: CataleftiGum habet fex pe-.
des> fyllaba deficiente ; Brachyca-
taleiSlicum habet quinque pedes:
Hypercatale^icum'. habet fex pe-
de^ & fyH^^fiij^rabundantejni.
^17
De Metro Anapaftico Tetrametrol
H Oc Metrum etiam eft in
quadruplici fpecie; Acatale-
6licum, & habet o6lo pedes inte-
gros;CataIe(Sicum,& habet feptem
pedes cum fyllaba ; Brachycatale-
"61icum, & habet (^ptem pedes: de-
nique Hypercatale(Slicum habet
66lo pedes, & fyllabamfuperfluen*^^
tem in fine,* ut videre eft apud
Poetas Antiquiores |, & Recentio-'
res, quorum Exempla praetereo, ne
prolixus fupra modum efficiar.
'De Metro Choriambico Callimachiol
M Etrum Choriambicuni Cal-
limachium confiat ex quin^
que pedibus : primus eft Sppn-
Gseus^tres fequentes fiintGhoriam-
bi;quin<Elus eft Pyrichius, vel Iam-
bus; dicitur Choriambicum, quia
gedes Choriambos admittit; dici--
K tur
Digiiizod by Coogh
ai8
tur Callimachium , quia fortafle
inventum a Callimacho Poeta
Graeco^proExempIo fint illi Ver/uS'
Horatii libro primo Carminum
Ode XI. ad Leuconoem .
Tu ni 'quateri ^Jcir e N^as, quem
mihh quem tibi ,
Finem Dii dederint^ Leuconoe^ nec
. * Babylonios
T en taris numero ut melius^quid-
quid eritopati^
Seu plures Hyemes , fiu tribuit
Juppiter ultimam.
\ ,
t)e Mettio Choriambico Tetrametros^
M Etrum Choriambicum Te-
trametrum habet quatuor
pedes ;.in primo loco ftat Epitritus
" ^ fecundus ; in fecundo , & ter^^
Choriambus, in qiMirtgJBacdiius,*
pro Exemplo ^int^tUTVerftis Ho-
ratii libro primo Carminum Ode
^ ^ - yilL
r : Mr-iby.Googk
^ 19 .'.,.
■ VIII. ad Lydiam , ^bi ex DaMo-
‘trochaico 'Dimetro Brachyca^ale-.
(?lico, & Choriambico Tetrarfietro
ad alternas vices facit Odeni. > *
Lydia i dic per omnes ‘ ' ^ ‘
‘ Te Deos oro y Si^anm CMr prope-
ras amando ' • > >
Perdere? cur 'dprkum '
Oderit campum patiens' pulve-
• risy atque Solis?
Cur neque militaris ■ ■ ' ;
Inter xqualesequiiety ‘Gallia nec
lupatis ■ ' - ^
Temperet ora Jinenis?
’ fc
De Metro Trochaico Si^cborioi
M Etrum Trochaicui^ Stefi-
chorium habet l(e3^; ‘pedes i ^
primus eft ChdrajuS , vel Spoh^
daeus, lecundiis dafly Ius;. tertius
Creticus ; quartus Ghoraus; quin-
ctus Dai^Ius ; fextus ^Chorxus;
aut Spondeus , pro Exjtaiplo fint
yitized by
\
fequentes Verfiis. '
Bella per Populos calent millejata
Kuinisy
Gignunt Perniciem y ferunt damna
plurima Regnisy
Spernunt Jt^itiam, nihil facra
dogmata Juris
Curant: o rigidi Furor cejfety lra^
que Martis ,
Dicitur Throchaicum , quia ad-
mittit pedes Trochaeos ; dicitur
Stefichorium , quia inventum , a
Stefichore claro inter Poetas gras-
-COS* - -
M^troJvnicoMTtore -
M Etrum Jonicum Minus ita
! dicitur ,, quia conflat ex Jo^
Ilicis i* Minore; duplex efl, alte-
rum Trimetrum Acatalefticuni ,
alterum Tetrametrum Acataleilij
cum%
-mi:
" iSil' *
Metrum Ionicum Minus Tri- 3
metrum Acatale»51icum conflat ex
Tfibus Ionicis i Minore integris,'
. quandoque in ultimo loco pro Io-
nico a Minore flatPseon tertius, uti j
eft illud apud Horatium. |
‘biferorum eji neque Amori dare
ludum,
/ . ' Metrum lonicumMinus Tetra-
metrum Acatalefticum conflat ex
quatuorlonicisi Minore 5 fn fine
- quandoque pro Ionico ^ Minore
flat etiamPasontertiuSjUti eft illud,
Simul omnes Tiberinis humeros
Quis dedit undis^i
' '*■ * •
Ve Metro DaSylico Boetiaml
\
M Etrum DaQylicymBoetia-
num habet tres pedes, &
(yllabam ; in. primo ftat Dadylus;
in fecundo, & tertio Daflylus, aut
Spondaeus j in ultimo ftat fyllaba
K j Ion-
Digiti2-t?d by Googlc
. longa, vel brevis, ut conftatex his
Verfibiis.
Omnia furtim pr^t er eunt ; J
Q^dquid m Orbe videmus^hiti
Vivimus heu miferi^Jed Mors
Mox jyerimet cunBos telo }
‘ Lethijeroiclavoque premet*
^jDe^ Metro iJhoriantbico Pba^ucioi
. : : . ::"‘3 .
Etrum Choriambicum Pte-
' leucium ita dicitur k pedi-
bus Choriambis, quos admittit , &
v^,J?haJeuco. ejuS inventore ; habet
quatuor tres, prin^i fiint
Choriambi,- ultimus eft Aniphibra-
^ys, ut habes ex his/- : 'l
Pbixbe Pater y Pbabe mei grande
* Decusy Nitor quey
SedeL^^ramyCedeCbelymy Cede Tu:
^ bam Maronis* : * .
Afe-
I
I
>
De Metro DaBylotrochaico
Eptametro .
M Etrum DacSlylotroichum
Eptamecrum reducitur ad
GeriusDailylicum, dicitur Epta*
metrum a voce gracca EVi»' , . qu^
'apud Latinos fignificat feptem' : di-
citur Dailylotrochaicum , quia
condat ex pedibus panim Dacty-
lis , & partim Trochaeis . Habet fe-
ptem pedes ^ primi tres fiint omnes
Da6lyli, omnes Spondaei, vel mixti
ex Dadylis, & Spondaeis ; quartus
‘ ed femper Da£tylus/qui fit ex lyl-
labarecila ab antecedentibus didtio-
nibus; & Pyrichio^ tres ultimi fiint
Trochaei ; feptimus tamen poteft
‘ ede Spondaeus, & 'pro Trochaeo ha-
betur , quoniam ultima (yllaba eft
communis in quocumque metro;
Exemplum habes apud Horatium
libro .primo Carminum , Ode IV.|
K 4 :ad
0^:. , Ky Gllligl
ad L. Sextium Confiilarem, ubi ex
Eptametris Da<SlyIotrochaicis', &
Jambicis Senariis Catale6licis ad al-
ternas vices componit Odem.
“ Solvitur neris Hyems grata vice
Veris ^ is Favoni^
Trahu?/tque Jiccas machin<s ca-*^
rinas ; •
' lifr neque jam JiabuUs gaudet pe-r
tusy aut arator igncy
Mec prata canis albicant pruU
7tiSy
; 'pe Ventemimeri j iS Ephtemimeri,
•4 • _ *
V
' i : CAPUT IX.
u
M Etrum tunc plaufus meret,
& laudes expofeit. Cum c£b-
cftras habet, & pedum colligatio-
' nem ciim.tali fimetria, ut diciones
• ex ultimis fy liabis priorum, & pri- -
pofteriorum componant pedes,
ex
Dir i ^ Godgie
iiy
cx quibus MctrumAbricatur^con^
ftruitur , & tandem abfolvituff
quod habetur ex virtute Pentemi-»
ineris r & Eptemimeris apud Pro-,
feflores Artis Poetica de utraque
proinde fhmo etl in hoc pnefenti
Capite nono; ^
Pentemimcris eft vox grxc 2
idem ac Semiquinaria apud Lati-
- nqs^, quoniam comprendit medie-
. tatem quinque pedum ; nem enim '
apud Graecos quinque fignificat:
hujufinodiCaefiira accidit in Metro
pc^ duos prinaos pedesi QuandcN
que e ft Trochaica , quandoque eft
Da6lylica , quandoque eft Spon-
daica^Ciefura Trochaica eft eajquas
.habet Trochaeum ante fe ex di«i<>
ne antecedenti , & fyllabarn bre-*
vem,cum qua facit Dadfy Ium , uti
xonftat ex illoVirgilii. ‘
- Regina gravi jam dtidum fau^
ciacura, '
. ^ Pei .
Digiti-nd hy Googk
V
21iS
. Cifura. D^£lylica eft ea, qujc
t^bet duos pedes ante fe, quorum
iecundus ^ DaeiyluSjprimusDa-
^llus, aut Spondeus, ut i^nftat ex
illis Ovidii. ^ ,
•, parve , nec invrdeoyjine me^ Liber
ibis in Urbem. « ;
■N^c te pifrpureis^VcktJt Vaccinia
- fucco. • . •,/ '-r ': ' ^
Casfiira S{X)ndaica eft ea, qua?
habet duos pedes ante fe, quorum
"l^undus eft.^pondjeus , ut conftat
ex illo ejufdem Ovidii.
Vivere me dices yfaluum tamen ejji
negahis.
Eptemimeris etiam eft voxgrae-
ca 9 idem eft ac Semi fep te naria ,
^pud Latinos, quoniam E* to apud |
Graecos fignificat feptem apud La-
, tinos . Hujufmodi Caefiira quando-
que 'eft Bucolica, quandoque eft
^limplex, quandoque eft Trochaica; - .
Pyrichium poft fe , cum quo facit
daaylUjUti conflat ex illo Virgilii,
Namque erit ille mibiJhnperJDeoft
illius Aram,,
Simplex dicitur quoties habet
iyllabam iongam poftfe , & aim
eadem facit Spondasura, u ti conflat
^ ex illo apud Ovidium. ^
Jfltc meajic quondam peragi Jperot*
Trochaica habet ante fe Tro-
chaeum , & Tyllabambrevem , cum
qua facit Dadylum, uti conftat ex
illis Veriibus Virgilii in principio
^neidos.
Q^idue dolens Regina Deum tot
voluere cajits
injignem Pietate Virum , tot adtrt
labores^ ' : -
Impulerit ^ Tant^ene Animis Coelen
JiibusIr^S ^ '
da?
De JylUha communi.
CAPUT X.
S YIlaba triplex eft , alia longa ^
alia brevis/alia communis , fi-
ve anceps.
. Advertendum eft primb , qu6d
Vocalis lohga in fine diclionis an-
tecedentis, evadit communis, fi ft-
-quatur Vocalis, aut Diphthongiis
in principio diclionis fequentis ; & .
idem dicitur de diphthongo; quod
freqiientiffiinum apud G'ra?cos.
. Advertendum eft fecund6,qii6d
fyllaba brevis in fine metrorum
eft communis, & idern dicitur de
/yllaba, fi fit longa, & reperiatur in
fine cujufcumqiie metri.
Advertendum eft tertio , qu6d
fi Vocalis ex regula brevis in fine
di6tionis . antecedentis s prarc^at '
^ duas conlbnantes y Lvebtiiiam ex
duplicibus in principio didionis fe-
quentis, e-^adit comnaunis . Apud
vi.': ^ ^ ' r . ‘
Grsccos frequenter, apud Latinos
rar6 , uti condat ex illo Virgilii ia
fiia iEneide. - ' * ;
r er te citijlammas , date tela Jcar^
dite muros.
De Caejura \
CAPUT xr.
C iEfura ita dicitur k csedendi^
quia eft (yllaba veluti c^fi
ab antecedentibus, & poft aliquem
pedem remanet fbla in metro; cum
aliis tamen fyllabis fiib/equentibus
'integrat feqiientem pedem: Oefii-
ra accidit primo in Exametro 7 fo'
eundo in Pentametro , tertiiMQ
canteris omnibus aliis metris • ‘ ’
Csiura in Exametro ^ accidit
S rimo pod primum pedem ; (ecui|>
6 pod fecundum pedem ; tert®
pod tertium pedem ; quarto poft
qiiarturn pedem ; quina6 poft
quindhim pedem , ut videre potes
apud omnes Poetas i &‘pra:ferti]t^
apud Virgilium, "
Digitizf • • y Googlc
'Cifiira in Pentametro accidit '
‘ prim6 poft primum ; fecund6 poft
fecundum ; terti6 poft tertium;
quart6 poft quartum pedem ^ uti
'yidcre potes apud Ovidium .
Caefiira in caeteris aliis metris ac-
cidit poft certos pedes , ut videre
potes apud Horatium % & alios
'jPoStas Lyricos.
Caffura> fi fit fyllaba brevis, eva-
dit corrimunis ; nam illa uti poflii*
«nistamquam brevi ex quantitate,
& tamquam longa ex Virtute Ca>
lur».- — ;
•— - *
pe KeceJptate Metrica ^ & Lice/t
tia Poetica.
CAPUT XII.
7
I N metro quaedam contingunt
‘ ex Neceffitate, quae nominatur
Metrica;iju{Edam alia eveniunt ex
liicentia, quae appellatur Poetica;,
^ eflent errores ^ iiifi eflent in Me«
Di-jifi.-; ! by Goo^^k
tro, -plura enim concedatur Poetis;
qujc Omtoribus minimi 'permit-'i
tuntur^ ed modo , quo eadem Or^.
mamenta laudantur in Mulieribus;
! & vituperantur in Viris ;propterea
de utraque trailaraus in pr^lenti
•Capite. /
y.i. I^eceflitas nullis legibus obliga^
_ tur , quoniam ceflat quaecumque
Lex , ubi Neceflitatis Telo cbadi
-urgemur ad opus contra Legum
divftamen, & Legislatoris praeberi-;
ptum : Ex Nece(Rtate Metrica*
Poeta cogitur ad non obfervandi
regulas ftatutas> vel pro fyllabaruiti
quantitate , vel pro diftionum for-
matione ; nam quandoque brevem
elongat, vel longam aBb^viat J
quandoque ditSiion ibus aliquid ad^
-dit vel aufert ad bonam eia-
^borationem metrorum ; nuncenirh
utitur Siftole,ve! biaftole;nunc
, Prothefi, vel Aphserefii nunc Syfi[%
cope
DIgitized t, C
tope, vel Fpetithefi ; nunc Apoco* ■
pe ) vel Paragoge ; nuncSynaerefi,
velDiserefi; de quibus figuris di-
cemus infra*
Licentia Poetica eft ea , perquS
licet Poetis ex Arbitrio abuti tem»
'pore fyllabaruhijitaut fine ullaNe-
ceffitate.ex fbla Libertate: faciant
brjevejquod efi longum; & faciant
lohgum,quodeft.breve : P/ffon- .
iifs j atque Poetis quodlihet av*
IdeMi Jemper fuit aqua potias dx
' Hbratio in Arte Poetica; quod ta-
men licuit Antiquioribus , non li-
tet Recentioribus nifi per Imitatio-
fiem. .
r Qjiamobrem Poetae ex Necefli-
'cate metrica “abbreviant penultj-
"mam in his di£lionibus fulgere,
fervere, effulgere, effervere ; ficuti
'elongaiir primam in his , Italiam,
. 'Italus, Priamides, Aonides; fecun-
di ex Neceffitate metrica dicunt
- ■ Rei; ' j
Diu:;:. Googitj
F
Relligio , Reppcri , Relliqute : ter^
ti6 ex Neceflitate Metrica dicunt
Conf]li,Ingeni, Imperi,Virgili,cum
dicendum fit Confilii, Ingenii> Im-
perii 5 Virgifii ^Quartb ex Nec^-^
tate Metrica dicunt fcribier, dicieo'
amarier, cum dicendum fit , (cribi^
dici, amari, & fic de aliis . Sicuti e:xt
Licetia Po^ica abbreviant penul-
timam in his di6fionibus> tulerunt,
Reterunt , protulerunt j» cum fit
elonganda., . . *
De Troptfl
r
GAP. xin.
T Ropi fiint in Verfii veluii
Aftra in Firmamento jGcrn^
'mx in Anulis, & Floresjac Poma in
Arboribus; Quoniam et & pretium
addunt , & Decus, reddendo miri-
ficum quod aliter eflet commune^j
& fuperficiale. Tro^
Digitized by Google
, Tropus ita dicitur i Verbo Grae- 1
co T$o7i{»y quod apud Latinos ver-
tere , & transferre fignificat, quo» ,
niam per Tropos vertimus , &
transferimus verborum , ac nomi-
num fignificationem ^ quidquid
enim convenit uni proprii , attri-
buitur alteri per impi'oprietatem, .
& fimilitudinem , ut Sidera rident:
Pubefcunt undique Flores ; Ex
Qculisjmoeftis fletus pluit ; Curis
mens affluat intus.
Tropi funt in duplici Genere,
Quidam uno verbo fiunt & in uno
verbo confifluntiQuidam.alii plu-
ribus verfegfont,^ ia pluribus
verbis ebiiflittint^exeruciitis Scri-
ptoribus ; Ideo Nos pritis de Tro-
pis, qui ima verbo; deinde de Tro-
pis , qui pluribusyerbis fiunt , tra-
£iabimus.
^ * . . . . • S??'v
De Tropjy , qui uno verlo fimti
. * * • *♦:%
T Ropij.qui uno Verbo fiuntj
feptem fiint,Metonimia,Me*
ftaphora. Synecdoche, Antonoma-
fiQy Onoroatopea > Catachrefis , Sc
Metalepfis^. de fingulis fingulatifll
danda eft aliqua Notio^
^ ■ i .... . .4
M Etonimia multis, modis fit
apud; Oratores , & Poetasi
unde ad pknipremintdligentian:!
-addendi fiint principaliores Modi
ordinarim cum exemplis*
.. Prhxi^fit Metonimia3Cum Dii^
vel Dea ponuntur pro Rebus, qua-
rum fiint Dii, Vel Dea; fic ponitur
Neptunus pro Mari, Dis pro Infer
ris , Vulcanus pro Igne, Diaua pro
Venatu , Mars pro Bello, Mercu-
rius pro Eloquentia , Apollo, pro
Mu-
DIgitized by Cooglc
«
Mufis 9 Venus pro Pulchritudine,
PalJas pro Sapientia, Juno pro Re-
gnis , « Divitiis’,’ quia Neptunus
eft Deus Maris, Dis Deus Infero-
rum; Vulcanus ]Deus Ignis, Diaria
Dea venationum , Mars Deus bel-
. lorum, Mercurius Deys Eloquen-
ti», Apollo Deus Muferum, Venus
Dea Pulchritudinis, Pallas Dea
Sapienti»,& Juno Regnorum,
ac Divitiarum , ut conflat ex his
iVerfibus.:..! . / • .
* Neptuhus commotus aquis Jremit
\ undique ah ajiu, .
J£vitare cupis Ditem ? Jisipeff ore
..hon^us, ^ : r > -
' Vulcanus Jurias auget icrefcenti^
bus Euris, ' ’
Diligisnus toto Jiudio , genioque
• Dianam.
^Mars agitat populos y ^Jiihera Ju-
- fcitat armis,
: ^^er Curius hiando totus tibi manat
ah ore. , ’ Gra-
Digi}i7.--1 by Googl
2 ^
Grata tibi J'^€nuf eft » ^ata ejl mi<{
hi provida Pallas >
Temporibus noflris regnat ^Juno^^
que triumphat.
Secund6 fit Metonimia,cum Ia*
ventofj&Inventrix ponitur pro Ro
inventa y fle Bacchus ponitur pro
vitibus , vino » & uvis ; Ceres pro
frumento , pane , & farina , quia^
Bacchus invenit vites , vinum , &
iivas ; Ceres invehit frumentum
pan^,& farinam, ut videre po-
tes in his Verfibus. '
JBaccbusy & alma Ceres Mortalibus^
omnibus adjunty
jConJervant vita vires , augentque
vigorem^
'Si Bacchus , deRtque Qres ,
undique fiigeTy- - _
Gratia languejcit , moritur que y ge^
mitque Cupido.
' Tertib fit Metohimia , cum Au4
ihor ponitur pro , cujus cft Aui
r Jh® V
" iii:’ed by Googl
238 , ,
'thor , fiC Phidia ponitur pro Scul-
ptura, Apelles pro Pi^flura', Hip:
pocrares pro Medicina, Juflihianus
pro Jure, V irgiliiis pro AEnfeide, jSe-
neca pro Trapoediis , PJnutus 'pro
Comoediis , Homerus pro Iliade,
quia Phidia eftAuthor Sculpturae ,
Appelles Piilurae, Hippocrates Me-
djeinae , Juftinianus Juris , Virgilkis
jEneidos , Seneca Tragoediarum,
Plautus Comoediarum , Homerus
Iliados^jinde funt hi Verfiis, *, ^
Miramur Phidiam , doBum mira''*
, mur Apellem;
Hippocrates plaufus memores Jibi
^ig^iti ^ auget^ ^
'^ujfimanus opes cumulat , praheU
' que Togatis ; .
Virgjlfum , Senecam , Plautum ,
• laudamus Homerum. ‘
Quart6 fit Metonimia , cura
Kymphae ponuntur pro Rebus,
q^uariim funt Nymph« , fic Nereif
' des
■#
D k- - -
^59
des ponuntur pro mari , Najades
pro fontibus , Dryades pro (ylvis^
Oreades pro montibus, Orcades
pro latebris3& fpeluncis,quia Nereia
des font Nymphae maris , Najades
fontium, Dryades (ylvarum,Q»
reades montium , Orcades latd>ra-'
rum , & fpeluncarum ; unde fiint
hiVerfiis;
Nereides placida rident j latique
I ■ triumphant; ^
Jurit aqmreus fiuBus 9 nec
! murmuri aquor;
i Najades intexunt bijus
I — choreas^ j
Oreades gaudent , Dryadefque^ at^
que Orcades omnes, *
"fSSumponitur pro Concreto, fiq'
ponitur Gula pro Gulofis , Auari-^*
tia pro Avaris, Invidia pro Invi-
dis , Miraailum pro rebus miris^
y irtus . pro Viris h^ntibus Vir-
Digitizp^^ by GtJOglc
A40 . .
ratem 9 Sapientia pro Sapentibus,
Poefis pro Poetis , Scelus pro Sce-
leftis, Vitium pro Vitiofis ^ unde
fiint hi Ver/iis.
Scelus y & t^ium , Venus j ^
makjana Libido
Occupat excelfas Arces boc tempo^
re ;in imo
'Stat Virtus^negleBa jacet Sapient
tia cultu ;
'Sordida mendicat viBum Jibi cor*
dis Ho 72 ^as.
Sext6 fit Metonimia, cum Con-
ignens ponitur pro Re contenta, fic
Cyathus ponitur pro Vino, Lances
jjpro papibus,Fons proAqua,Pe£lus
jpro Corde Caput pro Cerebro,
pro Nummis^ legas
iquentes verius.
^numeros Cyathos tibi dulcia pro*
^ diaprabenty
^takiiduis poterii Lances nume*
^ farefrequentesi
Quoti
»- .
241
Qmtquot Servorum tibi provida
turha minijlrati
Fccta Penus femper vernat\ nec de^
Jicit olli
Quod Gula , quod Venter , quod p(h
jiulat ufque Palatum.
SeptiiTi6 fit Meton im ia , cum
Locus ponitur pro Locato, fic Coe-
Jum ponitur pro Superis., Orcus
pro manibus , Mundus pro mun-
danis , Roma pro Romanis , Gallia
pro Gallis , Germania pro Germa-
nis , Exemplum habes in his Verfi-
bus. /
Do Coelo cum corde preces; nec Vota
tepejcunty
Cunas habeat Phoebus , cum
Jurgit ab Ortu;
Seu tumulum inveniaty pelagi cum
merjus in undis .
Occidit , ut femper felix Germania
vivati
Gallia nec turbet. felicia foedera
Pacis, L paa-
i
Digiti?:--^ hy Googlc
24 ^
0«Slav6 fit Metonimia 9 cum
Tempus, -^tas, Sarculum, Annus,
Dies ponitur pro Rebus exiftenti-
bus in Tempore , in JEtate, in Sac-
culo, in Anno, in Die, ut fatis con-
flat ex his Verfibus.
hifame efi Tempus , quod prateritj -
impToba & jEtas ;
S acula 9 qua venient , hyfge pejora
putamus ;
Anno Annus rejluet Jemper vitio»
Jior^ atque
Deterior Jiet feries numerofa Die*
, rum*^
Ille fuit felix , . prifco qui tempore^
vixit,
- Nond fit Metonimia , cum flu-
mina ponuntur pro Regnis , Pro-
vinciis, &ilrbibus, qu^ tranfeunti
fle Tibris ponitur pro Roma , Vul-
turnus pro Capua , Sebethus pro
Neapoli, Danubius pro Germania,
Arnus pro Etruria , Rhenus pro
Gal-
.--i by Googl
{
- Gallia , Ibenis pro Hifpania , & Cic
t.deinceps , ut conflat ex his- Verfi-
.bus . ;
_ f
(Danubius , Tibiis , Rhenus mea
, " . carmina plaudunt '
JSebethus parita' celebrat mea me^
i;: tra\ nec Arnus
Cojtticet argutos Verfus , dulcejque
Camcenasi
Eridanus , Ganges , Rhodanujque^
Sequana Sertum
Laurigerum crini fpondent , quod
* vernet in Oevum,
> Decimo fit Metonimia y cum fi*
gna' ponuntur pro Rebus fignatis,
& 'fignificatis , fic Circulus ponitur !
pro -ffiternitate ,* Triangulum pro
Triide -, Columna pro .Viro forti,
Golumbapro Homine fimplici,Ser-
pen§ pro Viro prudenti y aut in vi*
do,"’
^ Undecima fit Metonimia , ciim
Infignia ; & Habitus ponuntur pro
L a per-
Digitized by Googlc
‘244
perfonis habentibus Infignia » &
Habitus , (ic Toga ponitur pro
Caufldico, Sagum pro Milite, Sce-
ptrum pro Rege , Tri regnum pro
Pontifice , Oftrum pro Purpurato,
Fafces Conflilares pro Confiile,
Aratrum pro Agricola. De cjeteris
videas apud 'Scriptores. ^ j
DE METAPHORA. 'L
M Etaphora fit quadrupliciter
‘ ex do6i:is & eruditis Aii-
thoribiis ; nos breviter , & obiter
oinnia cum Exemplis explicamus.
: Prim6 fit Metaphora cum
Quidquid copetit proprid» untGe-
neri Animatorum attribuitur im-
proprii , & per quamdam firhilitii-
dinem alteri Generi Animatorum^
fic per Metaphoram dicimus (Don^-;
cionatores Canes, & Leones contra^
fcelera, & fceleftbi j ham ficu t i Ca-
nes latrant , & Leones rugiunt ex-
... ter-
!- , Googl
^'4r
terrendo Spe€l:atores ita Concio-
natores verbis veluti tonant ex-
terrendo Auditores ; fic etiam per
Metaphoram Poet^ dicuntur Cy-
cni, & Olores Merx , fcu PermellT,.
quia ficuti Cycni, & Olores fua-
viflim^ concinunt y ita Poetae fiia-
vilTim^ repraelentant quidqui4,c3
induftria elaborant , & cum Arte,
dueuhrantur in ,fpecio(a : Mufa-
i:um.©3icina.. - -
. Secundb fit Metaphora, cum
Quidquid competip proprii uni
Generi Inanimatorum attribuitur
improprie per fimilitudinem al-
teri Generi Inanimatorum fic
Stellas dicimus Gemmas fcintiJkn^
tes in Arcibus Firmameti, & Gem-
mas dicimus Stellas fcintillantes fri
crinibus Mulierum , aut in ptflore
Equitum , autm digitis nobilium
Adolefcentium : fic Vinum dici-
mus Lac Senum, &JLac appella-
, ' L 3 mus
Digilized by Google
a4^'
mus Vinum Puerorum;
Tertio fit Metaphora , cum
Quidquid competit proprie Ani-
matis, attribuitur perfimifitudr-'.
nem Inanimatis , fic dicimus Ven-i ^
tos fevire, Mare indi 2 :nari,Tempe-
ftates infanire , cum faevire ; indi-
gnari, & inanire fit proprium Ani*'
. matorurn. * ^ '
' - Quart6 fit Metaphora | turri
Quidquid competit proprii Inani^'
matis > 'attribuitur per fimilitiidi-
nem Animatis/fic efie Fulmeri.efie
• Sal , efle Lux competit proprlS
i Rebus Inanimatis,' tarrien per fimi-
j litudinem dicimus V qii^ Duces
; Rrenu i fint Fu I m* ha bel f or u m V i ri
Sapientes Sal Mundi, Nobiles Lux'
Univerfi, ut conftat exhis Verfi-
bus .
. 0 , ^ukumque orat y calidis Lso
firvidus^Trisi - -• •
•; In 'Scelusy ih V Itium rugity gignit* ‘
• ^ que
Digitizf by Go()^le
que Timorem j
Et facit 5 ut vitam formet 5 moref
que Scelejius ;
EJl Olor argtitus Vates; Oycnofque
Poetas
Credimus , ingeminant Verjus > /<?-
nerafque Cameenasy
\lt placeant Animo , Jimul ^ Jua
Carmina prfinti
Fulmina Bellorum , -rigidi Juni
Fulgura Martis ^
'Audaces^ for tefque Ducesy nil Fu-
nera curant^
Saeviat in mediis quamvis Fur ot
Improbus Armis»
DE SYNECDOCHE.
f
Ynecdoche muttis etiam Mo-
v 3 dis fit apud Oratores , & Poe-
tas ; Modos peculiares ordinatim
exponemus. ' ? ’
. Primo fit Synecdoche^cum Ge«
L 4 nus
Digitized by Googie
14 «
tius pro Specie , vel Species pro
Genere ponitur, fic Flores ponun-
tur pro Liliis, & Lilia pro Floribus;
Aulter-, & Afiiciis pro Ventis,
& Venti pro. Au/irp, & Afi^ico;
Arbor pro Platano , & Abiete,
Platanus , & Abies pro Arbo-
re.
Secundo fit Synecdoche , cum
Species pro fpecie ponitur , fic Pla-
tanus pro Abiete, Quercus pro
Orno , & Populus pro Ulmo poni-
tur.
Tertio fit Synecdoche , cum
Numerus pluralis pro fingulari , &
figularis pro plurali ponitur, fic dr- ‘
cimus, 'Demofihenes facundi , Pla-
tenes divini , Antigoni facrilegi,
Alexandri felices , cum dicere de-
beamus , Demofthencs facundus,
Plato divinus , Antigonus herile*
gus , Alexander felix ; Sicuti dici-
mus, Romanus fortis, Iberus pius,
Gui-
Dlgiti7fyl by Google
^9
Ips^ingeniofiiS j cum dieeire debeat
Romani fortesy IjDeri pii^Gak
(^art6 fit Synecdoche'.» cum
Tempus pro tempore ponitur ,, ut
Vicini, periifti, pro vinces» peribis;
djx^e prq dicere » diflolvifle pro:
diflblvere. . i
.,.Quint6 , fit Synecdoche , 'cuni.
Modus ponitur pro Modo »rut fsr
Cias hoc, dicas a^Iiquid, fcribas Ver*
fiis, cum dicere debeamus, fac lioc,
dic aliquid,. ftribeVerfos, \ ..C
Sext6 'fit Synecdoche cum
Pars ponitur pro Toto,vel Totum'
pro Paitb , fic I>omus ponitur, pro
Te6lo , Navis pro Puppi»^ Mundus
pro Afia ; & e contra Tedhim po.
nitur pro Domd , Puppis pro Na--
vi, Afia, pro Mupdo. < , ^ r ^
Sep^ij^fijf Syn , y .;cum ^
Miteriapponi^urrpro 0pere ex ma«
fcrn^3>:.fic
♦tr- " l- f tum.
Oigitized by Googic
tnm-jChryftalfiiifii ^ GretJt poriitiir
pro: poculo ex Atird i Ar^ritd; ;
( h; y flallo , aut Greta, ut cortflat^
ex his Veffibtis • ' ' ' ' ' • . J ,
J^ricus^^ Corus conturbant
ris Undast '
Carhafa tsnfa l^oth^ qua vulfjvjr^^
tuna^ feruntur ; '• • *
jfd Jiopulos puppes timidis 0 ari '* .
■ guntun ah Euris^ - “• ' ' ’ ^
Illacbr^mantmiferi Kaiitajldchry^ '
* maf que profundunt '
iZec pojjunt cohibere animo Jufpiria
Ante ' necem dicas mediis periijje ‘
' Juhllndir,'
Caetera" leges alibr. ' ’
DE antonomasia. ;
A Ntonon]afla-*dupIicit!er
/'^primb chtfiNcOTeifGfe^ .
pon itur " pro ifid v'c[ul
eodem ®Q9ere;fic Philolophb^p^"^
ni-
}:>»•
nitur pro' Ariftotele- primo inter
Philo/bphos. Poeta pro ‘Virsilio
primo inter omnes Poetas ; Orator
pro Tullio primo inter omnes Ora-
tores ; Secund6 fit . cum proprium
Appofitum , ieii Epithetum perfo-
P™ «Pfis perfonis,
lic Filius Semeles ponitur pro Bac-
cho ; filius Alcmen® pro Hercule-
Sol At^uini pr6 Divo Thoma) Poe!
ta Venufinus pro Horatio Flacco*
Decus Bilbilis pro Martiali, ut con’=
ftat ex his Verfibiis. ' ^ ’
Lmumeras laudes Orator pojcit'
ubique^ •
Nemo^ iili quoniam foto par extat'
in Orbe;
Eloquio micui t S aptent ior omnibus '
unus; ’ ' o
Dehenms pariter per faecula cuh&a '
roetat
Egregioe plaufusyuam
Utor illo;
h C
vix ^ do *
Digilized by Googlc
Sive metrumjpe&es ^Jhe-altje Iu*
\ - mm<^ meiUis'^ • 1 ;. ■
i^eve VenuJiHUmKatem contem7te^
^reoportet^. ''
iiamque modis lyrici ^floret ^ ver-*
natque ,vicijjim_y ... . .*
Heve ejl q^l pojjit Japi das aquare ^
Cami£nas^, ,
DE ONOMATOPEA.
O Npmatopea idem efl: ac ff-
ciio nominis , fit Onomato-
pea- quotie/cumque nova V erba,
aut nova Nomina inveniuntitr, ut
Senefcere 5 pubefcere , juvenefeere,
rugire, murmurare, (Ibilare, bom-
bardare , carcafTare, & fic deinceps, '
Ut cbnffat ex his Verfibus.
PubefcunyVet^ijuvs^JcuTtt Jie* ^
pius ore "
Or^ Senes yvernaiitque genis y ^.1
'xorporeJ*erventy
' r » '
*• ' •*
* — ♦
1
j
I
I
i
Din:!:7nc1 by Google
Id Jacit aut fisculum fallax
aut nobilis Efca, :
^Ht Togay 'qu^ cultu fulget^ faflu^* '
que nitejcit^
Sibilat interea Vulgus y lat eque fer
Urbem
'JSiurmurat , Jpargit lepidis
&eria Verbis. '
DE CATACHRESL
C Atachrefis fit cnm Qaidqnid
de uno proprii dicitur , dici-
tur etiam cum quadam improprie- ;
tate de proximiori y fic Parricida '
proprii dicitur de eo, qui Patrem^
& improprii de eo , qui Matrepi
occidit: Fratricida dicitur proprii :
de eo, qui fratrem, & improprie de
eo, qui fbrorem perimit , enecat,
vita privat, & Erebi manibus man- |
cipat^ - '
' ■ » i j
DE I
Digitizr.i by Google
af4
DE METALEPSI.
* \
M Etalepfis fit , cnm ex uno
gradum facimus ad aliud,
& ex alio ad aliud ufque ad veram,
& propriam fignificationem Ver-
borum ; fic ponimus Mefies , Vin-
demias, & Brumas pro Annis, nam
ex Meflibus gradum fecimus ad
^flates , ex Vindemiis ad Autum-
nos , ex Brumis ad Hyemes, dein-
de ex iEftatibus , Autumnis , &
Hyfmibus ad annos ; ut conflat
cx his Verfibus ad Fabianum.
Ter Jegetes Jecuit per prjedia falce
Colonus j
Ter vinum exprejpt camporum ,
' • Cultor ah uvis^
Ter glacies hyemalis agros exujjity ,
isl arva^
Nec fpe&o , videoque tuas , F alia* ■
ne^ lituras.
Fac fer ibas aliquid > minuafque,
‘ ^ ‘dolor emi ^ '
Q^em J^m coikepi , foveoqus.in be* ^
-\aor}9u!.‘: ‘ ' ^
/?<? Xropis y qm mpluribus VerlU ;
Jiunt '. ". '.’
ji ' X ; *' >
T Ropi ' ‘ quf pluribus , Verbis 'I
fiunt in plujibus Verbis ^
confifiuntjiqiiatiidr fiint^nimirurn
Allegoria , Hyperbole, Hyperba-,
toh. & Peripbrdfisi de fingulis dah-* ^
da fiint Paradigmata , ieii Exem* •
pE-:- ^ .
t)EALtfedbRlA;''
4 i 0 > V « . ^
A . Llegoria^eff continuata Me-'
. “taphora ex Authoribus ; fit
Allegoria apud Ppetas ,|puni plura
ponuntur In Carniin|^,itaut .unum-
'^ngi]latii^;pgni{fur, prp',^:
alio^ , iit Navis (^at In medio, Mari,
diverfis Ventis agitata ,taMem ad
fco
by Googl
'arfi
Icopulum irreparabili^^/raSp eft;
pro Mari intislligitur Mv^ndus; pra
Navi Vita hUmana pro.^entH^
tribulationes, & labores; pro Sco-
pulo Mors,qus nulli parcite omnes
perdit, atque omnes fine ulla ex-
ceptione inexorabiliter interimit;
qucE omnia meUto^expritni^tiur^
m his Verfibus.’ . l ' ' ! i
i ' t • . * _ *• ■ • * i » ‘S
Jh\Peldg9 flat parva ^ Rates quarn
^ \ phrderecertmt % - ' . . , /
jtud^esi gemmatis Jiat i* i
hus Euriy ^^ ^ r ,
Juraiiqhe Nctiy Cauriquey atqtte
A frictis^ , .f.- ‘ ' ‘
Viribus y iemdilu^as juferare
^minaces., ^ r >
tandem <^edii' yJcopulQquiinJrxa\
ZA’7/,
■" l , » - e-s r- r I '
I. • '• ' f • • ^ ‘ - V
}^at^agiufn'quelpdti [■mediis ^
"Bdtur ifi 'Undis X ^ •
■0*
Digitizeci by Googie
»57
De Hyperbole,
H YperboIe Rem pluribus ver- ^
bis , vel minuit , vel auo;et
plulquam credibile eft ; pro Hy-
perbole, qiiic auget, exemplum eft
hoc ad Divitem .
Divitias quot' habes y vidit nevc ^
Attalus olimy
2iec CraJr^Sy nec Koma vdiir^n^
: prifca Corinthus: . ' '
2iec JpeBavit Arabs , ^yfauruf f
• Germanus , fndus;
Oceani gemmas omnes 'tua S crinia
claudunft
Thefaurofque Tagi , Ga%a/que ni’^
• tentis Iberi, ^
Tantum Auri, ner Terra Jinu , nec
continety JEqmr,
'■ Pro H y aei hol e, qli ce m intiit , ce-
lebre ed' Epigramma iflud Martia-
lis ad'Luptim de prcecfio fibi dona-
to libroXI.Epigrammate XVL
^ Do-
Digilized by Googlc
Donafii^Lupe^Rus Juh Xlrhe nobis 9
Sed Rus ejlmibi majus in fe7je^
Jira;
Rus hoc dicere? Rus potes vocare?
. In quo Ruta facit ne^nusDian^Cy
^ Arguta tegit Ala quodCicada:,
Quod formica die comedit uno^
Oaufe cuifoliumRofe corona eji^
In quo non magis invenitur het’-
- ba
Quam cojii folium j piperve cru^^
dum^
In quo necCucumis jacere reBus^
NecSerpens habitare tuta poJJJty
' Urucam male pajcit ' Hortus
unam^
Ccnfumpto moriturCukx fali&Oy
. Et Talpa eft mihi Eofor^ atque
Arator^
lAon Boletus hiare, non Marijcx
Ridere^ aut. Violepatere pojfunty
Fines Mus populatur , . Colono
Tamquam Sus Calydonius time»
tur ; Et
2 tT 9 ,
' Et fuhlatd volantis ungue Pro"
enes
In ''Midafeges 'eft hirundinino^
Vix implet Coele ani per aB a meji-
'Et muflum. Ttiuce^ condimus pi”
'■ catai ‘ ^
jErr^/j Lupey litera fed un'a^
Nam quo tempore PRjE DIUM
V • ' \ • -
'Mallem Tu mihi P^NDUlM
u ^ / >
De 'Hyperbato • '
H Yp^batbnr diftfo
cfit' y& 'inf^ partes divi/as-"
aHqiiid interponit , ' pro Exemplo '
legas /equentesVerfus;
(^0 Nos cumque vocat- Fati Vis-
provida , eamus ^ *
Zona nimis friget Septem fuhjeBa '
-irrnn,^ ■- • ' .. . > . ; .
Her
Dfgitized by Googk
2^0 ^
Hgit y tumidawque niAw, •
g^y'ify Harpale; namque . .
Pra me Carminibus <;larum facit
aka Poyis y.,, \ , i ;•
Et par it ceterms memori cum' N(h
mine plaujlis , r ^ .
Urbs monjirat digito quoties me
cumque tuetur^
' • * '* ' i. ^ j *■ *” j
De Periphra/i.. - i,
* ' ;r ;• ' TrA . .. «
P En[7hr^j? explicat pluribus ,
quod poflet explicari paucio
ribus^ex Vjctuje hujfts Tropi Pcie-
tx faciunt Defcriptiones ar^uras >
Iqidas,^q^ue mgjsmpf^yel 4top,-
vel 4urQr«5yeI Diei?, yel No6lisy
yel V erist vel iE/latis , vel Autura- ,
ni , vel Hyemis ab eorum Adjun-?
clis a^Effedibus ,& Proprietatibus,
pro 'Exemplo fit hcc Periphrafis'
de No<5le.. . ^ ^ :r^'
Jam Sol occideratymedii/q^e argen^»
' - tea
t
2.^1
'4ehinumhris
Cynthia fulgebat Jtellaiis ve&a
quadrigis • ‘
Fundebatque Juper noBurnapapa-
• ''Wr a Mundum;
Omne Genus Volucrumipariter Ge*
nus omne ferarum • -
Mortalefque Omnes dederant Jua '
iumink Somno ;
' iiullus erat T erris>j Pelago frag-or
undique nullus ^
'Nullus erat 'Domibus y nullujque
• ' per Arud tumultus,
‘ '^Oyidlusc Jibro’ tertio Trifliiim,
Elegia XII. defcribit Ver per plu*
res, & plures Verfiis hoc modo.
Frigora bam Zephyri minuunt y
, annoque per aBo ,
. Longior^ antiquis ^ifa Mieotis
Hyms ;
hnpojitamque fbt Qui. non bene
: pertulit Hellemy ;
Tempora noBurnis aequa , diur* -
. nafacity Jam
Digitized by Coogl
Jam Violas Puerique legunt ^ hila*
refque Puelu, ' ' • >
Ruraque qua nullo nata ferente
ferunti
Prataque pubejcunt variorum flore
' colorum-, ■ i- - ’
Jndocilique loquax gutture ver*
nat. Avis. ^ - .c; '.,
CcEtera legi pofliint ibidenfi apud
eundem ; hujufmodi Tropus pul-
cherrimus eftjnter totam Tropo-
rum femilism ex .^qu6d contexat
longas^Sc Ypeciofis rerum Imagines
non fine Arte, Lepore , & Ingefto
ftribentis. • r ‘ *
' * / * / * . . .1
De Figuris Grammaticarum. '
: C A P U T : .xivv. i .
F igura! dicuntur etiam Sche-i
mata ; non fiint aliud nifi qui-
dam Modi, eloquendi remoti ab
• Ufu
.
Di. - I. f'.„
llfu vulgari, & communi : Figuras
aliae funt Grammaticorum , al®
'Dimenfionis alis Poerics , alfe
Oratorum ; Nos in hoc capite tra-
6hmus de Figuris Grammatico-
rum tradaturi deinde fingillatim
de^caeteris aliis .
Figurs Grammaticorum ita di-
cuntur , quia iis utuntur Gampia-
tici ad falvandam bonam Verbo-
rum, &: Nominum Syntaxim; hu-
jufmodi Figurs fiint Enallage ^
Synthefis', Antiptofis , Eclipfis,
Zeugma, Syllepfjs, Prolepfis • Hel-
lenifiuus, Archaifmus^Anaffrophe,
Synchefis', Tmefls ., & Parenthefis
de fingulis dand.a cfl fua Notio ^
quatenus accidunt in Metro.
ENAL^
ENALLAGE.
f I
E Nallagefit cum una pars Ora-
tionis pro alia ponitur , (ic
Verbum jx)nitur pro Nomine , vel
Nomen pro Adverbio, pro Exem-
plo legas hofce Verfus.
Vivere Tvena quidem; Mijeri^ dum
ducimus OEuum-y
Innumeras Curas patimur y Spi-*
nafque Laborum ;
Horrendumy rigidumqtte fremit
' qui vivity ii ujque
Effundit trifles lachr^mas ^jie^
t uf que perenne si
Pulce Mori reputo i quomam
M^rs omnia Jolvit^
Et Nos Curarum de Carcere
heraty atque
Terminat Ingentes CordisjMets*_
tifquePolores.
?YN-
Digitiz.-^i hy Googlf
r N,
I
SYNTHESIS.
S Ynthefis fit cum Nomen nu-
meri fingularis conjungitur
cum Verbo Numeri pluralis, quod .
contingit qnotielcumque
Nomen fignificat Collegi ionem, &
multitudinem , ut ^tis, fiiperque
ofiendunt/equentes Verfiis.
Urbs ululant , Plebs tota gemunty
pars fyndone trijii
Induta oftendunt pallenti in fronte
dolorem<i
' Pars tamen haud monflrant fletus]
Jed peB ore gaudent ,
E xultant que Animis nectrijlia
funera curant ;
Principis Interitus non difplicet
Omnibus aque .
ANTTPTOSIS.
A Ntiptofis fit ciimCafiis proCa**
fu ponitur , ut' videre eft ex
M huJuP
Digitized by Googie
I
hujufmodi Verfibus ad Pofthu-
mum. n n i
Quas pecudes habeoy referunt JaU )
Ubera laBe , '
Mfltiplica»t teneros prafcripto
tempore partus ;
Qws pariunt Agnos yjunt Japius"
efca Luporum; _ " y
Quos bi£dos gener anty tibifnt;tibi^
Pojihumey habeto . . ’
ECLYPSIS:
E Clypfis fit quotieftumque- ;
aliquid deeft,& foris accipitur
ad, complendam (Ignificationen^
& Metrorum Sententiam , ut
dere potes in
Jffremei e JEquorei fluBus furere
undique V mtU . i
Currere per Coelum Nubesy atri^
que Vaporesy , , . ^
' Eripere ex Oculis luineny htcem-^^
- ' quepieiy Et
Et parere ohjcuram HoBemy
ccecafque tenebras.
Hoc eft iqcipiunt , vel incn^pe-
runt, quod Verbum deeft , ftd fo-
ris quaeritur, ut Oratio certum fen-
fiim comprendat, & a^icqiiatam fi-
gnificationem habeat Metrorum
Congeries*
ZEUGMA.
Z .Eugma fit quotiefcumque
quod deeft ceteris , ex pro-
"pinquis accipitur , nullisAttributis
mutatis , neque generibus , i^eque
"numeris, neque cafibus, neque per-
^ fbnis; Paradigma habeas in his car-
minibus. ^
Sol Lucemy Lux clara Diem jMon^
talibus affert.
Divitias Pallas^dat Palldda Cu->
^ ' 'ra^ Lohorque^ . -
Dat Deus Ingenium , Ingenium
Digilized by Googlc
Virtutis Honor em^ ^
Ubi advertas, qu6d fi quid defit,
& accipitur ex principio, dicitur
Protozeugma : fi accipitur ex Me-
dio, dicitur Mefbzeugma; fi ex ul-
timo, dicitur Hypozeugma ab Au-
thoribus,& eruditis Scriptoribus.
SYLLEPSIS.
S YlIepfis Ct quotiefcumque.;
quod aliis deeft, ex propinquis
accipitur , mutatis Attributis ^ vel
generis, vel numeri, vel cafiis , vel
per/bnae , ut Exemplum habes in
his Verfibus de tribiis fratribus -
Sunt equidem injtgnes junSii tres
f anguine Fratres.
P^humius Mujts^ Cythara Qy»
. tusy Attalus auro.
Pojihumius nojine ^tatisrepu*
tqtur Apolloj
Se4 Clytus Amphion^ Craejus
men
•• : 'Ogit
26^
men Attalus alter,
» • » x ’ •,
, prolepsis;
P RoIepfjs fit quotiefcumqu^ i
quod commune eft Toti , di-
viditur inter ejus partes, pro Exem-
plo tibi ’ hateas' hos Verfiis fiibfe-
querites.- / ^ ,
Ikegna per y ^ populos tantum dm
Numina regnant y , , ,
Trifle ODIUM armatum furit Sy
^ amore CUPIDO ,
Invidia eji Olli comes improba y ^
improbus Aufus^ ,
Iray Furory Rabi f que ferox y Ge^
niufque nocendi ; . :
Hunc fequitur Pietas Animi y Fa*
vcTy Ardor honejiusy
l^s dandi auxilium felix y ^ Gra^
tia tripkx, ; j
Mj ' HEL-
;y Coogie
a70 , '
HELLENISMllS*
H Elienifmus eft' Vox graeca^
apud Latinos idem eft ac
Grjccifmus, fcilicet Modus quidam
loquendi proprius Graecorum coii-
"tingit Hellenifmus quotie/ciimque
"Adie6liuum exigens poft fe AWa-
tiuumcumpr^pofitione,In, srel
ne praepofitione , aut exigens Ac-
cuiatiuum cum praepofitione > fe-
cundum , conftruJtur cum Accu-
fetivo fine ulla pnTpof]tione,ut Ni-
gra «ndos^, nuda pedes, neglecfe
comaSj pallida vultum , hoc ed ni-
"gra itt oculis, nigra oculis> nigra
eundum oculos ; nuda pedes , hoc
" eft nuda in pedibus, nuda pedibus,
nuda fecundum pedes.,. & fic de
' aliis ; quae omnia meliiis patent ex
his VerObusdePhj^lide^" ^
tiigra oculos ^ffeciof a genas , ben^'
compta capillos
Digitized by Googl
1*71
Phyllis Amatores urit^eofque fe^
\
Si quis[m(£jlus ddejl vultumyd^or^
mis amiBumy
Dejplcitur (gelido in peSoreJr^
^ Amor.^
Jpje Ego laurigeris redimitus temf
por a fertis
Contemnor i quoties Vis mibi
guetOpumi " ~ \
Vivitine Veneri grata Junt tempore,
in omniy
. Pauperiem didicit nulla PUelta ■
fequi^ _ , '
ARCHAISMUS*
A Rchai/mus etiam Vox graeca ■"
eft j fjgnificat primum Ser-
monem 5 priorem loquendi Mo-
dum , feu pri/cam , faudi formam
,'apud Latinos,’ A rchaifoius non eft
aliud nifi Modiis dicendi fomilia^
M 4 ria
i l.y Cooglc
ris apud Antiquos , defiietu&apud
Modernos , ut Abftineo Irarum ^
pro Abftineo Iris , feu ab Iris : Ab-
fente Nobis pro Abfentibus Nobis;
Ebrietas nocet Omnes pro nocet
Omnibusrex vetuftis,& pri/cis Mo-
dis loquendi Quidam funt in ufii,
Quidaih alii non fiint in ufii apud
Homines praelentis jetatiSjquoniam
nova Tempora novos Mores introi ■
ducunt y ex novis Moribus intro-'
du£tis Scelus eft (equi languidas
Antiquitatis Idaeas, cum fit ubique
locorum inconcufium illud Ada-
gium, alia Tempora, aliae Curae; Alii
Dies , diae Vine ; Alii Homines, alii
Mores. ~
anastrophe;.
A Naftrophe fit quotiefcuni-
que diiSlion^ invertuntui*,
itaut quae praecedit ex natura , po-
■ - ■ . natur
natitr pofienus,.& qiiaj /equituf ex
natura, coltocetur anterius, ut
bifeiim ■, Vobifcum / "Mecnm , Te-
cumjQuicumpfo Cura nobis, Cum
vobis, Cum me, Cum te, Cum quu
^ 'T ■* ' ' * f * y ’ ; / ' '
feli qiiQ. ' ,
‘ ' Synchesis:
..r r- t. ' 'i-i .
S f.Yncheds ^ fit quotiefeurnque
i fenfiis confunduntur , vel ex
interpundione , ut Ibis, Redibfe
'fibn morieris in belfo ; vel hx coti-
curfii fimilium 'caiuum , qui effi-
ciant 'Amphibologiam , ut Redr
Pempfthenem fii^erafle Tufliuni;
'arbitror Virgilium prasiviffe Luci-
mim, utxonftat ex his Verfibus,
Jbuc^nUm, reputa ^ge jupera£e
' Maronemi '
credo longi vicijje Catuk
'^^^tMtror.Hifpdm^ pr^elteti
^ * Gullos%' .
U f/‘ [TME-" ■
Digitizer*
r»Mi
».-• ' "f: : ^ ''i 'iiK f'
TMESIS.:,,
T Mefis y & ,Hyp^batbri id elit
fiint^Tii^fis. dicitur iGram-
rnaticis Hyperbaton, ab Qratorl-
bus idemModuslQC][uendi:fit.Tme-
fjs feu Hyperbatouquotiefeum-
que dicfio aliqiia "dividitur & po-
liea inter partes divifas aliquid vin,-
teriicimus , ut conflat ex his Veij-
fibOS.,. ; ^
'Quo te cumque vocantl^entyl
• Carbafavertei, . \ ^
Qua tucu)^jqu^jltcyyjemperjeci/r
Quod vis, cumque y tihi .concedant
l^iuminaahaltQ^- ',.,. -
, parenthesis; ; ;
P Arehthefla fit ciim. aliquid inter
^ duos Semiciri^loS; ‘uiteriicitqjF
" heque^rmitanSjneque alterans c^tS-
^ rorum (ignificationemypro Exera^
"pio fint illi. Verilis Ovidii libro pii»
»10 Triflium Elegia IScUnda .
Digiti?
• -27^^-
Dii 'Maris j^i TerrieC quidenim nifi
Votajuperfmly \ . r . .
Tarciie qmjfata Jolvere. memhvA
Ratis». ».'• *»
De FhuthDimenJtonis».
- c U T XV.
F IgurK Dimenfipnis. funt illa? >
quae neceflariae /iint pro Scan-
fione>‘& Dimenhone Meti:oruni;,
cum.eis Metra facili, dimetiuntur i
-fine eifdeiri metra nullo modo- me-
tiri- pofiunt , aut fcandi . Figurae
Dimenfionis (eptem- fiint apud Poe-
tas, Synaerefis.,‘Diaerefis, Siftole,
Diaftole, Synalephe, E6lhlypfls,&
Ca^fiira..
Synerefi&diiaal^lafliasi^trahit
in unam Di^efis unam^ (y liabant
in duas: Srftok fy liabam. Idil-
‘gamabbreviati Diaftole (yllabam
‘brev^ elongat iSynalephie abfbr-
^ bet vocalem aat Diphihongum
pofitara in fiine difltionis anteceden*^
M ^
-s
tis; quotiefcumque in principio di-
Sionis ftibfeqiientis "reperitur Vo-
calis, autDiphAorigus; Edhlypfis
ab/brbet,»7, cum vocali antec^en-
ti in fine didlionis procedentis quo-
tiefcumque in principio didionis
fiibl^uentis fiat ' Vocalis , aut
Diphthongus ; Antiqui illam' non
abforbebant, fed abbreviabantrC^-
fiira efi (yllaba , quae remanet ve-
luti caela ex alie praecedentibus , &
efi communis apud Poetas , de his
videas , vebProfodiam , vel AI va-
rum, ubi totum hoc reperies difiiiw
filis , & extenfius cum fuis Exeiur
piis; . . ; . v/T
De Kis:uris Voitarum'. .
C A P V T XVI. . :
F igurae Poetarum propriae eow
rundem o6lo funtjfcilicet Pro-»
' thefisj Aphaerefis, Syncope , Epea-?
' ftefe , Paragoge Apocope , Aat^
“ r’. . -
thefis~, & Metathefis : fingulas
gilhtim brevi verborum Tramite,
expediamus neceflum eft , ut nul-
lus 'fit Flos In amplo Poefeos Viri-
dario , ficuti & Pomario, quem”
Apicula noftri Ingenioli obiter non
lambat, & breviter non attingat.
*
PROTHESIS.
•» I ’ ■
P Rothefis contingit quotielcum-.
,que in principio di£iionum
unam , vel plures literas addimu^'
ut Gnatus, Gnata, Eripio, Concla-
mo, Retardo pro Natus, Natai, E,a-‘
pip, Clamo, Tardo. . . , •
C T
r ' r ' r
* * ^ 4 «
cPharefis Prothefi -oppqnltitiS
^contib^fquotiefiMinqj^
i princfpi^ Piflionum unam vS
plwes literas dltrafiinius;)' iit Tim»
ng'
•
Oigitized by Googic
no pro Contemno ; Pugno pro Re-
pugno ; Sto pro Infto { Rapio pra
Eripio*
* • # r » \
SYNCOPE.
S Yncope contingit qiiotje/cum-^
que, de. media diffionuiu
unam, vel plures.literas.auferimus,
ut amaras pra amaveras , dixti pra
dixifti, audibam pro audidbana * -
■ EPENTHESIS.
I ' PenthefisSyocopafopponitur,
i & contingit quotj^umque
n medib di6Uonum iinjam^veIplu-
res yteraaadiungimus , ut Nayita
jird< ‘Nauta' > ^Virago j)rd Wgo ,
pro Mars V Relliqui^ pra
Rdligio pro Religio* ^
Aragbge cbntmg^ quotie^*
ciimque in fee di<£H6num - afp
quld^ addimus^ ut ScriBier ^roScn-
f)i , 'Dicier pr^DicijHifte pro
SuWpte prd Sna^" ' ’ '•
• J L- .
Apocope:
" r' Pdcobe opponitiir' Paragoge?.
cdntitigit: quotfe/&mque'
[^e fihe Dli^iqnurfi' alliquidi detrahi-
1mtis,,iJt ^irgilxprdVlrgiHj; Hora-
" t| pro fibratiij fmp^j pW Imperii,,
Ing^j pralngeniL * " " ' “
‘iTtlthefir cbhtiAgit: «jiotieP
.cumque liferje mutautur j»
'^i£libnibus;'QtOlii^r3Il5^0ooi»-
■ ,. . ME;-
Di-j ■ :- i by Googlf
M
pinaque litera; non mutantur » fed
translogantur in.Diflionibus, u£
teandrb proL^rider;Tirnbrb prp
.Timber; Evandre pro Evaridei"** '
HujuftnodKFigjur^, yel Sciunt
ad ornarherituhi metrorum, vel ad
filvmdain inenfur^ ,.pedira in
iif3eiTi> yfl ad imitandam
tatem’ ,Vel ad exercenijgm liberta-
tem Poeticam cui, licent ea , ' qU^
Orator&^j&Xapi^arice minimS pcN
xnittuntur** " • . . r . ' ' /
■ i.» ; ■ 1 1. V. • i
De figuris I
,)p Aj?,u,T,5:vn’,
w
F igura! <>at6rtjm^ .commud^.
' ftmti k Poetis fimul & Qm-
tori'*
Dk; i7cd by Ciciogk'
toribus:fiint in duplici Genere;
Aliae dicuntur Verborum , aut per
fimilitudinem , aiit per Additio-
nem , aut per Detraftionem ; Ali®
dicuntur Sententiarum, five expri-
mant Idaeas Mentis, ffve repraefen-
tent afleftiohes Cordis , five mani-
'fcftent inclinationes Voluntatis ih
humano , & admirabili MicrocoI^
'mo:Nos de Utrifque agemus in fe-
cundo Opufculo , cum maxim^
pertineant ad Omamentum- , &
Pulchritudinem Compofitionum
ex Metro , ibique addemus Exerh-
. plaria Anteceflorum Poetarum ad
majorem Intelligentiam & Tyro-
num Capacitatem ; de hujufmodi
Figuris fi bene , & ex profeflb tra-
Qare vellem, de eis dumtaxat
' ciofus Codex enafcipofl^t, tanta efl:
copiofa farrago Exemplorum apud
'omnes PoBtas s & Artis Poetic®
^ , j •.
'Profefloresi , ■ '
Digitized by Googlc
pe JlffeBionihus Attimi .
CAPUT x:vnr. .
D e hifce . etiam in fwuo^o
bpufculQ agendum eft, quo-
niam important longam Conge.
xiem Metrorum pro Exemplis ^ &
.Exemplaribus; PrsEcepta enim fme
Xxemplis juvant quidem Tyroni-
tus , IM magis profunt cum felici
Traxi Prototy^rum, & erudita
Paradigmatum Oftenfioue .
/)e Patronmicis f .
j ■
CAPUT XIX. ^
P Oetae, frequenter utuntur Pa-
tronimicis influis Operibus^
uti videre potes apud
libris Metamorphpfepn , & m “oris
Epiftolarum Heroidum;; apud. Vir-
gam Maronem in fua AEneide,
Digitizr.d by Googie
nec non apud alios Poetas tum Re-
centiores, tijin. .Iruiquibres
mobrem hoc Capite agendum
eft de Patronimicis^ riou exigentN
bus pro Exemplaribus^ nUl CnagK
nes eorundena^Nbmiiium^
Patcpnitnica itai dicuntur , quia
h Patribus originerti trahunt ; (unt
Nomina qua?dam at majoribus de^ .
du£la, & Poherbs. fignifi&ri tia no*
mine Majorum^ i^emunt omne$>
afcendentes iitriufque ,fexus in
quocumque gradu^ u(^e ia infini-
tum ; nomine Pofferorum: veniunt -
omnes deicendentes iitrfu/que (e-
xus in quocumque gradu ufque
in infinitum;iit.prihro gradu Majo-
rum funt Pater, &. Mater: iu primo
gradu Pofieroruni fiint filius, & fi-
lia ; in’ (ecunda gradu Majorum
funt Avus , & Avia ih fecundo
gradu Pofierbrumfiint Nepos , &.
Neptis; in tertio gradu Majbrum:
fUnt
- 1
Dintfi?.--! hy Googie
hU
ilint Proavtis, & Profla; in tertio
gradu Pofterorum fiint Pronepos,
& Proneptis; in guarto gradu Ma-
jorum ftint Adavus, & Adavia;-iii
quarto gradu . Pofterorum ifiint
Adnepos, & Adneptis^Ccetetos gra^-
dus videas apud Juriffa^ ,
1 Nomina Patroninyca derivanr
iiir prim(xex Majoribus , five .ma-
rculis, five ieeminis, fic Achilles di-
citur .Pelides a patre Peleo j fic
Pyrrhus Eprotanim Re^c dicitur
',^)aGides4pa^fG uEaco; fic Hc6lori
aut Paris dicitur. Priamides a Patre
Priamo; Romulus didtur Iliades a
Matre Ilia; Chircn dicitur Philyri-
"des a Matre Philyra, Diana dicitur
Latois a Matre Latona.
. . Nomina Patronimica derivan-
tur fecundo a Fratribus , fic Soro-
!resPhaetontis dicuntur Phaeton- j
tiadesa fiatre Phaetonte; fic Sord- ]
.res Phoronis dicuntur Phoronides
‘r - '4fra-
Digrtized by Goo^U'
d fratre Phorone;
NominaPatronimica derivanttif
terti6 a Regibus, & Urbium Fun^
datoribus, fic Romani dicuntur
Romulidte k Romulo Romae Fun-'
datore , vel Rege ; fic Trojani di-
cuntur Dardanidae k Dardana
Troj*oe Fundatore , vel Rege ; fic
Athenienfes dicuntur Cecropida;
a Cecrope Athenanim,yel Funda^ij
.tore, .vel Rege. . ‘ .
Nomina Patronimica derivan-
tur quart6 a RegionibusiUrbibu^'
Montibus, Fontibus, Fluviis, atlque
aliis Rebus fimilibus . Sic Afiatici
dicuntur Afides ab Afia ; fic Itali,
dicuntur Italides ab Italia ; fic Ly-
bici dicuntur Lybiftid:es k Lybia';
fic Aufbnii dicuntur Au/bnkies ab
Aulonia ; fic Sarmatae dicuntur
‘ Sarmatides k Sarmatia ; fic Thefla-
li dicuntur Thefialides a Theflalia;
Jic ^idonii dicuntur Sidonides i
Digitized by Googlc
Sidonia ,* Cic Mu& dicuntur Cafta-
lides a fonte Caftalio , a quo epoto
attrahunt Oeftrum Poeticum , &
.Poeticum Furorem cantandi ; fic
esdeih Mufe dicuntur Parnafli-
des, Permeffides, Pierides, Aon ides
a Monte Parnaflo, Permeflo Pie-
rio, & Aonio , ubi habitant, fic
etiam exedem Mufe dicuntur Si-
celides a Sicilia,, ubi maximi exer-
citabamur.’ ' ' . , !
. , Nomina Patropimica in duplici
genere fiint ; alia dicuntur Mafcu-
lina,alia dicunturFremihina;Nomi-
na mafculina defintint in Dd*/ , ut
. Priamides ' filius Priami ; .^Eolides
' 'filius. JE6li ; :jiEacides, filius ^aci,
Laconides filius Laconiae ; . Amplii-
trionlades filius Amphkrionis,'No-
niina feminina definunt, vel in
vel in Is , vel in Ne ; ut- Theftias ^
.Althaea filia Theftii ; Thaumantias J
Iris filia Thaumantis ,- i^EoIis Hy-i
-r" perr
i. OOQU-
permneftra filia Mo\i ; Atlantis
Eleftra filia Atlantis , Nerine Ga-
latea filia Nerei ; Neptunine filia
Neptuni, Araftine filia Araftt, Acri-
fionine filia Acrifionis . Nomina in
Des pertinent ad primam declina-
tionem Graecorum , & ad primam
Latinoram ; Nortiina m As ^ & 'h
. pertinent ad quinftam declinatio-'
l nem Graecorum, & ad tertiam La-
tinorum ; Nomina patronimica Jn
Ne pertinent ad femndam decli-
nationem Graecorum, & ad primam
Latinorum , ut volunt Graecae , &
Latinae linguae Profeflores.
Advertendum eft prim6. pm
formandis patronimicis qubd No^
mina finita in A recipiunt Des ad
formandum Patroniraicum, utilia
'Iliades, AHa Afiades , quandoque
mutant Ain /, ut Philyra Philyri-
' des, non Philyrades; '
Advertendumeftl&:und6qu6dl
- ncfc
Digitized by Googlc
a88 . ^ ^
nomina finita in 'As recipiunt T)e
inter ad formanda patronl-
mica, ut jEneas iEneades fQuan-^
doque mutant A in /, ut jEneides
Julius filius -^Inese,
Advertendum eft terti6 quod
Nomina in Es mutant Es in Ades
ad formanda Patronimica,ut Hyp-
potes Hippotades , -/Eoius Hippotx '
filius ; Anchi/es tamen, & Laertes
reeipiunt /ante A, ut Anchifiades,
'^neas filius Anchife ; Laertiades
Ulyfles filius Laertis.
Advertendum eft qiiart6’ quod
Momina in f^s ad formanda Patro^
'nimica recipiunt Des poft .geni-
tiuum fingularera, ut -/Eacus
JEacides filius jEoci : Priamum Pria-
fni, Priamides filius Priami ^ Tan-
talus , Tantali , Tantalides , filius
Tantali; Quandoque ante Z)f’/reci- ,
piunt A 9 ut Battus , Batti, Battia-
des^ ^3EfbpuS; ^/opi,^fbpiades.
Ad:
Advertendum efl: quinclo quod
Patronimica in Des- quandoqup
Habent penultimam- brevem , ut
Priamides , jflacides ; quandoque
habent penultimam longam, ut Be-
lides,* Lycurgidesy Amphiaraide^.- '
- Athrertendurh fexto qiiod No^
. rnina finita in T/r. formant 'patronis'
micnm in Ades k genitivo firfgula-
ri, definente in /,& mutato '7 in Ay
addito Des poft A , ut Menatius,
Menatii, Menatiades^ Nauplius,»
Napplii, Naupliades;
‘ Advertemdumeft feptimo quod?
nomina finita vciEur formant
tf6nirnicum'a genitivo fingulari iri'
, TA , ablatb £ , * & addito Des \ ut
PdcUs, Pelei, Pelides, ‘Alceus^AIcei--
Alcides/
Advertendiirri eft oiSlavb 'qubdi
f Nomina’ tertise Declinationis for-'
V fnanrPatronimicaA dativo fingu-^
lari, addito ut Agenor, Age-*i
I N noris.
noris, Agenori , Agenorides filius
Agenorisj Teftor > Teftoris ,Teflo
ri, Teftorides, filius Teftoris;Aaor,
ASoris, Aflori , A^orides , filius
Aaoris,'vel Patrochus nepos Aflo*
risj ^(bn , iElbnis , ^Ibni , ^fonw
des, filius Alfonis , utv fuk Jafon ex
eruditis Scriptoribus. • .
. Advertendum eft nono quod.-
lioroina finita in As cum genitivo
in Antis formant patronimica
dativo fingulari , addito Ades , ut
Atlas, Atlantis , Atlanti , Atlantia-
da filius Atlantis; Athamas, AtfiS’*
mantis , Athamanri >
des , filius Athamantis . PljafPlV.
Phaetontis, Phaetpnti , Phaeton-
tiades filius, aut frater Phaepntis.
. Advertendum eft decimo quoq
nomina fmita in 0» etiam tont
patronimicai Dativo fingulan.ad.
kto Ades, ut Telamon, Telam^
nis, Teloni, Telaraomad^ filius
2^1
Telamonis: LaomedonjLaomedon-
tis , Laomedonti , Laomedontiades
filius Laomedontis ; Scipi6n^*facit
Scipiadesj & non Scipioniades.
•Advertendum efl: undecim6 qu6d
omnia Patronimica mafculina fini-
ta in Des formant Patronimica fbe-
minina in , vel Is , ablato De^ ut
jEaciades, jEatms, Tbefiiades,The-?
ftias; Thaumantiades ,:Thauman-
tias ^ iEoIides j iEoiis ; Tariralides^
Tantalis,- Latoides, Latois / Darda-
nides,' Dardanis,- Belides, Belis ; Ce-
cropides Cecropis j^neides, iEneis.
s' Advertendum, eft duodecim6.
quod qusedam patronimica foemina
definunt in As Is y ut Atlari-
tias , & Atlantis Pelias , & Pelis.
Hiec j & fiinfiia Patronimica addh
fcuntur ufii, Praxi , & obiervatione
d)rum, quaR teperkintur apud An^
tiquos Authores , & Poetas ,* inte-
rim legas hos Verfiis.. . . '
Digitized by GoogI
19 ^
'^fonidemjlupeo^qui plurima dig?ia‘
; ' • ' triumphis '
Gejpt^^ egregiis famam fhi plauf^
.bus auxit, ; ' 1
Bacidem pariter miror ^ qui clarus
in Armis
Edomuit tumidos Hojiesy & 'Homen
. adeptus • . . : :
Immortdley nequit Leih^is mergier .
? undis; ' / '
Scipiadas fortes bello , duo fulmina
* ' Martisy •
Qms laudare fatis poterit ? quis di^
. 1 . Jicero MufisT- .
Lmquo 'Laertiadem i 'quemfemper
, Graciaplaufty ^ \ ^
Conjtlioy Ingenioy Gladioque y Armif
que potentem-,
Priamidem celebremfeciifai Mufa
V' Maronis.y' . ' fi * > -> ' ^
' \Atque Anchifademy Turnum qui*
- . mijit ad Orcumy • . . i
EtlSiomen y laudefque ■ fuas fuper \
atberis Arces
, .
EoctuIitiOrbis ddhtk cekbrat Vir*
tutis Honores n
De Verbis 'Ho^isilnuJttatisj^qui*
vocis ^ & Groicolatinis^
CAtWT. XX
I N Metra evitaWda furit 5 quari-'
tritn fiei^i priteft 5 Verba Nova>
Verba Inufitata^ Verba ^quivoca,
^ Verba Gf(ecOlatin‘a ; Ratio eft
quia Verfe Nova nori fiint in'corri*
riitirii oiririlum ufu ^ Verba Inufita^
ta fuerunt , fefl nunc nori ftnt am-
plius accepta, quia abfbleta ; Verba
^quivoca torquentLegentium In-
genium propter ambiguitatem ll-
gnificationis ; Verba denique Gric-
colatina non fiint pure latina , fed
veluti barbara , proinde arcenda ex
metro Romano , & Latiali , de quo
fermonem facimus , & Artem Poe-
N } ,ticam
Digitized GoogI
294
tieam edocemus Qu^andoque, ta-.
men licet Poetis ex libentate, quam
pra:/eferunt , aliqua Verba, vel No-
va , vel Inufitata, vel -/Equi voca,
vel Grsccolatina adhibere in Car-
minibus ad oftendehdum Inge-
nium , Imitandam; Antiquitatem,
ad illudendum , aut ad Removen-
dum dicendi Modum^a vulgari , &
communi Locutione fui temporis ,
futeque aetatis^ Legas prifcos, & no-
-vos Scriptoies , quod in eis omnia
invenies, fed raro ^ omnia* reperies^
jfed cuni parfimonia ; omnia obiter?
yabis, fed.cum graho /alis. ,
1
" 1.- tizc:; t, i >oogk
. I
. . . De Phrixus Poeticis ,
\ * *
CAPUT XXI.
P Hrafes funt Quidam Modi lo-
quendi', atque exprimendi
fiios Conceptus , & Mentis Idseas
\ . Legentibus , aut Audientibus cum
f Viv^acitate, Argutia, Arte , Cultu,'
» & Claritate remoti a communi , at-
que vulgari u/ii dicendi.
Phrafes funt in duplici fpeciei
aliae dicuntur Oratorii, alis dicun-
^ T I '
tur Poetics: Phrafes Oratoris fiint
propris Oratorum : Phrafes Poeti-
cs fiint propris Poetarum : Inde-
corum tamen efi in Arte Oratoria,
^ 9
Uti Phrafibus Poeticis , aut in Arte • '
Poetica utiPhrafibusOrator iiSjfi cu-
ti Abfiirdum efi Mulieres uti In-
dumentis Virorum, & Viros uti In-
dumentis Mulierum : Excitat Ri-
fom SpedatoribusAlcides cum Co-
Google
Ip, aut fufo; & Jo!e curri Clav^a^ aut
pharetra, & ftgittis,
Phrafts PoetrCa? rion dct)erit efle
effdem in Omnibus Cpmpofitioni*
bus eH Metro; nanfi in Poemate dei^
ferit Cblligrex Virgilto; iri' Odis de^
ferit Colligi bx Horatio ; in .Elegii^
debent colligi ex Ovidio' ; iri Epi^ -
gramifiate debent ebliigi exjMaN
tiali; in Trag^dii^ deberit Colligi ex
Seneca; in Coiriadiis deberit colligi
ex plauto;’ iri Satyris deberit colligi
cx Peffe,aut Jdvertal^j^oriO
JlodUS piCendi aptus efl pto omrii
ppero Pfeticb ;■ riec brririia Verba
fcenS exprirriurit Oiriries Res dreeri-
das iri oiririfr partu , 'qui cx Merite
Poetarurii enaftiturjS emanat,
Primb Phrafe febent e(fe latl-
ri0D ; fteundo florida ; rettioexpoli-
t2e;quart6 arguta? ;quirttQ vivaces
lextb-ttbpQlbgici^'; feptirrio figuris
Vcrbbrurii orriata^; o6iav6 figuris
Seu-
V •
Sententiarum illuftrats; nono Eru-
ditionibus afperfe , '& conditas ne-
Glareis Gratiarum Modulationibus,
itaut nihil habeant rude, nihil in-
cultum, nihil luperfluum, nihil per-
peram politum, & nihihquod dilj:)li-
ceat Eruditis Sapientum auribus;
quod totum habebimus , li Autho-
res primi Ordinis tanquam proprios
Fontes cum omni Diligentia, Cura,-
& Attentione obftr viabimus.
De Epitbetisi i) Syuouimis
; C A P U T xxir,
' ‘j ’ ir; «
: • ; ' ET. U LTIMUM.
. • t
^ ^
f |i Pitheta dant Ornamentum, Spi-
i ritumj & Calorem Metro, prec-
cipue:fi fint confantanea Rebus,,
quibus^applicantur ; - quoniam ma-
gis exprimunt earundem Natu-
ram>
Digilized by Googlc
^9^ i
ram, & nattirales Proprietates . Sj» '
nonima pariformiter hcceflaria ftint '
& ad Suppelle£lilem Artis Poeticae
lGcupIetandarr]^& ad pleniorem ex-
plicationem' eorum 5 qusB exponi-
musj* non Opus ed de iifdem fufiiis
tra6tare, cum obvia fint erudita ea-
rundem Volumina apud Bibliopo-
las, & Bibliothecas noftiae llrbis^
Hoc tamen adverto : legito Poetas
' egregioS;eximios,& primi Nominis,
diligenter examinando, fpcculando,
notando , & tranicribendo ea , quae
laudabiliter ad Nos tranfmiferunt ;
nam ex -alienis Exemplaribus eru-
ditur quam maximi , & imbuitur
ad miraculum nbdra* Mens ; per
Oculos rerum omnium Duces , &
primas Speculas intrantPhantafiua-
ta in Senfum communem, ex Senili
communi in Imaginativaiti , ' & ex ■
Imaginativa in Officinam Intelle- - <
iius , atque Jntelligentia? , Nihit
enim
199 ^
enim eft in Mente, nifi profuerit in
Senfii , & in Potentiis fenfitivis ex
Ariftotele omnium PhiIof()phorum
Primate , ac Principe , Qualia fiint
Prototypa, talia fblent efle ea, qua;
deinde ex Utero noftri ingenii ema-
nant-5 Authores, qui vel
Lafciviam,vel Satyram, vel craffim
Minervam oftendunt in fuis Ope-
ribus; nam hxc Omnia inficiunt
& Vitas Honeftatem,& dehoneftant
-Literarum Facultatem ; Interim
Vivito, ut fecundum Opufculum
de Compofitionibus ex Metro cum
plaufu confpicias , & excipias.
F I K I S.
s
Digitized by Cooglc